II OSK 655/25

Dnia 18 marca 2026 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku E. P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku w sprawie ze skargi kasacyjnej E. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 5 listopada 2024 r. sygn akt II SA/Ol 714/24 w sprawie ze skargi E. P. na postanowienie Warmińsko- Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 lipca 2024 r., nr P.7722.61.2024 17MMa w przedmiocie obowiązku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych postanawia: odrzucić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 5 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Ol 714/24, oddalił skargę E. P. (dalej jako skarżąca) na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 lipca 2024 r., nr P.7722.61.2024 17MMa w przedmiocie obowiązku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości. W skardze kasacyjnej wystąpiła z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., który został rozpatrzony odmownie postanowieniem NSA z 15 kwietnia 2025 r. sygn. akt II OSK 655/25 z uwagi na brak wykazania przez skarżącą kasacyjnie okoliczności wskazujących na wystąpienie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. W piśmie z 16 lutego 2026 r. skarżąca kasacyjnie wystapiła z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 5 listopada 2024 r. sygn. akt II SA/Ol 714/24 w sprawie prowadzonej przez PINB w Ostródzie pod znakiem sygn. akt PINB.5140.64.2024 dotyczącej przedstawienia dokumentów legalizacyjnych w sprawie budynku gospodarczego do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny w związku z odnalezionymi starymi aktami z 2007 r. Swoje żądanie uzasadnia tym, że odnalezione stare dokumenty/akta mogą mieć znaczący wpływ na rozstrzygnięcie kasacyjne oraz ostateczne. W jej ocenie, przedwczesna realizacja wyroku WSA może doprowadzić do niepowetowanych strat po jej stronie oraz dalszy chaos prawny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku podlegał odrzuceniu jako niedopuszczalny. Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przepis ten znajduje zastosowanie również na etapie wniesienia skargi kasacyjnej od zapadłego w sprawie wyroku przed Sądem I instancji. Przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. dotyczy jednak wyłącznie wstrzymania wykonania aktów bądź czynności wydanych w postępowaniu administracyjnym i będącym przedmiotem kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego. Oznacza to, że nie może on stanowić podstawy wstrzymania wykonania wyroku, którego dotyczy skarga kasacyjna złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Brak jest również innych przepisów w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak również w ustawach szczególnych, które pozwalałyby na wstrzymanie wykonania wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadku wniesienia od tego wyroku skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OSK 774/19). Naczelny Sąd Administracyjny nie został więc wyposażony w prawo wstrzymania wykonania orzeczenia (wyroku lub postanowienia) wojewódzkiego sądu administracyjnego, zaskarżonego skargą kasacyjną. Przepisy przewidują jedynie możliwość wstrzymania wykonania prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego w wypadku wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego (art. 284 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: "P.p.s.a.") oraz wstrzymania wykonania orzeczenia sądowego w toku postępowania o przywrócenie uchybionego terminu (art. 89 p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że brak jest podstawy prawnej do wstrzymania wykonania wyroku, którego dotyczy skarga kasacyjna złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wskutek wniesienia środka zaskarżenia, jakim jest skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zaskarżony wyrok pozostaje wyrokiem nieprawomocnym, a co za tym idzie nie wywołuje on skutków prawnych związanych z przedmiotem rozstrzygnięcia. Dopiero prawomocne orzeczenie sądu wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby (art. 170 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Na podstawie art. 64 § 3 P.p.s.a., do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Stosownie zaś do art. 193 P.p.s.a. in principio, jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Skoro skarżąca na etapie rozpatrywania skargi kasacyjnej wystąpiła z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku, to wniosek ten należało odrzucić. Nie ma bowiem prawnej możliwości rozważenia zasadności argumentów skarżącej w kontekście przesłanek wstrzymania, ponieważ żądanie to nie ma oparcia w przepisach prawa. Wobec tego przedmiotowy wniosek jest niedopuszczalnym. Skarżąca wskazuje na grożące jej niepowetowane szkody związane jej zdaniem z wykonaniem zaskarżonego wyroku jednak wskazana przesłanka wstrzymania wyroku odnosi się do skargi o wznowienie postępowania sądaowadministracyjnego przy istnieniu prawomocnego wyroku a taka sytuacja w niniejszej sprawie nie wystąpiła. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 i art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.