II OSK 590/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] o wstrzymanie wykonania decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2018 r., nr [...] w przedmiocie zezwolenia na trwałe wyłączenie z produkcji rolniczej, ustalenia należności z tytułu wyłączenia gruntu z produkcji rolniczej oraz ustalenia opłaty rocznej z tytułu wyłączenia przedmiotowego gruntu z produkcji rolniczej w sprawie ze skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 października 2019 r., sygn. akt II SA/Wr 309/19 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 17 października 2019 r., sygn. akt II SA/Wr 309/19 oddalił skargę [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z [...] stycznia 2019 r., nr SKO [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Powyższym postanowieniem SKO we [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez [...] Sp. z o.o. od decyzji Starosty [...] z [...] października 2018 r., nr [...], którą zezwolono skarżącej na trwałe wyłączenie z produkcji rolniczej gruntu rolnego zabudowanego, ustalono należność z tytułu wyłączenia gruntu z produkcji rolniczej oraz ustalono opłatę roczną z tytułu wyłączenia przedmiotowego gruntu z produkcji rolniczej. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. W skardze kasacyjnej zawarto także wniosek o wstrzymanie wykonania ww. decyzji Starosty [...] z [...] października 2018 r., nr [...], który nie został w żaden sposób uzasadniony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.), dalej: "ppsa", sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z przyjętej wykładni powołanego przepisu wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dopuszczalne jest również na etapie postępowania kasacyjnego (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, ONSAiWSA 2007 r., z. 4, poz. 77). Stosownie natomiast do art. 61 § 4 ppsa, postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności, wydane na podstawie art. 61 § 2 i 3 ppsa, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Tak więc w sytuacji wystąpienia z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji, po prawomocnym rozpoznaniu poprzedniego wniosku o wstrzymanie wykonania danego aktu, żądanie takie powinno zostać potraktowane jako wniosek o zmianę postanowienia sądu w trybie przewidzianym w art. 61 § 4 ppsa. Powoduje to, że zasadność wniosku w sposób bezpośredni podlega ocenie nie tyle przez pryzmat zaistnienia przesłanki określonej w art. 61 § 3 ppsa, ale wymaga uwzględnienia art. 61 § 4 ppsa. A zatem odmowa wstrzymania wykonania decyzji nie uniemożliwia ponowienia wniosku, jednakże wnioskodawca powinien mieć na uwadze to, że w sprawie objęcia strony ochroną tymczasową zapadło prawomocne orzeczenie sądowe i możliwość jego zmiany może zostać oparta nie na podważeniu stanowiska zajętego przez Sąd z powodu jego wadliwości, ale wskazaniu, że pozostaje ono nieadekwatne do stanu sprawy w świetle nowych okoliczności, które w niej zaistniały. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z 19 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Wr 309/19 odmówił skarżącej spółce wstrzymania wykonania decyzji Starosty [...] z [...] października 2018 r., nr [...]. Sąd wskazał, że wprawdzie norma art. 61 § 3 ppsa rozszerza możliwość wstrzymania zaskarżonych aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, to jednak nawet szerokie rozumienie sprawy administracyjnej w jej znaczeniu materialnoprawnym nie umożliwia wstrzymania wykonania rozstrzygnięcia wydanego w pierwszej instancji, w sytuacji gdy brak było merytorycznej kontroli dokonanej przez organ odwoławczy, a postępowanie przed tym organem zakończone zostało rozstrzygnięciem o charakterze procesowym – uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Sąd uznał, że brak tożsamości sprawy w jej znaczeniu materialnym, powoduje, że decyzja pierwszoinstancyjna nie może być przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania w przedmiotowym postępowaniu. Ponadto Sąd podniósł, że skarżąca spółka nie uzasadniła w żaden sposób, że w wyniku wykonania decyzji organu pierwszej instancji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Postanowienie to nie zostało zaskarżone, co doprowadziło do jego uprawomocnienia się. W tej sytuacji NSA, rozpoznając obecnie ponowny wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Starosty [...] z [...] października 2018 r., jest związany granicami oceny takiego wniosku określonymi w art. 61 § 4 ppsa. Oceniając zatem w powyższym zakresie wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji zawarty w skardze kasacyjnej stwierdzić należy, że nie zawiera on żadnych dodatkowych argumentów w stosunku do wniosku zawartego w skardze, który nie został uwzględniony przez Sąd pierwszej instancji. Co więcej wniosek zawarty w skardze kasacyjnej nie został w ogóle uzasadniony. Oznacza to, że skarżąca spółka nie wykazała zmiany okoliczności, które z kolei można by rozpatrywać w kontekście przesłanek określonych w art. 61 § 3 ppsa. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł więc podstaw do zmiany na podstawie art. 61 § 4 ppsa postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 19 czerwca 2019 r. odmawiającego wstrzymania wykonania wskazanej we wniosku decyzji. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 i art. 61 § 4 w zw. z art. 193 ppsa orzekł jak w sentencji.