II OSK 590/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) Sędziowie sędzia NSA Zdzisław Kostka sędzia del. WSA Paweł Groński Protokolant sekretarz sądowy Agata Putkowska po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Z.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 945/15 w sprawie ze skargi Z.K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Z.K. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 października 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 945/15, oddalił skargę Z. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy. Komendant Główny Policji, działając jako organ odwoławczy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej kpa) oraz art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 5 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2012 r. poz. 576 z późn. zm., dalej ustawa o broni i amunicji), w dniu [...] kwietnia 2015 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] o cofnięciu Z. K. (dalej: skarżący) pozwolenia na broń palną bojową. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że organ I instancji w związku z uzyskaniem informacji o pogarszającym się stanie zdrowia skarżącego i poddaniu badaniom z tego powodu przez Wojewódzką Komisję Lekarską MSW oraz przez Okręgową Komisję Lekarską MSW w Ł., zwrócił się do Okręgowej Komisji Lekarskiej MSA w Ł. z zapytaniem, czy z posiadanej dokumentacji wynikają ewentualne przeciwwskazania do posiadania przez skarżącego pozwolenia na broń do ochrony osobistej, skutkujące koniecznością wezwania go do przedłożenia orzeczeń potwierdzających, że może dysponować bronią do ochrony osobistej. W odpowiedzi Przewodnicząca Okręgowej Komisji Lekarskiej MSA w Ł., poinformowała, że biorąc pod uwagę rozpoznanie zawarte w orzeczeniu z dnia [...] maja 2014 r. nr [...], przed ewentualnym wydaniem pozwolenia na broń skarżący powinien zostać poddany badaniom we właściwej jednostce służby zdrowia, posiadającej uprawnienia do określenia predyspozycji zdrowotnych do posługiwania się bronioną palną. Wobec tego organ I instancji zobowiązał skarżącego do przedstawienia aktualnych orzeczeń lekarskich i psychologicznych potwierdzających, że może on dysponować bronią. Jak podkreślono w uzasadnieniu decyzji organu II instancji, wezwanie nie zostało wykonane, zatem prawidłowo wszczęto postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń i po jego zakończeniu Komendant Wojewódzki Policji w Ł. decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. cofnął skarżącemu pozwolenia na broń palną bojową na podstawie art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. Dalej wskazano, że skoro obowiązek poddania się stosownym badaniom nie został przez stronę spełniony, to racje interesu społecznego sprzeciwiają się dalszemu posiadaniu przez nią przedmiotowego pozwolenia. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił naruszenie art. 10 § 1 kpa poprzez nie zapewnienie mu prawa do czynnego udziału w postępowaniu; art. 6 i art. 7 kpa, z uwagi na to, że organy administracji nie mogą wszczynać postępowań na podstawie art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji w sytuacji braku jakichkolwiek przesłanek z art. 15 ust. 1 pkt 2 – 4 ww. ustawy i braku przesłanek z ust. 4 tego przepisu; art. 81 kpa - dokonanie ustaleń odpowiadających swoją treścią normie art. 15 ust. 1 pkt 2 – 4 ustawy o broni i amunicji w sytuacji, gdy okoliczności takie nie zachodziły; art. 15 ust. 5 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, iż w sprawie zostały ujawnione okoliczności dostatecznie uzasadniające wszczęcie i prowadzenie postępowania w przedmiocie cofnięcia przedmiotowego pozwolenia i wreszcie art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o broni i amunicji poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy z akt sprawy nie wynika w jakikolwiek sposób aby zaistniały przesłanki z art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji. Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ocenił, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wbrew twierdzeniu pełnomocnika skarżącego, zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem w dacie jej wydania. W uzasadnieniu Sąd, wskazując na przepisy art. 18 ust. 5 pkt 2, art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji, stwierdził, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż zaistniały wątpliwości, o których mowa w art. 15 ust. 5 omawianej ustawy i organ zasadnie zobowiązał skarżącego do niezwłocznego poddania się określnym w tym przepisie badaniom. Jednocześnie Sąd podkreślił, że prawidłowo Komendant Główny Policji uznał, iż w przypadku, gdy skarżący nie poddał się badaniom lekarskim i psychologicznym, a w konsekwencji nie przedłożył orzeczeń - lekarskiego i psychologicznego, oznacza to, że nie udokumentował tym samym, że posiada zdolność psychofizyczną i psychologiczną do dysponowania bronią. Sąd w rozpoznawanej sprawie nie stwierdził naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego przez organy obu instancji w takim stopniu, aby uzasadniało to uchylenie zaskarżonych decyzji. W ocenie Sądu, organy Policji prawidłowo oceniły całokształt zebranego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego i uzasadniły, dlaczego skarżący znajduje się w sytuacji dającej podstawę do cofnięcia mu pozwolenia na posiadanie broni palnej do ochrony osobistej. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 z późn. zm., dalej ppsa) oddalił skargę. Skarżący wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 134 § 1 ppsa poprzez uchylenie się od rozpoznania sprawy w granicach wszystkich naruszeń prawa popełnionych przez organ, co wynikało z faktycznego uchylenia się WSA od zastosowania i wyprowadzenia wniosków z podanych niżej naruszeń prawa materialnego. 2. Naruszenie prawa materialnego poprzez uchylenia się od analizy i prawidłowego zastosowania w procesie wyrokowania: - art. 15 ust. 5 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że w przedmiotowej sprawie zostały ujawnione okoliczności dostatecznie uzasadniające podejrzenie, iż skarżący, posiadający pozwolenie na broń od 1999 r. należy do osób z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie o ochronie zdrowia psychicznego lub wykazuje istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego lub jest osobą uzależnioną od alkoholu lub substancji psychoaktywnych, w sytuacji gdy organ administracji I instancji podczas prowadzonego postępowania nie dysponował żadnym dowodem na zaistnienie tych okoliczności, czego wyrazem jest także i to, że dokonał celowej nadinterpretacji pisma z dnia 28 października 2014 r. Przewodniczącego Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW w Ł., w którym nie jest wskazana w żadnym zdaniu jakakolwiek okoliczność z opisanych powyżej przepisów ustawy, a jedynie zapis, że w przypadku ubiegania się o pozwolenie na broń skarżący powinien być poddany badaniom lekarskim; - art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o broni i amunicji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy z akt sprawy nie wynika w jakikolwiek sposób i z jakiegokolwiek dokumentu, aby zaistniały przesłanki z art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji, bowiem strona raz na 5 lat przedstawiała organowi zaświadczenia lekarskie i psychologiczne oraz art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji bowiem w ramach przedmiotowego postępowania nigdy nie zaistniały przesłanki wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 4 cytowanej ustawy. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ppsa), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 ppsa. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Z art. 134 § 1 ppsa wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten określa granice rozpoznania skargi przez sąd administracyjny pierwszej instancji. Granice danej sprawy wyznacza natomiast jej przedmiot wynikający, w przypadku rozpoznawanej sprawy, z treści zaskarżonej decyzji. Wobec tego o naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby Sąd I instancji wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo - mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które Sąd I instancji obowiązany był uwzględnić z urzędu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji rozpoznając skargę bez najmniejszych wątpliwości orzekał w granicach sprawy, oceniając postępowanie organu w zakresie zaistnienia podstawy do cofnięcia pozwolenia na posiadania broni palnej bojowej. Jednocześnie należy wskazać, że w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 ppsa nie można kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów, co faktycznie czyni autor skargi kasacyjne, ani prawidłowości oceny materiału dowodowego (por. wyroki NSA: z dnia 21 października 2010 r., I GSK 264/09, LEX nr 744745; z dnia 2 lipca 2015 r., I OSK 450/15 CBOSA). Niezasadne są również zarzuty niewłaściwego zastosowania art. 15 ust. 5 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2-4 i art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. Do zastosowania przez organy art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji, tj. do zobowiązania osoby posiadającej pozwolenie na broń do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia wydanych orzeczeń, nie jest konieczne ustalenie, że osoba ta należy do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2-4 tej ustawy. Do zastosowania tego przepisu wystarczające jest zaistnienie dostatecznie uzasadnionego podejrzenia, że osoba posiadająca pozwolenie na broń należy do kręgu osób, o jakich mowa w ust. 1 pkt 2-4 ustawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, okoliczności które wystąpiły w rozpoznawanej sprawie, tj. pogorszenie stanu zdrowia skarżącego oraz wyrażone w piśmie Przewodniczącej Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW w Ł. z dnia 28 października 2014 r. stanowisko, co do potrzeby poddania skarżącego stosownym badaniom w celu określenia jego predyspozycji zdrowotnych do posługiwania się bronią palną, dostatecznie uzasadniały podejrzenie, że skarżący należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji. Powzięciu tego podejrzenia nie stał na przeszkodzie fakt, że skarżący raz na 5 lat przedstawiał organowi zaświadczenia lekarskie i psychologiczne. Wykonywanie przez osobą posiadająca pozwolenie na broń obowiązków nałożonych przepisem art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji nie wyłącza możliwości zastosowania przez organy Policji art. 15 ust. 5 omawianej ustawy w przypadku ujawnienia okoliczności, o których mowa w tym przepisie. Skarżący nie podzielając podejrzeń organu obowiązany był poddać się stosownym badaniom, dopiero uzyskanie ostatecznego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego przesądza wiążąco dla organów o istnieniu lub braku u strony uwarunkowań do posiadania broni. Wobec tego bierność strony, pomimo kierowanych do niej wezwań i nie poddanie się tym badaniom, będzie ją w efekcie obciążać, skoro z winy strony organ nie miał możliwości ostatecznego zweryfikowania zaistniałych podejrzeń, co do stanu zdrowia strony (wyrok NSA z 17 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 322/10). Jeżeli strona nie przedłożyła stosownego orzeczenia lekarskiego, to nie udokumentowała tym samym, że nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji. Tym samym zaistniały podstawy do zastosowania art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ppsa, orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 ppsa.