II OSK 548/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński sędzia del. WSA Grzegorz Antas (sprawozdawca) Protokolant starszy asystent sędziego Beata Zborowska-Guziuk po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 września 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 1470/23 w sprawie ze skargi Gminy [...] na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 17 maja 2023 r. znak DDK.6823.2.2023.KS w przedmiocie nałożenia obowiązku usunięcia pomnika postanawia: zawiesić postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 13 września 2023 r., VII SA/Wa 1470/23 oddalił skargę Gminy [...] na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 17 maja 2023 r., znak DDK.6823.2.2023.KS, utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z 26 stycznia 2023 r., znak: PS-VII.520.3.2022, którą wskazany organ, działając na podstawie art. 5b ust. 3 ustawy z dnia 1 kwietnia 2016 r. o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy jednostek organizacyjnych, jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów użyteczności publicznej oraz pomniki (Dz. U. z 2018 r. poz. 1103) dalej: u.z.p.k., a także art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.) dalej: k.p.a., nałożył na skarżącą obowiązek usunięcia pomnika "[...]" (pomnika "[...]") usytuowanego na placu [...] w [...]. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyły skarżąca Gmina [...]. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143), dalej: p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Treść powyższego przepisu wskazuje na konieczność wystąpienia pomiędzy toczącym się postępowaniem sądowoadministracyjnym a innym postępowaniem ścisłego związku, polegającego na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. W rozpoznawanej sprawie wystąpiła zależność o jakiej mowa powyżej, a co za tym idzie powstała konieczność zawieszenia postępowania, wobec stwierdzenia, że przed Naczelnym Sądem Administracyjnym zawisła sprawa o sygn. III OSK 565/24 ze skargi kasacyjnej Gminy [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 października 2023 r., II SA/Wa 416/23, którym rozpoznana została skarga Gminy [...] na postanowienie Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z 21 grudnia 2022 r. nr BUWIII-941-49(11)22 w przedmiocie wyrażenia opinii o niespełnieniu przez ww. pomnik "[...]" (pomnik "[...]") warunków określonych w art. 5a ust. 1 u.z.p.k. Wskazana opinia, w świetle art. 5b ust. 2 u.z.p.k., stanowi obligatoryjny element procedury poprzedzającej wydanie decyzji o usunięciu pomnika, o której mowa w art. 5b ust. 1 u.z.p.k. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku z 13 września 2023 r., mając na uwadze treść zarzutów skargi kasacyjnej, powinna zostać przeprowadzona z uwzględnieniem wypowiedzi, jaka w odniesieniu do oceny zgodności z prawem opinii Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu zostanie sformułowana przez Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym postępowaniu. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.