II OSK 499/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku D. W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej D. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 1671/22 w sprawie ze skargi D. W. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 24 czerwca 2022 r. znak: [...] w przedmiocie pozwolenia na realizację inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowej postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 24 listopada 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 1671/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi D. W. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 24 czerwca 2022 r. znak: [...]w przedmiocie pozwolenia na realizację inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowej, umorzył postępowanie sądowe w zakresie w jakim zaskarżona decyzja została uchylona decyzją Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 11 sierpnia 2022 r., znak: [...] i oddalił skargę w pozostałym zakresie. Skargą kasacyjną D. W. zaskarżył powyższy wyrok w części oddalającej skargę. W skardze kasacyjnej zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uzasadniając go podniesionymi w skardze kasacyjnej zarzutami a także zagrożeniem bezpieczeństwa zwierząt żyjących na terenie inwestycji i w jej pobliżu. Podkreślono, że w oczywisty sposób zaburzenie naturalnego środowiska roślin i zwierząt niesie ze sobą trudne do odwrócenia skutki, a ich zniwelowanie w przyszłości będzie utrudnione. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiej decyzji, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem jej legalności. Ma chronić by w okresie do rozpatrzenia skargi strona, z uwagi na skutki jakie może wywołać wykonanie zaskarżonej decyzji, nie poniosła znacznej szkody lub nie wystąpiły trudne do odwrócenia skutki. Obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. spoczywa na wnioskodawcy. Przepis ten zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia, przy czym uprawdopodobnienie nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd musi opierać się na jakimś materiale pozwalającym zająć stanowisko. Ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń. Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza, iż Sąd jest zobligowany w każdym przypadku – niezależnie od okoliczności sprawy – uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek skarżącego nie został poparty żadnymi szczególnymi okolicznościami, które mogłyby uzasadnić wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie dotyczącej pozwolenia na realizację inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowej. Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że Sąd na etapie sprawy, w którym następuje rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, nie bada trafności zarzutów zgłoszonych w skardze czy w skardze kasacyjnej odnośnie niezgodności zaskarżonego aktu z prawem, a jedynie dokonuje oceny wystąpienia ustawowych przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Ponadto niewątpliwie w wyniku wykonania zaskarżonego aktu może dojść do ingerencji w środowisko naturalne. Okoliczność ta nie jest jednak w okolicznościach tej sprawy przesądzająca o wstrzymaniu wykonania wskazanej decyzji. Zwrócenia uwagi wymaga, że w zaskarżonej decyzji – właśnie z uwagi na potrzebę ochrony środowiska naturalnego - wprowadzono warunki, pod jakimi objęte nią roboty mogą być wykonywane. Zastrzeżono w niej bowiem, że np. wycinkę drzew i krzewów należy ograniczyć do niezbędnego minimum, umożliwiającego realizację inwestycji i prowadzoną poza okresem lęgowym ptaków czy też że przed przystąpieniem do prac ziemnych na danym terenie należy go skontrolować pod względem występowania chronionych gatunków zwierząt. Jednocześnie należy mieć na względzie, że w przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2010r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1812). Ustawa ta ma szczególny charakter, gdyż jej celem jest stworzenie prawnych instrumentów zapewniających sprawny przebieg inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych. Specyfika uregulowań ustawowych wyraża się głównie w uproszczeniu postępowania administracyjnego w sprawach związanych z nabyciem nieruchomości oraz dysponowania nimi przez inwestora na cele budowy budowli przeciwpowodziowych. Wydanie decyzji na podstawie tej ustawy nie wyłącza co do zasady możliwości wstrzymania wykonania decyzji. Jednak regulacje zawarte w ustawie istotnie ograniczają możliwość udzielenia ochrony tymczasowej poprzez bardziej restrykcyjną ocenę sytuacji strony w takim przypadku. W omawianym akcie prawnym, interesowi społecznemu i gospodarczemu przyznano prymat nad słusznym interesem strony z uwagi na konieczność zapewnienia szybkiej i skutecznej budowy budowli przeciwpowodziowych. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.