II OZ 126/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 grudnia 2022 r. sygn. akt II SA/Po 370/22 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi J.M. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 marca 2022 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: odrzucić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 13 grudnia 2022 r. sygn. akt II SA/Po 370/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił zażalenie J. M. na postanowienie tego Sądu z 10 października 2022 r. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd podniósł, że postanowieniem z dnia 14 lipca 2022 r. sygn. akt II SA/Po 370/22, odrzucił skargę J. M. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 marca 2022 r., znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego z uwagi na nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W dniu 10 sierpnia 2022 r. skarżący wniósł zażalenie na ww. postanowienie. Postanowieniem z dnia 10 października 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił powyższe zażalenie. Skarżący za pośrednictwem faksu wniósł zażalenie na postanowienie z dnia 10 października 2022 r. Zarządzeniem z dnia 8 listopada 2022 r. Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych tego zażalenia poprzez podpisanie go na kopii (wysłanej w tym celu skarżącemu) i odesłanie podpisanego zażalenia do Sądu – w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia zażalenia. Zarządzenie to odebrała w imieniu skarżącego w dniu 30 listopada 2022 r. E. M. legitymująca się pełnomocnictwem pocztowym 3/2002. Pismem nadanym faksem w dniu 7 grudnia 2022 r. J. M. wniósł o podanie podstawy prawnej żądania Sądu zawartego w powyższym wezwaniu. Uzasadniając odrzucenie zażalenia na postanowienie z dnia 10 października 2022 r. Sąd podniósł, że skarżący został skutecznie wezwany do uzupełnienia jego braków formalnych poprzez własnoręczne podpisanie zażalenia lub nadesłanie 1 egzemplarza własnoręcznie podpisanego zażalenia, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia zażalenia. Przedmiotowy brak formalny nie został jednak uzupełniony w wyznaczonym terminie w związku z czym Sąd, na mocy art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., odrzucił zażalenie. Zażaleniem przesłanym faksem J. M. zaskarżył powyższe postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 176 § 2 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zażalenie powinno m.in. czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym. Stosownie natomiast do treści art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a., każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Oznacza to, że dla skuteczności pisma wnoszonego przez stronę za pomocą faksu konieczne jest późniejsze opatrzenie go własnoręcznym podpisem. Tylko tak złożony podpis spełnia wymagania przewidziane w art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Jak podnosi się w doktrynie, podpisem jest znak ręczny określonej osoby, noszący indywidualne i powtarzalne cechy, pozwalające odróżnić go od innych i umożliwiające identyfikację osoby podpisującego oraz zbadanie autentyczności podpisu (H. Knysiak-Molczyk (w:) T. Woś, H. Knysiak–Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, str. 204 – 205). Z powyższej definicji jednoznacznie wynika, że podpis musi być własnoręczny. W sytuacji zatem braku własnoręcznego podpisu, sąd wzywa stronę do usunięcia braku formalnego pisma przez jego podpisanie. Mając na uwadze okoliczności przedmiotowej sprawy wskazać dodatkowo należy, że za spełnienie warunku "podpisania" pisma składanego do sądu nie można uznać złożenia odręcznego podpisu na dokumencie papierowym, który następnie zostaje przesłany za pomocą telefaksu do Sądu w drodze transmisji danych. Dokument otrzymany za pomocą telefaksu jest tylko kopią pisma, a tym samym zawiera tylko odwzorowany (skopiowany) obraz podpisu znajdującego się na oryginale dokumentu. Z treści obowiązujących przepisów jednoznacznie wynika, że w przypadku składania pism w formie papierowej (tak jak w niniejszej sprawie) skarżący powinien opatrzyć go odręcznym, oryginalnym podpisem. Stosownie do art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Przepis ten – zgodnie z treścią art. 197 § 2 p.p.s.a. - stosuje się odpowiednio do postępowania toczącego się na skutek zażalenia. Zgodnie natomiast z art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym odrzuci zażalenie, jeżeli ulegało ono odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny, albo zwróci je temu sądowi w celu usunięcia dostrzeżonych braków. W niniejszej sprawie zażalenie skarżącego na postanowienie Sądu pierwszej instancji z 13 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Po 370/22, zostało złożone za pomocą telefaksu, co oznacza, że nie zostało opatrzone podpisem. W związku z powyższym, w wykonaniu zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z dnia 18 stycznia 2023r., wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych ww. zażalenia poprzez podpisanie załączonej do wezwania kopii zażalenia i jej odesłanie pocztą tradycyjną do Sądu, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. Powyższe wezwanie skutecznie doręczono skarżącemu 6 lutego 2023 r., a zatem termin na uzupełnienie powyższego braku formalnego zażalenia upływał skarżącemu z dniem 13 lutego 2023 r. Skarżący nie uzupełnił jednak powyższego braku formalnego w zakreślonym terminie. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący zwrócił się bowiem jedynie o podanie podstawy prawnej ww. żądania. W związku z powyższym przedmiotowe zażalenie jako niespełniające wymogów formalnych i nieuzupełnione pomimo skutecznego wezwania, podlegało odrzuceniu. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.