II OSK 430/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła, Sędziowie: sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon (spr.), sędzia WSA (del.) Piotr Broda, Protokolant: Inspektor sądowy Bernadetta Pręgowska, po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. A. i B. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 15 września 2022 r. sygn. akt II SA/Sz 508/22 w sprawie ze skargi S. A. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 7 kwietnia 2022 r. nr ... w przedmiocie odmowy zmiany decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 15 września 2022 r. sygn. akt II SA/Sz 508/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), oddalił skargę S. A. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 7 kwietnia 2022 r. w przedmiocie odmowy zmiany decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami. S. A. złożył skargę kasacyjną, którą zaskarżył powyższy wyrok w całości. Skarga kasacyjna oparta została na podstawie prawnej określonej w art. .174 pkt 2 p.p.s.a., polegającej na naruszeniu przepisów postępowania, które to uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a. przez brak zebrania materiału dowodowego na okoliczność istnienia negatywnych przesłanek do wydania przedmiotowej decyzji administracyjnej oraz błędnej oceny stanu faktycznego. Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.) uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 7 kwietnia 2022 r., utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 24 listopada 2021 r., którą odmówiono skarżącemu zmiany na podstawie art. 155 k.p.a. decyzji z 3 grudnia 2020 r. nakładającej obowiązek wykonania robót w celu doprowadzenia oznaczonego budynku gospodarczego do stanu zgodne z prawem. Jak zaznaczył trafnie Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, stronami w postępowaniu, w którym wydano decyzję nakładającą na skarżącego obowiązek wykonania w terminie do 30 września 2021 r. niezbędnych robót i przeróbek w celu doprowadzenia spornego budynku do stanu zgodnego z przepisami prawa byli oprócz S. A., także jego żona B. A. oraz właściciel sąsiedniej działki, A. C.. W związku ze złożeniem przez skarżącego wniosku z dnia 27 września 2021 r. o zmianę decyzji z dnia 3 grudnia 2020 r. poprzez przedłużenie terminu do wykonania niezbędnych robót i przeróbek do dnia 30 września 2022 r., organ zwrócił się do B. A. oraz A. C. o udzielenie zgody na powyższą zmianę. Zgodnie bowiem z art. 155 k.p.a., stanowiącym podstawę prawną decyzji z dnia 24 listopada 2021 r., decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. B. A. nie odpowiedziała na wspomniane pismo organu, natomiast A. C. w piśmie z dnia 10 października 2021 r. oświadczył, że "kategorycznie nie wyraża zgody na zmianę decyzji w zakresie przedłużenia terminu do 30 września 2022 r.". Dodał, że skarżący przez cały rok nic nie zrobił, aby cokolwiek zmienić w nieprawidłowościach budowlanych, które stworzył na swojej działce. Zaznaczył, że jego działka jest bardzo mała, a na całej jej długości od strony południowej jest zacieniona przez wiatę, żywopłot, budynek gospodarczy i mur należące do S. A.. Zdaniem organów obu instancji, brak zgody wszystkich stron postępowania na wnioskowaną przez skarżącego zmianę decyzji uniemożliwiał wydanie decyzji zmieniającej na podstawie art. 155 k.p.a., co zaakceptował Sąd Wojewódzki. Podkreślić należy, że z art. 155 k.p.a. wynika jednoznacznie, że zmiana decyzji ostatecznej na podstawie tego przepisu możliwa jest jedynie wtedy, gdy zostaną spełnione wszystkie przesłanki wymienione w tym przepisie. Brak zgody A. C. na wnioskowaną zmianę decyzji skutkował tym, że organ administracyjny miał obowiązek wydać decyzję odmowną. W takim stanie prawnym i faktycznym należało uznać, że wszystkie istotne okoliczności sprawy zostały wyjaśnione, zgodnie z wymogami art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. W istocie dla rozstrzygnięcia sprawy zasadnicze znaczenie miał dokument zawierający oświadczenie A. C. o sprzeciwie co do wnioskowanej zmiany decyzji z 3 grudnia 2020 r. Wobec braku wymaganej w myśl art. 155 k.p.a. zgody jednej ze stron na zmianę decyzji, organ powiatowy zwolniony był od dalszego badania przesłanek wynikających z wymienionego przepisu. W konsekwencji wskazywane przez skarżącego okoliczności (m.in. choroba skarżącego i członków rodziny), z powodu których nie zaskarżono w trybie instancyjnej decyzji z 3 grudnia 2020 r., jak również trudności w realizacji obowiązku nałożonego tą decyzją, nie miały znaczenia dla rozpatrzenia wniosku złożonego na podstawie art. 155 k.p.a. Podkreślić trzeba, że w niniejszej sprawie zakres postępowania wyjaśniającego determinowany był wyłącznie przepisem art. 155 k.p.a. Z uwagi na określoną w art. 6 k.p.a. zasadę praworządności, organy administracji publicznej nie mogą w procesie rozstrzygania sprawy brać pod uwagę okoliczności, z którymi mająca zastosowanie w sprawie norma prawna nie łączy skutków prawnych. W kontrolowanych decyzjach organy obu instancji przedstawiły stan prawny i faktyczny rozstrzyganej sprawy, stosownie do wymogów art. 107 § 3 k.p.a. Z tych wszystkich względów całkowicie bezzasadne okazały się zarzuty skargi kasacyjnej, wskazujące na naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. W konsekwencji skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, zgodnie z art. 184 p.p.s.a. ----------------------- 4