II OSK 362/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Chlebny po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 1608/15 w zakresie wniosku o umorzenie kosztów postępowania kasacyjnego w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt ze względów humanitarnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej postanawia odrzucić wniosek

Wyrokiem z dnia 4 października 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 1608/15, przekazał sprawę do ponownego rozpoznania oraz zasądził od P.S. na rzecz Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców kwotę 300 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Pismem z dnia 16 października 2017 r. P. S. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o umorzenie kosztów sądowych wskazując na fakt odbywania kary pozbawienia wolności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Postanowieniem z dnia 7 lipca 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zwolnił skarżącego od kosztów sądowych. Natomiast postanowieniem z 8 stycznia 2016 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Biorąc powyższe pod uwagę oraz treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 października 2017 r. wniosek strony o umorzenie kosztów sądowych należy potraktować jako wniosek o umorzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Zauważyć należy, że wniosek o umorzenie zasądzonych prawomocnym wyrokiem kosztów postępowania jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu. Obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości złożenia wniosku w tym przedmiocie. Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369) - dalej: p.p.s.a. w art. 229 § 1 zawiera jedynie podstawę do udzielania ulg w postaci umorzenia, odroczenia płatności lub rozłożenia na raty należności z tytułu nieuiszczonych kosztów sądowych (tj. opłat sądowych - wpisu oraz opłaty kancelaryjnej, a także zwrotu wydatków) oraz grzywien, które zostały orzeczone w postępowaniu sądowym. Organem uprawnionym do wydania rozstrzygnięcia w tej kwestii jest Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który orzekał w sprawie w pierwszej instancji. W rozpoznawanej sprawie skarżącemu przyznane zostało prawo pomocy w zakresie całkowitym, a zatem nie ma on obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Zauważyć należy, że przyznanie prawa pomocy, nawet w zakresie całkowitym, nie zwalnia strony od obowiązku zwrotu kosztów postępowania, jeżeli taki obowiązek wynika z innych przepisów (tak stanowią art. 200 – 204 p.p.s.a.). Dlatego też przyznanie skarżącemu prawa pomocy nie chroni go przed odpowiedzialnością finansową za wynik postępowania, co wynika z art. 244 § 1 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 2 września 2011 r. sygn. akt II FSK 7/09, CBOIS). Art. 229 § 1 p.p.s.a. nie ma natomiast zastosowania do kosztów postępowania kasacyjnego. Wyjaśnić należy, że zasadzona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2017 r. kwota 300 zł stanowi poniesione przez stronę przeciwną (Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców) koszty postępowania kasacyjnego i obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości umorzenia jej przez sąd administracyjny. W związku z powyższym Sąd na mocy art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.