II OSK 3292/18

Dnia 1 października 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Broda Protokolant Starszy asystent sędziego Ewa Dubiel po rozpoznaniu w dniu 1 października 2021 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1680/17 w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną sportową do celów kolekcjonerskich I. oddala skargę kasacyjną; II. zasądza od W. K.i na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z dnia 4 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1680/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną sportową do celów kolekcjonerskich. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco. W administracyjnym toku instancji, tj. po wydaniu przez Komendanta Głównego Policji w dniu [...] października 2016 r. decyzji kasatoryjnej, Komendant Wojewódzki Policji [...] wydał w dniu [...] czerwca 2017 r. decyzję nr [...], którą na podstawie art. 10 ust. 1, ust. 2 pkt 6, ust. 3 pkt 5 oraz art. 17 ust. 3 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2012 r. poz. 576 ze zm.) odmówił skarżącemu wnioskowanego pozwolenia na broń palną sportową do celów kolekcjonerskich. Organ I instancji ustalił, że skarżący ma miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z uwagi na wymogi ustawowe, które określają stosowne przesłanki do udzielenia wnioskowanego pozwolenia na broń oraz wyłączenia w tym zakresie, organ wezwał skarżącego do przedłożenia aktualnej licencji Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego (PZSS). Ponieważ skarżący nie wykonał ww. wezwania, organ wyznaczył egzamin ze znajomości przepisów dotyczących posiadania i używania danej broni oraz z umiejętności posługiwania się tą bronią. Jednak skarżący nie przystąpił także do egzaminu. Dlatego organ odmówił skarżącemu wydania wnioskowanego pozwolenia. Odwołanie od ww. decyzji wniósł skarżący, przedstawiając w załączeniu kopię patentu strzeleckiego z dnia 24 września 2015 r. potwierdzającego kwalifikacje skarżącego do uprawnia sportu strzeleckiego w dyscyplinach pistolet i karabin. Zaskarżoną decyzją Komendant Główny Policji utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał na art. 16 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, który uzależnia wydanie pozwolenia na broń od zdania egzaminu ze znajomości przepisów dotyczących posiadania i używania danej broni oraz z umiejętności posługiwania się tą bronią. W art. 16 ust. 2 tej ustawy zawarte zostały wyłączenia od tej reguły; a mianowicie z ww. egzaminu są zwolnieni m.in. członkowie PZSS posiadający licencję zezwalającą na uprawianie strzelectwa sportowego – w zakresie broni sportowej, jeżeli zdali taki egzamin na podstawie odrębnych przepisów. Kryterium tego strona jednak nie spełnia, bowiem pomimo wezwania jej przez organ I instancji do przedłożenia aktualnej licencji PZSS – strona nie uczyniła tego. Ponadto skarżący nie spełnił wymogu formalnego z art. 16 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, polegającego na zdaniu egzaminu przed komisją powołaną przez właściwy organ Policji. Obligowało to właściwy organ Policji do odmowy wydania wnioskowanego pozwolenia. Ustawodawca nie dał bowiem w tej kwestii organom Policji żadnej możliwości wyboru rozstrzygnięcia, określając sposób zakończenia postępowania. Wymienione wyżej okoliczności oznaczają, że organy Policji nie mogą – w świetle dyspozycji art. 17 ust. 3 ww. ustawy – wydać skarżącemu wnioskowanego pozwolenia, niezależnie od podnoszonej przez skarżącego argumentacji. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że decyzja organu I instancji zawiera elementy oraz spełnia wymogi określone w art. 107 K.p.a. Nie mógł też stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku w niniejszej sprawie wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 października 2013 r. o sygn. akt II SA/Wa 1431/13. Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania. W skardze sformułowano zarzuty dotyczące naruszenia art. 10 ust. 1, ust. 2 pkt 6 oraz ust. 3 pkt 5, art. 16, art. 17 ust. 3 ustawy o broni i amunicji oraz art. 6, art. 7, art. 9 i art. 50 K.p.a. W uzupełnieniu skargi skarżący dodatkowo wniósł o uchylenie także decyzji organu I instancji. Ponadto sformułował kolejne zarzuty dotyczące naruszenia art 7, art. 76 § 1, art 77 § 1 i art. 80 K.p.a.; art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1 K.p.a.; art. 7, art. 77 § 1 K.p.a.; art. 9 i art. 11 K.p.a.; art. 10 ust. 1 i 3 ustawy o broni i amunicji; art. 16 ust. 2 ustawy o broni i amunicji; art. 17 ust. 3 ustawy o broni i amunicji. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 22 listopada 2017 r. skarżący podtrzymał zarzuty i wnioski skargi, akcentując, że zaskarżona decyzja została wydana z istotnym naruszeniem prawa. Zaznaczył również, że w odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji nie ustosunkował się do zarzutów podniesionych w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1680/17, oddalając skargę, wskazał, że posiadanie broni w polskim systemie prawnym podlega ścisłej reglamentacji. Do wydania pozwolenia na broń muszą zostać spełnione prawnie określone warunki. Sąd przywołał stan faktyczny, z którego wynika, że skarżący przedstawił patent strzelecki, na wezwanie organu nie przedstawił licencji PZSS i nie przystąpił do wyznaczonego przez organ egzaminu. W oparciu o te ustalenia Sąd stwierdził, że skarżący nie spełnił wymogu z art. 16 ust. 1 ustawy o broni i amunicji (nie zdał egzaminu), jak i nie należy do żadnej z wymienionych grup osób wskazanych w art. 16 ust. 2 ww. ustawy (nie posiada też licencji PZSS zezwalającej na uprawianie strzelectwa sportowego). Niespełnienie przez skarżącego wymogów określonych w ww. przepisach stanowiło dla organu Policji obligatoryjną przesłankę do odmowy wydania wnioskowanego pozwolenia – stosownie do art. 17 ust. 3 ww. ustawy. Jednocześnie organ nie zakwestionował w niniejszej sprawie uzasadnienia wniosku skarżącego o wydanie przedmiotowego pozwolenia na broń, ani członkostwa skarżącego w stowarzyszeniu o charakterze strzelecko-kolekcjonerskim. Nie powołał również żadnych okoliczności, z których można by wywodzić, że skarżący należy do grona osób stanowiących zagrożenie dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Ponadto Sąd wskazał, że z akt sprawy wynika, iż decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...], Komendant Wojewódzki Policji [...] cofnął skarżącemu pozwolenie na broń palną do celów sportowych. Tego zaś rozstrzygnięcia skarżący skutecznie nie podważył. Sąd wyjaśnił, że skarżący nie może skutecznie powoływać się na fakt zdania egzaminu ze znajomości przepisów dotyczących posiadania i używania broni a także z umiejętności posługiwania się bronią i uzyskania w związku z tym patentu strzeleckiego (orzeczenie PZSS z 24 września 2015 r.). Okoliczność ta, jak wskazywał organ Policji w toku postępowania, nie powoduje wyłączenia stosowania wobec skarżącego przepisu art. 16 ust. 1 i 2 ustawy o broni i amunicji w sytuacji, gdy skarżący wnioskował o wydanie pozwolenia na broń do celów kolekcjonerskich. Aby uzyskać wnioskowane pozwolenie skarżący winien zdać egzamin, o którym mowa w art. 16 ust. 1 ww. ustawy, stosownie do wymogów określonych w przepisach rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 marca 2000 r. w sprawie egzaminu ze znajomości przepisów dotyczących posiadania broni oraz umiejętności posługiwania się bronią (Dz. U. z 2017 r. poz. 1756). W ocenie Sądu, nie można zgodzić się ze skarżącym, że w sprawie doszło do naruszenia powołanych w skardze przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.; art. 76 § 1 i art. 80 K.p.a.; art. 9 i art. 11 K.p.a.; art. 107 § 3 K.p.a. Odnośnie powoływanego przez skarżącego wyroku WSA w Warszawie o sygn. akt II SA/Wa 1431/13, Sąd wskazał, że wyrok ten nie wypowiadał się w kwestii egzaminu, o którym mowa w art. 16 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, lecz w szczególności w kwestii dokonanej przez organ oceny przynależności skarżącego do towarzystwa o charakterze kolekcjonerskim oraz wnioskowanej liczby egzemplarzy broni. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłance z art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożył skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie art. 16 ust. 1 i 2, a także art. 17 ust. 3 ustawy o broni i amunicji przez ich niewłaściwą wykładnię oraz nieprawidłowe zastosowanie, polegające na niezasadnym uznaniu, że skarżący posiadający od wielu lat pozwolenie na broń myśliwską, a także do pewnego czasu na broń sportową, legitymujący się patentem strzeleckim, znający w związku z tym przepisy dotyczące posiadania i posługiwania się bronią myśliwską i sportową oraz mający umiejętności posługiwania się taką bronią, powinien dla uzyskania pozwolenia na broń sportową do celów kolekcjonerskich zdawać egzamin z materii wyżej opisanej, a nieprzystąpienie do tego egzaminu skutkuje odmową wydania pozwolenia na broń. Ponadto skarżący złożył osobiście sporządzone pismo procesowe (zatytułowane "Uzupełninie skargi kasacyjnej"), w którym podtrzymał wnioski procesowe o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów oraz sformułował szereg zarzutów i na ich poparcie przedstawił stosowną argumentację. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Ponieważ w niniejszej sprawie wszystkie strony spełniły wymagania do przeprowadzenia rozprawy online, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II z dnia 11 sierpnia 2021 r., przedmiotowa sprawa została skierowana do rozpoznania na rozprawie ONLINE stosowanie do art. 15 zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm.), o czym strony zostały powiadomione drogą elektroniczną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej obarczonej tzw. "przymusem adwokackim", a nie – pisma procesowego sporządzonego osobiście przez skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadny uznał zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 16 ust. 1 i 2 oraz art. 17 ust. 3 ustawy o broni i amunicji. Wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej brak jest podstaw do uznania, że Sąd I instancji dokonał niewłaściwej wykładni i nieprawidłowo zastosował art. 16 ust. 1 i 2 oraz art. 17 ust. 3 ustawy o broni i amunicji. Nie ma bowiem uzasadnionych przesłanek dla przyjęcia poglądu, że ww. przepisy pozwalają by skarżący – który posiada od wielu lat pozwolenie na broń myśliwską, a także "do pewnego czasu na broń sportową", legitymujący się patentem strzeleckim, znający w związku z tym przepisy dotyczące posiadania i posługiwania się bronią myśliwską i sportową oraz mający umiejętności posługiwania się taką bronią, przy ubieganiu się o pozwolenie na broń sportową do celów kolekcjonerskich – podlegał zwolnieniu z egzaminu, o jakim mowa w art. 16 ust. 1 ww. ustawy. Należy wskazać, że to przepisy obowiązującego prawa ściśle określają warunki w jakich może zostać wydane pozwolenie na broń, także dla celów kolekcjonerskich. Artykuł 16 ust. 1 i 2 ww. ustawy nie uzależnia udzielenia pozwolenia na broń od okoliczności wskazanych przez skarżącego, w tym nie stanowi aby wystarczające było przedstawienie przez skarżącego orzeczenia z 2015 r. (patentu strzeleckiego), że skarżący zdał egzamin, uzyskując patent strzelecki potwierdzający kwalifikacje do uprawiania sportu strzeleckiego w dyscyplinach: pistolet, karabin. W świetle treści art. 16 ust. 2 ww. ustawy uzyskanie pozwolenia na broń na zasadzie zwolnienia od egzaminu przed komisją powołaną przez właściwy organ Policji ze znajomości przepisów dotyczących posiadania i używania danej broni oraz z umiejętności posługiwania się tą bronią, o jakim mowa w art. 16 ust. 1 ww. ustawy, ustawodawca uzależnił od dwóch przesłanek, tj. (1) posiadania licencji PZSS zezwalającej na uprawianie strzelectwa sportowego – w zakresie broni sportowej oraz (2) zdania egzaminu na podstawie odrębnych przepisów. Chodzi tu o egzamin, o jakim mowa w art. 10b ust. 2 ww. ustawy. Nie ulega w sprawie wątpliwości i nie jest to okoliczność sporna, że skarżący taki egzamin zdał. Przedstawił bowiem stosowne orzeczenie (jego kopię), potwierdzające tą okoliczność, czego w tej sprawie organ nie podważył skutecznie, ponieważ nie uzyskał przeciwnego stanowiska z PZSS. Jednak ma rację Sąd I instancji, że uzyskanie tzw. patentu strzeleckiego nie było wystarczające do wydania skarżącemu wnioskowanego pozwolenia na broń, ponieważ dla zwolnienia z egzaminu, o jakim mowa w art. 16 ust. 1 ww. ustawy, skarżący powinien legitymować się dodatkowo licencją zezwalającą na uprawianie strzelectwa sportowego – w zakresie broni sportowej. Licencja, a patent strzelecki to zupełnie różne kwestie, co wynika choćby z treści art. 10 ust. 3 pkt 3 ww. ustawy. Licencja zezwala na uprawianie strzelectwa sportowego (współzawodnictwo). Patent jedynie potwierdza fakt zdania egzaminu (co do posiadania kwalifikacji do uprawiania sportów o charakterze strzeleckim), o jakim mowa w art. 10b i zgodnie z regułami PZSS uprawnia do ubiegania się o licencję, jednak do licencji wnioskodawca musi spełnić jeszcze inne wymagania poza zdanym egzaminem, także w przypadku przedłużenia licencji. Wynika to z "Regulaminu przyznawania i pozbawiania licencji zawodniczych uprawniających do uczestnictwa we współzawodnictwie sportowym w dyscyplinach wchodzących w skład sportu strzeleckiego" wprowadzonego przez PZSS na podstawie art. 13 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1468 ze zm.) oraz § 27 pkt 18 statutu Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego w związku z art. 10b ustawy o broni i amunicji. A zatem Sąd I instancji trafnie ocenił działanie organu administracyjnego, ponieważ w okolicznościach tej sprawy istniały podstawy do wezwania skarżącego do przedstawienia stosownej aktualnej licencji, która, co wynika ww. regulaminu (§ 4), jest przyznawana przez PZSS na rok kalendarzowy. Skoro skarżący na wezwanie organu takiej licencji nie przedstawił, zasadnie ocenił Sąd I instancji, że istniała podstawa do wyznaczenia skarżącemu egzaminu, o jakim mowa w art. 16 ust. 1 ustawy o broni i amunicji; zaś nieprzystąpienie skarżącego do tego egzaminu uprawniało organ administracyjny do zastosowania art. 17 ust. 3 ww. ustawy i odmowy skarżącemu wydania pozwolenia na broń jako osobie, która nie zdała egzaminu, o którym mowa w art. 16 ust. 1. Dla tej oceny nie mają więc znaczenia inne okoliczności podnoszone przez skarżącego (także w ww. piśmie procesowym) związane z uzyskaniem innych pozwoleń na broń, jak i posiadania kwalifikacji do uprawiania sportów o charakterze strzeleckim, w tym w zakresie przestrzegania zasad bezpieczeństwa obowiązujących w tych sportach, stosownej wiedzy, kwestii stałego pobytu, etc. To obowiązujące prawo reguluje kiedy organ Policji może udzielić pozwolenia na broń, a nie własna "projekcja" skarżącego co do warunków na jakich powinien uzyskać pozwolenie na broń. Skarżący powinien mieć na względzie, że prawo posiadania broni nie należy w Polsce do praw obywatelskich gwarantowanych w Konstytucji RP. Prawo do posiadania broni ma w świetle omawianej ustawy reglamentacyjny charakter, zatem osoby posiadające pozwolenie na broń powinny ściśle spełnić określone w niej przesłanki, których w niniejszej sprawie skarżący nie dopełnił, ponieważ nie przedstawił licencji, o jakiej mowa w art. 16 ust. 2, a w konsekwencji tego nie przystąpił do wyznaczonego egzaminu, o jakim mowa w art. 16 ust. 1. Dlatego zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 16 ust. 1 i 2 oraz art. 17 ust. 3 ustawy o broni i amunicji nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.