II OSK 3203/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Antas Protokolant starszy asystent sędziego Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 20 września 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 września 2020 r. sygn. akt II SA/Po 376/20 w sprawie ze skargi A. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia 9 marca 2020 r. nr WOA.7721.402.2019.KP w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 10 września 2020 r., sygn. akt II SA/Po 376/20, oddalił skargę A. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 marca 2020 r., nr WOA.7721.402.2019.KP, w przedmiocie nakazu rozbiórki. Powyższą decyzją Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WINB), na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., zwana dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania A. S.A. z siedzibą w W. (dalej Spółka), uchylił zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia 8 listopada 2019 r., nr 667/2019, nakazującą Spółce rozbiórkę wolno stojącego trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego zlokalizowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...] w P. (nr dz. [...], nr arkusza [...], nr obrębu [...]), w części dotyczącej podstawy prawnej, orzekając w to miejsce "na podstawie art. 48 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r. poz. 1186 z póź.zm.)", a w pozostałym zakresie utrzymał decyzję w mocy. Skargę kasacyjną od ww. wyroku złożyła Spółka, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu skarżąca kasacyjnie, na podstawie "art. 174 pkt. 1 i 2" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 79 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 i 2 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 81 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, że prawidłowe jest oparcie rozstrzygnięcia na ustaleniach niezgodnej z prawem kontroli przeprowadzonej przez nieuprawnionych pracowników organu administracji, co do rzekomego trwałego związania urządzenia reklamowego z gruntem - nadto pomimo nieprzeprowadzenia zgłoszonego wniosku dowodowego z opinii biegłego z dziedziny budownictwa w tym przedmiocie, w konsekwencji zastosowanie błędnej procedury legalizacyjnej - w sytuacji, gdy skarżąca kwestionowała te ustalenia organu administracji, a organ administracji nie ma wiadomości specjalnych pozwalających na dokonanie tych ustaleń. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że wskazując podstawy kasacyjne określone w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., autor skargi kasacyjnej nie sformułował żadnego zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Podniesione zarzuty dotyczą wyłącznie przepisów postępowania, przy czym zarzuty te zostały sformułowane w sposób łączny i nie zostały w pełni uzasadnione. Odnosząc się do podniesionych zarzutów stwierdzić należy, że nie doszło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1, art. 79 § 1 i 2, art. 7, art. 8, art. 77§ 1 i 2, art. 80 i art. 81 k.p.a. Autor skargi kasacyjnej nie wykazał by na jakimkolwiek etapie postępowania administracyjnego strona skarżąca kasacyjnie została pozbawiona możliwości udziału w postępowaniu lub uniemożliwiono jej wypowiedzenie się przed wydaniem decyzji, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 k.p.a.). Także nie wystąpiła sytuacja, w której strona nie byłaby powiadomiona o terminie przeprowadzaniu dowodów oraz pozbawiona możliwości uczestnictwa w postępowaniu dowodowym (art. 79 § 1 k.p.a.). Nie doszło też do naruszenia art. 81 k.p.a. bowiem strona miała pełną możliwość zajęcia stanowiska w toczącym się postępowaniu. Odnośnie naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i 2 oraz art. 80 k.p.a., poprzez nie przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa na okoliczność związania urządzenia reklamowego z gruntem, to i ten zarzut jest nieuprawniony. Z niespornych ustaleń faktycznych wynika, że na terenie nieruchomości przy ul. [...] w P. (nr działki [...], nr arkusza [...]), znajduje się reklama będąca budowlą trwale związaną z gruntem. Dokumenty znajdujące się w aktach sprawy wskazują, że konstrukcja objęta postępowaniem składa się ze stopy fundamentowej o wymiarach 2,58 m x 3,36 m x 0,48 m, słupa stalowego i tablicy reklamowej o wymiarach 3 m x 6 m, pomostu roboczego i lampy oświetleniowej. Uwzględniając powyższe, organy orzekające w sprawie zasadnie uznały, że opisana budowla jest trwale związana z gruntem. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażono stanowisko, że cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie, czy przemieszczenie na inne miejsce (por. wyrok NSA z dnia 4 lutego 2014 r., sygn. akt II FSK 317/12). Stanowisko to aprobowane jest także w piśmiennictwie (por. W. Piątek, w: Prawo budowlane. Komentarz, redakcja naukowa Andrzej Gliniecki, Warszawa 2016, s. 54). Niewątpliwie o tym, czy dane urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, czy też nie, nie decyduje technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce. Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie rozpoznającym sprawę, podziela pogląd, że okoliczność, iż nośnik reklamowy jest montowany z elementów gotowych, które mogą być rozmontowane i przeniesione w inne miejsce, nie ma istotnego znaczenia dla uznania go za trwale związany z gruntem (por. wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 680/07). Słusznie w judykaturze wskazuje się, że o tym czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem czy też nie, nie decyduje sposób i metoda związania z gruntem, nie decyduje również technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania (por. wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1630/18). Uzasadnione jest także spostrzeżenie, które sformułowano w orzecznictwie, że urządzenia reklamowe dla realizacji swych funkcji, przy uwzględnieniu ich gabarytów i konstrukcji, muszą być i są trwale związane z gruntem. Inaczej rzecz ujmując, ich konstrukcja nie pozwalałaby na korzystanie z nich, jeśli nie byłyby trwale związane z gruntem (por. motywy wyroku NSA z dnia 4 listopada 2021 r., sygn. akt III FSK 543/21). Uwzględniając powyższe, zasadnie organy orzekające w sprawie uznały, że przeprowadzanie dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa było zbędne, a Sąd I instancji trafnie stanowisko to zaakceptował. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego przeprowadzenia czynności kontrolnych w toku postępowania administracyjnego przez osoby nieuprawnione, to i to stanowisko autora skargi kasacyjnej nie może być uwzględnione. Zasadnie Sąd I instancji stwierdził, że przepis art. 81a ust. 2 Pr.bud. nie wskazuje liczby osób – pracowników organu nadzoru budowlanego uprawnionych do przeprowadzenia czynności kontrolnych względem podmiotu kontrolowanego. Jak wskazał PINB w wyjaśnieniach złożonych w dniu 6 lutego 2019 r., kontrolerzy, którzy przeprowadzili czynności kontrolne w 2014 r. byli upoważnieni do wykonywania tych czynności. Pismo, które okazano Spółce w momencie przeprowadzenia czynności kontrolnych informowało jedynie o tym, kto wskazany z imienia i nazwiska ma przeprowadzić owe czynności. Odrębną kwestią jest upoważnienie pracowników przez organ nadzoru budowlanego. Stąd, skreślenie oraz wpisanie danych innej osoby, która również takie upoważnienie posiada, nie ma wpływu na ważność przeprowadzonych czynności kontrolnych. Trafnie też Sąd I instancji zauważył, że żadna z osób biorących udział w kontroli w dniu 5 grudnia 2014 r. nie zgłosiła jakichkolwiek zastrzeżeń do protokołu wieńczącego czynności kontrolne. Ponadto każdy uczestnik podpisał protokół. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.