Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II OSK 315/24

Wyrok NSA z 8 kwietnia 2026 r., II OSK 315/24 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
8 kwietnia 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (sprawozdawca) sędzia del. WSA Grzegorz Antas Protokolant: starszy asystent sędziego Katarzyna Kudrzycka po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 sierpnia 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 782/23 w sprawie ze skargi I. Ł. i P. Ł. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 lutego 2023 r. nr 141/2023 w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 782/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę I. Ł. i P. Ł. (dalej jako "skarżący") na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 lutego 2023 r. nr 141/2023, którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Siedlce z dnia 8 grudnia 2022 r., nr 69/2022, wydaną na podstawie art. 49b ust. 1 w związku z art. 49b ust 3, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409; dalej: p.b.) w związku z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 471) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000; dalej: K.p.a.), nakazującą skarżącym dokonanie rozbiórki utwardzonej części terenu kostką betonową o wymiarach w rzucie poziomym szer. 3,5 m x 9,10 m (oznaczoną nr 3 na mapie stanowiącej załącznik do protokołu kontroli z dnia 10.06.2010 r.), na którym powstało 1 stanowisko postojowe dla samochodu osobowego – wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej. Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. PINB w Siedlcach od 15 czerwca 2010 r. prowadził postępowanie w sprawie wykorzystywanego przez P. Ł. utwardzonego gruntu działek nr [...] i [...] obręb [...] przy ul. [...] w S., których właścicielami byli skarżący. W wyniku wielu przeprowadzonych czynności kontrolnych ustalono, że w 1999 r. skarżący wykonali utwardzenie części terenu kostką betonową bez zgłoszenia i bez pozwolenia na budowę. Teren ten wykorzystywany był do parkowania należących do skarżących samochodów osobowych jak i autobusów. Posiadana przez skarżących decyzja o warunkach zabudowy dla budynku mieszkalnego, budynku garażowego i ogrodzenia od strony ulicy nie określała wskaźnika procentowego powierzchni biologicznie czynnej, intensywności powierzchni zabudowy, czy niezbędnej ilości stanowisk postojowych. Działki nie były objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organ nadzoru nałożył na skarżących obowiązek przedstawienia oceny technicznej wykonanych robót ale postanowienie to zostało uchylone a postępowanie umorzono. W wyniku odwołania J. K. a następnie jego skargi do WSA w Warszawie uchylono powyższe decyzje o umorzeniu postępowania. Organ ponownie rozpoznając niniejszą sprawę potwierdził, że stan ustalony protokołem kontroli z 10 czerwca 2010 r. nie uległ zmianie. Na wykonanym utwardzeniu nie ma wydzielonych miejsc postojowych. Utwardzenie wykonane jest kostką w dwóch kolorach szarym i czerwonym i stanowi dojazd oraz dojście do budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku garażowego. Inwestorzy oświadczyli, że utwardzenie o wymiarach 3,50 m x 9,10 m znajdujące się przy budynku garażowym od strony wschodniej służy do parkowania własnych samochodów osobowych. Dokonano również pomiaru uzupełniającego odległości utwardzenia od strony wschodniej budynku i stwierdzono, że wynosi ono 2,18 m mierząc od granicy działki o nr geod. [...]-[...] będącej działką budowlaną. Na tej podstawie, PINB decyzją nr 5/2014 z 10.01.2014 r. znak NB.7355/13/2010 nakazał inwestorom rozbiórkę części wykonanej z kostki betonowej brukowej stanowiącej miejsce parkingowe zlokalizowane od strony wschodniej budynku garażowego tj.: od granicy działki o nr geod. [...]-[...] będącej działką budowlaną, tak aby odległość powierzchni utwardzonej od ww. działki wynosiła 3 m w terminie 2 miesięcy od daty uprawomocnienia przedmiotowej decyzji. Na skutek odwołania J. K., WINB decyzją nr 636/14 z 16.04.2014 r. uchylił ww. decyzję w całości przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. WINB zobligował organ powiatowy do ustalenia ponad wszelką wątpliwość czy inwestorzy wykonali utwardzenie terenu czy roboty budowlane, na skutek których powstały miejsca postojowe. Ustalenie, że powstało utwardzenie powinno prowadzić do postępowania według art. 50-51 Prawa budowlanego. Natomiast w przypadku ustalenia, iż powstały miejsca postojowe PINB winien przeprowadzić odpowiednie postępowanie legalizacyjne. Kontrola PINB przeprowadzona 16 września 2022 r. potwierdziła, że własność działek oraz powierzchnia utwardzenia opisana w protokołach znajdujących się w aktach sprawy nie uległa zmianie. Ponadto stwierdzono, że od strony działki [...] obręb [...] i działki o nr geod. [...] obręb [...] zaparkowany jest samochód osobowy (bus) na utwardzonym miejscu natomiast pozostałe utwardzenie działki stanowi, dojazd i dojście do budynku mieszkalnego i budynku garażowego. Stwierdzono, że na utwardzeniu wykonanym przy budynku garażowym o wymiarach 9,10 m na 3,50 m usytuowanym w odległości 2,18 m od działki o nr geod. [...], ok. 10 m od działki [...] obręb [...] i 1,0 m od budynku garażowego powstało 1 stanowisko postojowe dla samochodu osobowego (oznaczonego nr [...] na załączniku do protokołu z 16.09.2022 r. kolorem pomarańczowym) natomiast pozostałe utwardzenie oznaczone nr 3 na ww. załączniku oznaczone kolorem różowym stanowi dojazd i dojście do budynków garażowego oznaczonego nr [...] i budynku mieszkalnego oznaczonego nr [...]. Ponadto potwierdzono ustalenia w zakresie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i posiadanej przez inwestorów decyzji o pozwoleniu na budowę. W tym stanie rzeczy, postanowieniem nr 33/2022 z 25.10.2022 r. PINB nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 p.b., tj. szkicu utwardzonego kostką betonową stanowiska postojowego usytuowanego od strony wschodniej budynku garażowego na terenie działki o nr geod. [...] obręb [...] położonej w S. przy ul. [...], projektu zagospodarowania ww. działki, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością o nr geod. [...] obręb [...] na cele budowlane, ostatecznej decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu na wykonanie stanowiska postojowego. Następnie PINB decyzją z 8 grudnia 2022 r. nr 69/2022, nakazał inwestorom dokonanie rozbiórki utwardzonej części terenu kostką betonową o wymiarach w rzucie poziomym szer. 3,5 m x 9,10 m (oznaczoną nr 3 na mapie stanowiącej załącznik do protokołu kontroli z dnia 10.06.2010 r.) na którym powstało 1 stanowisko postojowe dla samochodu osobowego – wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej tj.: bez wymaganego zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej. PINB stwierdził, że inwestorzy nie spełnili obowiązku wynikającego z postanowienia nr 33/2022, co skutkuje wydaniem nakazu rozbiórki. Po rozpatrzeniu odwołania inwestorów Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 6 lutego 2023 r. nr 141/2023, utrzymał w mocy powyższą decyzję PINB. Stwierdził, że według art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane według stanu z wszczęcia postepowania budowa stanowiska postojowego (art. 29 ust. 1 pkt 10) wymagała dokonania zgłoszenia, którego inwestorzy nie dokonali przed rozpoczęciem jego budowy. Tym samym PINB słusznie zastosował tryb przewidziany w art. 49b ustawy Prawo budowlane według stanu z wszczęcia postępowania i w związku z nieprzedłożeniem wymaganej postanowieniem nr 33/2022 dokumentacji orzekł nakaz rozbiórki. Organ odwoławczy zauważył, że w treści protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu 16 września 2022 r. wprost ujęto, że na ww. terenie utwardzonym zrealizowano miejsce postojowe, z czym zgodziła się skarżąca podpisując własnoręcznie protokół kontroli bez żadnych uwag. Powyższe potwierdza również załączona do akt dokumentacja zdjęciowa. Ponadto ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że P. Ł. od 1997 r. prowadzi działalność gospodarczą pod firmą "P.", polegającą na świadczeniu usług transportowych pojazdami typu autokary i busy. Z uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 01.07.2014 r., sygn. akt VII W 582/13 wynika, że: "(...) W celu właściwego wykonywania działalności gospodarczej P. Ł. dokonał między innymi utwardzenia powierzchni swojej działki oznaczonej numerem geodezyjnym [...] kostką betonową, nie tylko na części posesji stanowiącej dojazd do budynku mieszkalnego i garażu, ale również utwardził część posesji przy budynku garażowym od strony wschodniej, która przeznaczona została do parkowania samochodów osobowych. Przystępując do wykonania miejsc postojowych dla samochodów osobowych P. Ł. nie tylko nie zgłosił zamiaru ich wykonania właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej, ale również nie zgłosił właściwemu organowi zamiaru wykonania utwardzenia powierzchni, a obowiązek taki nakładał na niego przepis art. 29 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 30 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego. W dniu 6 sierpnia P. Ł. na swojej posesji na jej utwardzonej części zaparkował autokary. Z uwagi, iż jeden z nich posiadał przebite koło, przystąpił do jego naprawy (...). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów osobowych obejmujących wyjaśnienia obwinionego P. Ł. (...) i zeznania świadków (...), a także na podstawie dowodów z dokumentów w postaci: notatki urzędowej (...), zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej (...), kopi wyroków i decyzji administracyjnych (...), dokumentacji fotograficznej (...), pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wraz z załącznikiem (...), pisma Prezydenta Miasta Siedlce wraz z załącznikiem Odnosząc się do faktu uchylenia tego wyroku wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 22.10.2014r., sygn. akt II Ka 533/14, organ wskazał, że nastąpiło to jedynie z uwagi na przedawnienie karalności stwierdzonego wykroczenia. WINB podkreślił, że decyzje podejmowane na podstawie art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego nie mają charakteru uznaniowego. Oznacza to, że jeżeli stwierdzona zostaje samowola budowlana i nie ma możliwości jej legalizacji (w tym przypadku sama strona zobowiązana nie podejmuje czynności zmierzających do legalizacji), to organ jest nie tylko uprawniony, lecz zobligowany do wydania nakazu rozbiórki. W świetle dokonanych ustaleń, WINB uznał decyzję o nakazie rozbiórki za zasadną. Skoro inwestorzy nie przedłożyli dokumentacji umożliwiającej zakończenie procedury legalizacyjnej, to brak było możliwości przeprowadzenia procedury legalizacji tego obiektu. Argumentację przywołaną w odwołaniu organ ocenił jako bezzasadną i bez wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia. Po rozpoznaniu skargi wniesionej przez inwestorów wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 49b ust. 1 p.b., organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. W ust. 2 tego przepisu przewidziano, że jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona – prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie: 1. dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4; 2. projektu zagospodarowania działki lub terenu; 3. zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd zauważył, że z akt postępowania wynika, że postanowienie wydane na podstawie art. 49b ust. 2 p.b. zostało doręczone inwestorom 26 października 2022 r., a obowiązek w nim określony nie został przez inwestorów wykonany – nie przedłożyli oni organowi administracji architektoniczno-budowlanej wskazanych w nim dokumentów. Jak natomiast wynika z art. 49b ust. 3 p.b., w przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w art. 49b ust. 2, stosuje się art. 49b ust. 1. Sąd stwierdził, że istotą sporu w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy wykonane przez inwestorów utwardzenia z kostki brukowej działek oznaczonych nr ew. [...] i [...] obręb [...] położonych w S. przy ul. [...] w części o wymiarach w rzucie poziomym szer. 3,5 m x 9,10 m stanowi stanowisko postojowe dla samochodu osobowego, wybudowane w warunkach samowoli budowlanej. Sąd zauważył, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach kontrolowanego postępowania potwierdza ustalenia organów obu instancji co do tego, że: – inwestorzy wykonali w 1999 r. utwardzenie działek o nr geod. [...] i [...] obręb [...] przy ul. [...], które w części pełni funkcję urządzenia budowlanego dojazd i dojście do budynków a druga część utwardzenia (znajdująca się od strony wschodniej budynku garażowego) pełni funkcję stanowiska postojowego – przedmiot niniejszego postępowania stanowiła ta druga część utwardzenia, – wykonanie utwardzenia działki [...] obręb [...] znajdujące się od strony wschodniej budynku garażowego na którym powstało stanowisko postojowe nie zostało poprzedzone zgłoszeniem do organu administracji architektoniczno-budowlanej ani uzyskaniem pozwolenia na budowę, – decyzja o warunkach zabudowy, na podstawie której inwestorzy uzyskali pozwolenie na budowy budynku mieszkalnego i garażowego nie określała powierzchni biologicznie czynnej i nie określała liczby stanowisk postojowych na terenie inwestycji. Sąd podkreślił, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że sporne utwardzenie o wymiarach 9,10 m na 3,50 m, wykonane przy budynku garażowym stanowi miejsce postojowe. Zarówno jego parametry techniczne (substancja, z której zostało wykonane oraz rozmiar), lokalizacja (przed garażem) oraz udokumentowane w aktach wykorzystanie tego utwardzenia potwierdza, że jest to miejsce postojowe, które stanowi odrębny obiekt budowlany. Sąd nie miał wątpliwości, że w 1999 r. budowa miejsc postojowych wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. W obowiązujących wówczas przepisach Prawa budowlanego nie istniały bowiem wyjątki od tej zasady odnoszące się do miejsc postojowych. Organy trafnie wskazały, że dopiero na mocy art. 1 pkt 22 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) wprowadzono zmianę zwalniającą budowę "miejsc postojowych dla samochodów osobowych do 10 stanowisk włącznie" od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Natomiast w dacie wszczęcia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, tj. 15 czerwca 2010 r. budowa miejsc postojowych dla samochodów osobowych do 10 stanowisk włącznie, nadal zwolniona od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, wymagała uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi (art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 10 p.b.). Sąd wyjaśnił, że zgodność samowoli budowlanej z prawem należy oceniać na czas jej legalizacji, skoro celem regulacji jest właśnie doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem (a więc w czasie teraźniejszym), nie zaś do stanu prawnego, który utracił już moc (por. wyrok NSA z 2.10.2019 r., II OSK 2474/18). W związku z tym, prawidłowo organy nadzoru budowlanego uznały, że w niniejszej sprawie inwestorzy dopuścili się samowoli budowlanej, albowiem wybudowali miejsce postojowe bez zgłoszenia zamiaru realizacji tej inwestycji organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Zostały zatem spełnione wymagania przewidziane przez ustawodawcę do wydania nakazu rozbiórki spornego miejsca postojowego. Zostało ono zrealizowane bez dochowania wymogów proceduralnych przewidzianych przez Prawo budowlane, a inwestorzy dobrowolnie nie skorzystali z przewidzianej prawem możliwości legalizacji tej inwestycji, wynikającej z postanowienia PINB z 25.10.2022 r. Wobec tego, organy nadzoru budowlanego były zobowiązane do orzeczenia nakazu rozbiórki, na zasadzie art. 49b ust. 3 p.b. Przepis ten, chociaż uchylony na mocy art. 1 pkt 35 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 471), znajdował jednak zastosowanie w tej sprawie w oparciu o art. 25 tej ustawy, albowiem kontrolowane postępowanie zostało wszczęte przed dniem jej wejścia w życie. Odnosząc się do skargi, Sąd wyjaśnił, że w kontrolowanym postępowaniu nikt nie kwestionował uprawnień właścicielskich inwestorów, w tym prawa do zapewnienia dojazdu do nieruchomości zabudowanej, prawa do parkowania pojazdów na jej terenie lub generalnie, do korzystania z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem. Prawo własności nieruchomości nie ma jednak takiej treści, która umożliwiałaby właścicielowi niczym nieskrępowane zagospodarowanie jej terenu, a ustawodawca ogranicza to prawo własności m.in. wprowadzając reglamentację procesu budowlanego i nakładając na inwestorów określone obowiązki. Przedmiotem kontrolowanego postępowania było natomiast ustalenie, czy skarżący jako właściciele nieruchomości i inwestorzy, spełnili te, opisane wcześniej, obowiązki – przed zabudową swojej działki w części obejmującej sporne miejsce postojowe. Sąd nie dopatrzył się, aby w toku kontrolowanego postępowania doszło do istotnego naruszenia art. 6, art. 7 ani art. 77 K.p.a. Organy, na przestrzeni wielu lat toczącego się postępowania, zgromadziły wyczerpujący materiał dowodowy i oceniły go przez pryzmat właściwych przepisów, zgodnie z zasadami logicznego rozumowania. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji przedstawiono szczegółowy przebieg postępowania, informacje o podstawach ustaleń faktycznych oraz wyjaśnienie podstawy prawnej. I. Ł. wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: a) art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 151 w związku z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez bezzasadne oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wniesionej skargi, podczas gdy sprawowana przezeń kontrola legalności powinna prowadzić do uwzględnienia skargi z powodu naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego i postępowania tj. błędne przyjęcie przez Sąd I Instancji, iż zaskarżona decyzja Nr 141/2023 Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 lutego 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję Nr 69/2022 Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Siedlce z dnia 8 grudnia 2022 r. nie naruszyła: • przepisów art. 49b ust. 1 w zw. z art. 49b ust. 3, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) w zw. z art. 25 ustawy z dnia 13.02.2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych ustaw oraz art. 3 pkt 9 i art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.), • podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a mianowicie: wyrażonej w art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego zasady praworządności stanowiącej odzwierciedlenie art. 7 Konstytucji RP; wyrażonych w art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego zasad: kontroli i nadzoru nad przestrzeganiem prawa w postępowaniu, prawdy obiektywnej oraz uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli w związku z art. 77 i nast. Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak wszechstronnego i dokładnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, co doprowadziło do: • błędnego uznania, iż wykonane w roku 1999 utwardzenie z kostki brukowej działek oznaczonych Nr geod. [...] i [...] obręb [...] położonych w S. przy ul. [...] w części o wymiarach w rzucie poziomym szer. 3,5 m x 9,10 m stanowi stanowisko postojowe dla samochodu osobowego wybudowane w warunkach samowoli budowlanej tj. bez wymaganego przepisami Prawa budowlanego zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej, • braku precyzyjnego określenia w wydanej decyzji przez organ nadzoru budowlanego zakresu nakazanej rozbiórki wskutek odesłania w jej sentencji do oznaczenia Nr 3 zawartego na cyt. "mapie stanowiącej załącznik do protokołu z kontroli z dnia 10.06.2010 r." w sytuacji, gdy dokument ten nie stanowił żadnej części przedmiotowej decyzji Nr 69/2022 Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Siedlce z dnia 8 grudnia 2022 r. znak NB.7355/13/2010.IB, b) art. 141 § 4 w związku z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez niewzięcie przez Sąd pod uwagę całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co spowodowało pominięcie istotnych okoliczności, mających wpływ na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i zaakceptowanie wywodów zawartych w uzasadnieniu skarżonej decyzji organu II Instancji bez podjęcia próby ich weryfikacji w kontekście podniesionych w skardze zarzutów, zwłaszcza w zakresie ustalenia, że istniały podstawy do odmiennego potraktowania niewielkiej części wykonanego przez skarżących w 1999 r. utwardzenia ich działki mieszkalnej w następstwie przyjęcia błędnej koncepcji niespełniania przez ten fragment wymogów definicji urządzenia budowlanego, spełniającego funkcję służebną wobec posadowionych na tej działce obiektów budowlanych (domu mieszkalnego oraz budynku garażowego). Naruszenia przepisów prawa materialnego skarżąca kasacyjnie upatruje w naruszeniu art. 49b ust. 1 w zw. z art. 49b ust. 3, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7,07.1994r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) w zw. z art. 25 ustawy z dnia 13.02.2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych ustaw oraz art. 3 pkt 9 i art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.) poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, iż wykonane w roku 1999 utwardzenie z kostki brukowej działek oznaczonych Nr geod. [...] i [...] obręb [...] położonych w S. przy ul. [...] w części o wymiarach w rzucie poziomym szer. 3,5 m x 9,10 m stanowi stanowisko postojowe dla samochodu osobowego - wybudowane w warunkach samowoli budowlanej tj. bez wymaganego przepisami Prawa budowlanego zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej, co skutkowało koniecznością orzeczenia nakazu rozbiórki tych robót w sytuacji, gdy wykonane prace wchodzą w zakres wykonywania uprawnień właścicielskich zapewnienia dojazdu do swojej nieruchomości zabudowanej, jak również możliwości parkowania na niej pojazdów oraz korzystania ze swojej nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumenty mające, zdaniem skarżącej kasacyjnie, potwierdzać zasadność podniesionych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej jako "P.p.s.a."), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez I. Ł. nie ma usprawiedliwionych podstaw. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma ustalenie czy wydanie decyzji o nakazie rozbiórki w stosunku do skarżących - ocenianej w niniejszej sprawie – było uzasadnione oraz czy wykonane utwardzenie terenu kostką betonową w rzucie poziomym szer. 3,5 m x 9,10 m po wschodniej stronie budynku garażowego na działce nr [...] obręb [...] położonej w S. przy ul. [...] stanowi stanowisko postojowe, na którego wybudowanie zgodnie z przepisami obowiązującymi w chwili wszczęcia postępowania tj. 15 października 2010 r. wymagane było dokonanie zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej przed rozpoczęciem jego wykonania. Kwalifikacja ww. utwardzenia terenu wykonanego w 1999 r. przez skarżących jako miejsca postojowego nie może budzić wątpliwości w okolicznościach sprawy albowiem z akt sprawy i zgromadzonego w nich materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że wykonane ono zostało z kostki betonowej (a nie kruszywa czy gruzu), jest wykorzystywane do parkowania samochodów osobowych skarżących w tym busów należących do P. Ł. jako środków transportu związanych z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą (materiał zdjęciowy i wypisy z CEIDG), posiada wymiary dostosowane do rozmiarów samochodów typu bus, a nadto sama I. Ł. podpisując protokół kontroli z 16 września 2022 r. potwierdziła status tego utwardzenia terenu jako miejsce postojowe. Odmienna kwalifikacja, jak twierdzi skarżąca kasacyjnie, jako utwardzenie terenu, nie jest uzasadniona bowiem funkcja, sposób wykonania, przeznaczenie, związek z prowadzoną działalnością gospodarczą przemawiają za uznaniem go za miejsce postojowe a nie jedynie utwardzenie terenu dla potrzeb dojazdu do nieruchomości. Również lokalizacja obok budynku garażowego wskazuje, że służyć będzie jako dodatkowe miejsce parkowania dla kolejnego auta skarżącej kasacyjnie. Skoro jest to miejsce postojowe to zgodnie z przepisami obowiązującymi w chwili wszczęcia postępowania tj. 15 października 2010 r. jak stanowi art. 29 ust. 1 pkt 10 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 tej ustawy dla jego wybudowania konieczne było dokonanie zgłoszenia właściwemu organowi przed rozpoczęciem prac polegających na jego wykonaniu. Takiego dokumentu skarżąca kasacyjnie nie posiadała a zatem doszło do samowoli budowlanej. Należało zatem wszcząć postępowanie legalizacyjne kierując do skarżących kasacyjnie postanowienie wydane zgodnie z art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane, zobowiązujące ich do dostarczenia w określonym terminie wskazanych tam dokumentów (szkic utwardzonego kostką betonową stanowiska postojowego, projektu zagospodarowania działki [...] obr. [...] położonej w S. ul. [...], oświadczenie o prawie dysponowania ww. działką na cele budowlane, ostatecznej decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu na wykonanie stanowiska postojowego). Skoro w terminie 30 dni skarżący kasacyjnie nie przedłożyli tych dokumentów, to niemożliwe okazało się przeprowadzenie legalizacji czego skutkiem było zastosowanie miały art. 49b ust. 3 w zw. z art. 49 ust. 1 ustawy Prawo budowlane obligujące organ do wydania decyzji o nakazie rozbiórki. W tych okolicznościach faktycznych i prawnych wydanie zaskarżonej decyzji było prawidłowe i nie było podstaw do uwzględnienia skargi (art. 151 P.p.s.a.), o czym prawidłowo orzekł Sąd w zaskarżonym wyroku. Kontrola sądowa była prawidłowa i nie miał zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej nie doszło też do naruszenia przez Sąd art. 141 § 4 P.p.s.a.. Sąd uznał, że materiał dowodowy zebrany przez organy był wystarczający do ustalenia prawidłowego stanu faktycznego i wydania zaskarżonej decyzji. Sąd w uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny ustalony przez organy, który uznał za właściwy. Zgodził się z kwalifikacją prawną wykonanego utwardzenia terenu jako budowy miejsca postojowego, które w stanie prawnym obowiązującym na czas wszczęcia postępowania wymagało dokonania zgłoszenia. Wobec braku zgłoszenia i braku właściwej reakcji skarżącej kasacyjnie na postanowienie o wstrzymaniu robót z art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane zastosowanie art. 49b ust. 1 w zw. z art. 49b ust. 3 tej ustawy było prawidłowe. Wszystko to znajduje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia wyroku a zatem możliwe jest prześledzenie motywów jakimi kierował się Sąd wydając wyrok, co jest zgodne z art. 141 § 4 P.p.s.a. Zdaniem NSA, stwierdzenie w decyzji rozbiórkowej, że miejsce postojowe podlegające rozbiórce określone jest Nr 3 na mapie stanowiącej załącznik do protokołu kontroli z dnia 10 czerwca 2010 r., który to protokół nie stanowi części decyzji o rozbiórce, nie stanowi o niemożliwości ustalenia, która cześć działki [...] obr 58 położonej w S. przy ul. [...] podlegać ma rozbiórce. Z uzasadnienia decyzji jednoznacznie wynika, że chodzi o teren utwardzony kostką betonową o wymiarach 3,5 m x 9,10 m znajdujący się po wschodniej stronie istniejącego już budynku garażowego dla samochodów dostawczych, który usytuowany jest w odległości 2,18 m od działki o nr geod. [...], ok. 10 m od działki [...] obręb [...] i 1,0 m od budynku garażowego. Przywołanie załącznika do protokołu kontroli nie pozbawia wydanej decyzji charakteru konkretnego skoro rozstrzygnięcie zawarte w sentencji należy zawsze rozpatrywać łącznie z uzasadnieniem decyzji. W ocenie NSA, niezasadny jest postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego albowiem jak już wyżej wskazano, art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 10 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu z wszczęcia postepowania nakładał obowiązek zgłoszenia budowy miejsca postojowego a niezastosowanie się do obowiązku dostarczenia dokumentów koniecznych do legalizacji samowoli budowlanej zgodnie z art. 49b ust. 1 i art. 49b ust. 3 ustawy Prawo budowlane prowadziło do wydania decyzji o nakazie rozbiórki. Szerokie uprawnienia właścicielskie odnośnie do dysponowania swoją własnością w tym przypadku nieruchomością, nie oznaczają, że właściciel może budować i zagospodarować działkę wbrew przepisom prawa. Nikt nie zabrania właścicielowi wykonania miejsc postojowych czy dojazdu do zabudowanej nieruchomości jeśli działania te wykonuje zgodnie z zasadami czyli obowiązującym prawem. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. ----------------------- 1

Informacje o sprawie

Data wpływu
15 lutego 2024
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Sędziowie
Arkadiusz Despot - Mładanowicz /przewodniczący/ Grzegorz Antas Grzegorz Czerwiński /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny