II OSK 1548/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński sędzia del. WSA Grzegorz Antas Protokolant: starszy asystent sędziego Katarzyna Kudrzycka po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 28 grudnia 2023 r. sygn. akt II SA/Bk 565/23 w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 16 maja 2023 r. nr WOP.7721.59.2023.AH w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami przez zamurowanie otworów okiennych i otworu drzwiowego oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 28 grudnia 2023 r., sygn. akt II SA/Bk 565/23 oddalił skargę M. W. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 16 maja 2023 r. nr WOP.7721.59.2023.AH w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami przez zamurowanie otworów okiennych i otworu drzwiowego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył M. W., zaskarżając wyrok w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", zaskarżonemu wyrokowi skarżący kasacyjnie zarzucił: I. Naruszenie prawa materialnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 81 ust. 1 pkt 1 ppkt b i c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118) poprzez błędne przyjęcie, że użyte przez ustawodawcę w art. 51 Prawa budowlanego sformułowanie "do stanu zgodnego z prawem" zwalnia w niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego z prowadzenia postępowania wyjaśniającego i gromadzenia dowodów w zakresie szczegółowych odległości między budynkami oraz odległości budynków od granicy, jako okoliczności niemających wpływu na treść rozstrzygnięcia i związanych z innymi gałęziami prawa niż prawo administracyjne materialne, podczas gdy w celu ustalania spełniania przez budynek wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej konieczne jest m.in. ustalenie ww. odległości w sposób pewny, albowiem dopiero wówczas możliwe jest stwierdzenie np. minimalnej klasy ognioodporności materiałów, jakie powinny zostać użyte do wykonania tegoż budynku, bądź też ustalenia poszczególnych stref pożarowych; 2) § 235 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 1995 r. Nr 10, poz. 46 z późń. zm.), dalej: "rozporządzenie z 1994 r." poprzez przyjęcie, że ściana budynku handlowo-usługowego z działki nr [...] spełnia wymagania ściany oddzielenia przeciwpożarowego określone w przytoczonym przepisie, podczas gdy istniejąca ściana nie jest wyprowadzona o co najmniej 30 cm ponad pokrycie dachu, a w aktach sprawy nie ma żadnego dowodu mogącego świadczyć, że zastosowane zostało inne równoważne rozwiązanie pozwalające uznać ową ścianę za ścianę oddzielenia przeciwpożarowego; II. Naruszenie przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, w sytuacji gdy odmienne rozstrzygnięcie polegające na uchyleniu zaskarżonej decyzji było uzasadnione ze względu na naruszenie przez organy administracyjne przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, a w tym art. 7, 77 § 1, 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. z 2023 r., poz. 775), dalej: "k.p.a.", polegające na: 1) zaniechaniu podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i pozostawienie poza rozważaniami organu kwestii dotyczących zastosowanych rozwiązań technicznych mających skutkować uznaniem, że ściana budynku handlowo - usługowego na działce [...] spełnia wymagania stawiane dla ściany oddzielenia przeciwpożarowego, podczas gdy z materiału dowodowego wprost wynika, że owa ściana nie wychodzi ponad pokrycie dachu, a z treści uzasadnień wydanych w sprawie decyzji oraz z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, jakie inne równoważne rozwiązania zostały zastosowane w celu spełnienia wymogu z § 235 rozporządzenia z 1994 r.; 2) niepodjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, przede wszystkim braku ustalenia dokładnego przebiegu granicy pomiędzy działkami [...] i [...], podczas gdy odległości budynków od granic i od siebie są jednymi z najistotniejszych kryteriów jakim powinny posługiwać się organy przy ustalaniu kwestii zgodności wybudowanego budynku z obowiązującymi przepisami (w tym warunkami technicznymi – warunkami przeciwpożarowymi), albowiem bez ustalenia tejże kwestii niemożliwe jest określenie stref pożarowych lub wymagań dotyczących bezpieczeństwa pożarowego. W związku z powyższym, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz decyzji go poprzedzających i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, za obie instancje wg norm przepisanych, a także rozpoznanie sprawy na rozprawie. Odpowiedź na skargę kasacyjną złożyła uczestniczka postępowania B. W., reprezentowana przez kuratora ustanowionego dla osoby nieznanej z miejsca pobytu, popierając skargę kasacyjną i przedstawioną w niej argumentację oraz wnosząc o przyznanie wynagrodzenia dla ustanowionego kuratora według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przedmiotem kontroli Sądu I instancji była decyzja Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 16 maja 2023 r. znak: WOP.7721.59.2023.AH utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Sokółce z dnia 20 lutego 2023 r., znak: NB.5140.44.2022.AP nakazującą - na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.) – A. D. i M. D. wykonanie w terminie do dnia 20 czerwca 2023 r. robót budowlanych w celu doprowadzenia budynku handlowo-usługowego przy ul. [...], na działce nr [...] w S. do zgodności z przepisami, w tym rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r., poz. 1255 ze zm.), dalej: "rozporządzenie z 2002 r." Roboty budowlane miały polegać na zamurowaniu trzech otworów okiennych o wymiarach 80 cm x 140 cm i otworu drzwiowego o wymiarach 140 cm x 210 cm, zlokalizowanych w ścianie zewnętrznej budynku od strony działki nr [...] oraz otworu okiennego o wymiarach 40 cm x 50 cm w ścianie północnej od strony działki nr [...] cegłą pełną, cegłą szklaną – luksferami lub zamontowanie certyfikowanych okien o klasie odporności ogniowej minimum E60 i certyfikowanych drzwi o klasie odporności ogniowej minimum EI60. Zobowiązano także właścicieli budynku handlowo-usługowego do niezwłocznego pisemnego powiadomienia PINB o wykonaniu nałożonego obowiązku. W niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie ma okoliczność, że Kierownik Urzędu Rejonowego w Sokółce decyzją z dnia 27 sierpnia 1997 r., znak: NB.7351-243/97 zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorom pozwolenia na nadbudowę, modernizację parteru budynku handlowo-usługowego, którego dotyczy niniejsze postępowanie oraz budowę podjazdu dla osób niepełnosprawnych. Następnie inwestorzy uzyskali pozwolenie na użytkowanie nadbudowy spornego budynku handlowo-usługowego z dnia 30 listopada 1998 r. wydane przez Kierownika Urzędu Rejonowego w Sokółce. Podkreślenia zatem wymaga, że sporny budynek handlowo-usługowy, położony na działce nr [...] został wzniesiony w sposób legalny. Ściana budynku od strony nieruchomości, której współwłaścicielem jest skarżący, na skutek nałożonego w decyzji obowiązku (który został wykonany) jest ścianą pełną, murowaną, na parterze o grubości 45 cm, zaś na wysokości nadbudowy o grubości 24 cm. Wobec tego zasadnie Sąd I instancji zaakceptował ustalenia organów, że wskazana ściana spełnia obecnie wymogi przeciwpożarowe, które musiała uzyskać w związku z ustaloną odległością od budynku drewnianego z przybudówką na działce nr [...]. Wskazać należy, że nadbudowa spornego budynku została przeprowadzona w oparciu o projekt budowlany zatwierdzony ostateczną decyzją z dnia 27 sierpnia 1997 r. o pozwoleniu na budowę, który to projekt został uzgodniony z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych bryg. mgr inż. T. Ł. Organy nadzoru budowlanego nie miały podstaw do kwestionowania uprawnień zarówno autora projektu budowlanego, jak i rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych oraz sporządzonej dokumentacji projektowej. Zatwierdzony pod względem przeciwpożarowym projekt został sporządzony przez uprawnionego projektanta, potwierdzony w decyzji o pozwoleniu na budowę, a zatem brak było podstaw do kwestionowania przyjętych wówczas rozwiązań technicznych w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Odnosząc się do zarzutu braku ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...], stwierdzić należy, że organy nadzoru budowlanego nie posiadają kompetencji do geodezyjnego wytyczania granic nieruchomości, jak też w zakresie ich obowiązków nie jest powoływanie biegłych geodetów celem rozgraniczenia nieruchomości czy też odtworzenia granic pomiędzy nieruchomościami. Odległość budynku handlowo-usługowego na działce nr [...] od budynku drewnianego wraz z przybudówką na działce nr [...] stanowiącej współwłasność skarżącego została ustalona podczas kontroli w dniu 15 września 2022 r., co znalazło odzwierciedlenie w protokole kontroli i to ten parametr był kluczowy dla sprawy, bowiem potwierdził, że oba budynki są położone od siebie w odległości mniejszej niż 4 m. Jeżeli w ocenie skarżącego kwestia przebiegu granicy pomiędzy obiema działkami miała doniosłe znaczenie prawne w niniejszej sprawie, skarżący mógł powołać na własny koszt biegłego geodetę celem odtworzenia tej granicy. Wobec powyższego, za nieusprawiedliwione należało uznać zarzuty naruszenia art. 7, 77 § 1 i art. 80 i 107 § 3 k.p.a., jak również art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. b i c Prawa budowlanego. Niezasadny jest również zarzut naruszenia § 235 rozporządzenia z 1994 r., bowiem w niniejszej sprawie nałożenie obowiązków na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nastąpiło w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami obowiązującymi obecnie, tj. wynikającymi z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r., poz. 1225). Powołany przez skarżącego kasacyjnie przepis nie mógł zatem zostać naruszony przy dokonywaniu oceny, czy ściana budynku handlowo – usługowego spełnia wymagania ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Mając powyższe na względzie, uznając podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty za niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143).