II OSK 3041/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie: Sędzia NSA Tomasz Bąkowski Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 maja 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 226/19 w sprawie ze skargi Z.C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 maja 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 226/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę Z.C. na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (zwany dalej: WINB) z dnia [...] grudnia 2018 r. znak: [...]. Poddaną kontroli Sądu I instancji decyzją, WINB utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (zwanego dalej: PINB) z dnia [...] października 2016 r. znak: [...] nakazującą inwestorowi Z.C. rozbiórkę dwudziestu garaży blaszanych jednostanowiskowych o wymiarach [...] (wysokość), położonych na działkach nr [...] przy ul. B. w K. W skardze kasacyjnej Z.C. zaskarżył ww. wyrok w całości zarzucając mu naruszenie: 1. art. 29 ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez błędną wykładnię pojęcia "garażu" jako nie obejmującego garażu dwustanowiskowego; 2. art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez nakazanie skarżącemu rozbiórki całego obiektu (15 oraz 5 garaży), a nie jego części, pomimo iż rozbiórka części obiektu - łącznie 6 garaży - byłaby wystarczająca dla uzyskania na działkach skarżącego stanu faktycznego zgodnego z przepisami ustawy prawo budowlane; 3. art. 84 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 ust. 1 lit. b p.p.s.a. poprzez uznanie iż organy I i II instancji, pomimo braku wiadomości specjalnych z zakresu geodezji, dokonały prawidłowych ustaleń dot. usytuowania garaży na poszczególnych działkach skarżącego oraz oparcie się przez Sąd w tym zakresie na szkicu sytuacyjnym z karty 15 akt, pomimo że precyzyjne ustalenie położenia garaży względem granic działek [...] wymagało wiadomości specjalnych - opinii (pomiarów) biegłego geodety, 4. art. 77 oraz 7 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 ust. 1 lit. b p.p.s.a. przzez uznanie, iż organy I i II instancji prawidłowo rozpatrzyły materiał dowodowy oraz należycie wyjaśniły stan faktyczny sprawy, w szczególności co do faktu zgłoszenia przez skarżącego budowy na działce garaży, wystąpienia przez niego o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, a także kiedy poszczególne garaże faktycznie zostały wybudowane oraz kwestii czy obiekty (rzędy 15 i 5 garaży) mogą zostać rozebrane jedynie częściowo, bez konieczności ich rozbiórki w całości, 5. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art 145 § 1 ust. 1 lit. b p.p.s.a. poprzez brak zawieszenia postępowania w przedmiocie likwidacji samowoli budowlanej skarżącego, do czasu zakończenia prejudycjalnej sprawy nr [...], której przedmiotem było ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji. Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i uwzględnienie skargi, a także o zasądzenie kosztów pomocy prawnej z urzędu, które to koszty nie zostały uiszczone w żadnej części. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw. Odnosząc się w pierwszej kolejności do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że zarówno petitum skargi kasacyjnej, jak i w jej uzasadnieniu nie podano i nie określono wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania stanowi usprawiedliwioną podstawę kasacyjną, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Chodzi tu o wykazanie, że pomiędzy uchybieniem procesowym, a wydanym w sprawie orzeczeniem zachodzi związek przyczynowy. Wykazanie wpływu na wynik sprawy sprowadza się więc do wyjaśnienia związku przyczynowego między naruszeniem prawa, a wynikiem sprawy, tj. podania stosownej argumentacji uzasadniającej twierdzenie, że gdyby nie doszło do zarzucanego naruszenia, to w sprawie mogłoby zostać wydane inne rozstrzygnięcie niż kwestionowane skargą kasacyjną. Innymi słowy chodzi o wykazanie, że naruszenia prawa były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (wyrok NSA z 10 stycznia 2023 r., III OSK 1545/21, LEX nr 3457314). Autor skargi kasacyjnej nie wykazał, jaki istotny wpływ na wynik postępowania mogły mieć okoliczności podniesione w ramach zarzutów naruszenia przepisów postępowania, a nie jest rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego zastępowanie autora skargi kasacyjnej w tym zakresie. Niemniej odnosząc się do argumentacji zawartej w skardze kasacyjnej wskazać trzeba, że ustalenie usytuowania garaży na działkach nr [...] przy ul. B. w K. nie wymagało wiadomości specjalnych z zakresu geodezji i powołania biegłego w tym zakresie. Nadzór budowlany to specjalistyczny (fachowy) pion administracji publicznej, który zatrudnia pracowników posiadających ponadprzeciętną wiedzę z zakresu budownictwa, którzy mogą co do zasady samodzielnie dokonywać niezbędnych ustaleń. Obowiązek przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego może wystąpić jedynie gdy wiedza pracowników organu nadzoru budowlanego i środki, którymi dysponują, nie będą wystarczające do samodzielnego poczynienia ustaleń faktycznych niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia, z czym w rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia. Trudno też podzielić stanowisko autora skargi kasacyjnej, iż Sąd I instancji nie dostrzegł, iż organy nadzoru budowlanego prowadzące niniejszą spraw, błędnie ustaliły stan faktyczny sprawy, w zakresie wystąpienia przez skarżącego kasacyjnie o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego wynikający z art. 77 § 1 k.p.a. i zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a. nie oznaczają nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla strony. To na stronie postępowania administracyjnego ciąży obowiązek udowodnienia okoliczności, na podstawie których wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. Zatem skoro skarżący kasacyjnie wystąpił o wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy i uznał, że okoliczność ta miała znaczenie w sprawie, to winien był on zawiadomić o tym PINB przed orzeczeniem nakazu rozbiórki. Trudno też zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej, że organ powinien zawiesić postępowanie do czasu rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej ustalenia warunków zabudowy, skoro o okoliczności tej skarżący kasacyjnie nie informował organu przed wydaniem decyzji. Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 29 ust. 2 ustawy Prawo budowlane mający polegać w ocenie autora skargi kasacyjnej, na błędnej wykładni pojęcia "garażu". Mając na względzie konstrukcję tego zarzutu, wskazać należy, że przez podstawę kasacyjną należy rozumieć konkretny przepis prawa, którego naruszenie przez sąd pierwszej instancji zarzuca skarga kasacyjna. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu. Wskazany przez autora skargi kasacyjne art. 29 ust. 2 Prawa budowlanego składał się z 16 punktów, zatem skarga kasacyjna nie spełnia w tym zakresie wymogu wskazania podstawy kasacyjnej. Marginalnie tylko Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że jeśli zamiarem autora skargi kasacyjnej było wskazanie w podstawie kasacyjnej art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, na który powołały się organy administracji nadzoru budowlanego w swoich decyzjach, to w żadnej części uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd I instancji nie wyraził stanowiska, że przepis ten dotyczy tylko garażu jednostanowiskowego. W końcu niezasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez nakazanie rozbiórki wszystkich 20 garaży. Sąd I instancji trafnie podzielił stanowisko organów nadzoru budowlanego, żaden z garaży nie został posadowiony w sposób legalny. Garaże te nie mogły powstać na podstawie zgłoszenia z dnia [...] lutego 2016 r., bowiem wobec tego zgłoszenia decyzją z dnia z dnia [...] marca 2016 r. Prezydent Miasta K. zgłosił sprzeciw. Garaże nie mogły powstać także na podstawie zgłoszenia z dnia [...] marca 2016 r., bowiem to dotyczyło budowy garaży wolnostojących na działce nr [...] garaży wolnostojących na działce nr [...], natomiast co wynika z materiału dowodowego na ww. działkach posadowione został garaże w zabudowie szeregowej. Dlatego też wobec niewykonania obowiązku nałożonego postanowieniem wydanym na podstawie art. 48 ust 3 Prawa budowlanego, organy prawidłowo orzekły o nakazie rozbiórki. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekał w przedmiocie wniosku zawartego w skardze kasacyjnej dotyczącego zwrotu kosztów pomocy prawnej, gdyż wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa w oparciu o art. 250 p.p.s.a. przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258-261 p.p.s.a.