II OSK 2909/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku K. B. i M. B. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi kasacyjnej K. B. i M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 maja 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 363/24 oddalającego skargę K. B. i M. B. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 3 stycznia 2023 r. nr ... znak ... w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych i nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów postanawia: oddalić wniosek.

Wyrokiem z dnia 6 maja 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 363/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę K. B. i M. B. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z 3 stycznia 2023 r. w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych i nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów. W skardze kasacyjnej K. B. i M. B. zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania punktu I, II i III ppkt 3 i 4 ostatecznego postanowienia, w którym organ II instancji nałożył na skarżących obowiązki określone w przedmiotowym postanowieniu. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że brak wstrzymania wykonalności postanowienia narazi skarżących na wyrządzenie znacznej szkody szacowanej na kwotę kilkudziesięciu tysięcy złotych, albowiem w takiej kwocie zamknęłyby się koszty sporządzenia dokumentacji określonej pkt III postanowienia, co do obowiązku przedłożenia której zostało ponownie wszczęte przez PINB postępowania i zgodnie z otrzymanym przez skarżących zawiadomieniem PINB z dnia 27 czerwca 2024 r., termin załatwienia sprawy został wyznaczony do dnia 30 sierpnia 2024 r. oraz spowoduje trudne do odwrócenia skutki z tego powodu, że w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej może okazać się, że wyrok Sądu I instancji oraz postanowienie WINB było wadliwe, a wobec tego może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed wykonaniem zaskarżonego postanowienia. Nadto, wykonanie przez skarżących obowiązków nałożonych postanowieniem przed rozpoznaniem niniejszej skargi przez NSA może sprawić, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi, udzielona skarżącym ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Po oddaleniu skargi, skarżący, który wniósł skargę kasacyjną może wystąpić z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07, ONSAiWSA z 2007 r., nr 4, poz.77). Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności (art. 61 § 1 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skargę złożono na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z 3 stycznia 2023 r. w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych i nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów. Należy zauważyć, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w ramach tzw. trybu naprawczego, unormowanego w art. 50-51 Prawa budowlanego, którego celem jest doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Nałożenie obowiązku przedłożenia określonych dokumentów, ma zaś na celu umożliwienie organowi dokonania oceny dotychczasowych skutków wykonania robót budowlanych oraz rozważenia jakie ewentualne nakazy lub zakazy powinny zostać wydane, czy też taka konieczność nie zachodzi. Jak wynika z wyroku wydanego przez Sąd I instancji oraz złożonej skargi kasacyjnej, istota sporu koncentruje się na wyborze podmiotu, który ma dokonać obowiązek nałożony zaskarżonym postanowieniem. W szczególności skarżący – kwestionując zasadność wydanych w sprawie rozstrzygnięć - wskazują, że nie są inwestorami w zakresie przedmiotowej przebudowy lokali. Mając na uwadze charakter niniejszej sprawy należało uznać, że wykonanie obowiązku polegającego na sporządzeniu wymaganej dokumentacji budowlanej nie wywoła konsekwencji w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Przede wszystkim należy wskazać, że skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnili podanej we wniosku wysokości kosztów sporządzenia dokumentacji (kilkadziesiąt tysięcy złotych), jak też nie przedstawili własnej sytuacji finansowej i majątkowej. Z tych względów Sąd nie miał nawet możliwości dokonania oceny, czy w niniejszej sprawie skarżący będą zmuszeni do poniesienia nadmiernych dla nich kosztów w celu wykonania postanowienia, a tym samym czy istnieje możliwość powstania znacznej szkody. Podsumowując, skarżący nie wykazali zatem, że uzyskanie wymaganej dokumentacji wiązać się będzie z wydatkami w takiej wysokości, że w efekcie wykonanie postanowienia spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Ponadto wykonanie przedmiotowego obowiązku nie łączy się z niebezpieczeństwem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyż w sytuacji gdy po ostatecznym rozstrzygnięciu sprawy okaże się, iż skarżący nie powinni być zobowiązani do złożenia dokumentacji określonej zaskarżonym postanowieniem, to będą im przysługiwać roszczenia odszkodowawcze. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. ----------------------- 3