II OSK 2761/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Miron Sędzia NSA Tomasz Bąkowski Protokolant starszy asystent sędziego Julia Słomińska po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi Stowarzyszenia "M." z siedzibą w P. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2025 r. sygn. akt II OSK 767/23 w sprawie ze skargi kasacyjnej Stowarzyszenia "M." z siedzibą w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 lutego 2023 r. sygn. akt IV SA/Po 21/23 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "M." z siedzibą w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 2 grudnia 2022 r. nr ... w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania 1. uchyla postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2025 r. sygn. akt II OSK 767/23; 2. uchyla zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 lutego 2023 r. sygn. akt IV SA/Po 21/23 oraz zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia 2 grudnia 2022 r. nr ...; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie na rzecz Stowarzyszenia "M." z siedzibą w P. kwotę 1717 (tysiąc siedemset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2025 r., sygn. akt II OSK 767/23, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 189 w zw. z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.),uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi kasacyjnej Stowarzyszenia "M." z siedzibą w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 lutego 2023 r. sygn. akt IV SA/Po 21/23 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "M." z siedzibą w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 2 grudnia 2022 r. nr ... w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. W uzasadnieniu powyższego postanowienia wskazano, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 9 lutego 2023 r., sygn. akt IV SA/Po 21/23, oddalił skargę Stowarzyszenia "M." z siedzibą w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 2 grudnia 2022 r., nr SKO-ZP-4160/198/2022, w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji pismem z dnia 10 sierpnia 2022 r., Stowarzyszenie "M." z siedzibą w P. (dalej: "Stowarzyszenie") wystąpiło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy P. z dnia 1 czerwca 2022 r. znak: ... w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany sposobu zagospodarowania terenu działki nr ...w P. bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., postanowieniem z dnia 14 września 2022 r., nr ... odmówiło wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Wójta Gminy P. z dnia 1 czerwca 2022 r. Stowarzyszenie skorzystało z prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., postanowieniem z dnia 2 grudnia 2022 r., nr ... utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia 14 września 2022 r. Kolegium wyjaśniło, że nie jest dopuszczalna taka wykładnia art. 31 § 1 k.p.a., gdzie niejako automatycznie organ zobligowany jest do uwzględniania żądania organizacji społecznej z tych tylko powodów, że żądanie jest uzasadnione celami statutowymi. Za wszczęciem postępowania z urzędu musi przemawiać interes społeczny, a ocena żądania pod tym kątem należy do uznania organu administracji publicznej. Stowarzyszenie wniosło skargę do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podtrzymało stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu wydanego postanowienia oraz wniosło o oddalenie skargi. Ponadto organ przekazał do akt sprawy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 31 stycznia 2023 r. nr ..., którą orzeczono o stwierdzeniu z urzędu nieważności w całości ostatecznej decyzji Wójta Gminy P. z dnia 1 czerwca 2022 r. znak: ... Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd pierwszej instancji uznał wniesioną skargę za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. Jak wskazano w uzasadnieniu objęcie celami statutowymi przedmiotu sprawy, w której Stowarzyszenie zgłosiło żądanie wszczęcia postępowania z urzędu, przesądza jedynie o tym, że zgłoszone żądanie jest uzasadnione celami statutowymi organizacji społecznej, która z takim żądaniem wystąpiła. Zatem nawet wówczas, gdy żądanie organizacji społecznej dotyczące wszczęcia postępowania z urzędu jest uzasadnione jej celami statutowymi, to organ administracji publicznej może uznać takie żądanie za niezasadne z uwagi na to, że interes społeczny nie przemawia za uwzględnieniem zgłoszonego żądania. W ocenie Sądu meriti, Samorządowe Kolegium Odwoławcze trafnie uznało, że organ administracji publicznej przy rozpoznawaniu żądania organizacji społecznej zgłoszonego w trybie art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a. nie jest obowiązany do poszukiwania z urzędu okoliczność faktycznych przemawiających za uwzględnieniem zgłoszonego żądania, lecz jedynie do rozważenia tych powoływanych przez organizację społeczną lub znanych z urzędu. Analiza treści wniosku o wszczęcie postępowania, argumentacja powołana we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, a także argumentacja powołana w uzasadnieniu skargi, w ocenie Sądu, potwierdzają prawidłowość stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że Stowarzyszenie składając wniosek o wszczęcie postępowania nieważnościowego powołało argumentację, która ma na celu ponowne merytoryczne badanie przesłanek warunkujących zasadność rozstrzygnięcia Wójta Gminy P. o umorzeniu postępowania w sprawie zmiany sposobu zagospodarowania terenu działki nr ... w P. bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Stowarzyszenie nie brało udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją Wójta Gminy P. z dnia 1 czerwca 2022 r. W świetle okoliczności znanych Sądowi meriti z urzędu (prawomocny wyrok WSA w Poznaniu z dnia 15 listopada 2022 r. o sygn. akt IV SA/Po 540/22) Wójt Gminy P. postanowieniem z dnia 25 maja 2022 r. odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w sprawie: "wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu zagospodarowania terenu bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy działki nr ..., położonej w P., gmina P.". Następnie, nie oczekując na rozpoznanie zażalenia wywiedzionego od tego postanowienie, Wójt wydał decyzję o umorzeniu postępowania przyjmując, że stało się ono bezprzedmiotowe. Zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 31 stycznia 2023 r., po zakończeniu postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącego dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Wójta o umorzeniu, orzekło o nieważności w całości ostatecznej decyzji Wójta Gminy P. z dnia 1 czerwca 2022 r. Kolegium uznało, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, które przejawiało się: "ewidentnym naruszeniem prawa Stowarzyszenia do złożenia i rozpatrzenia zażalenia, ewentualnie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, co należało ocenić jako rażące naruszenie prawa procesowego". Analiza akt niniejszej sprawy doprowadziła Sąd rozpoznający skargę do przekonania, że kwestionowane skargą rozstrzygnięcie o odmowie wszczęcia postępowania było prawidłowe. Żądanie wszczęcia z urzędu postępowania nieważnościowego wsparte argumentacją, która wskazuje na dążenie do ponownego merytorycznego badania sprawy zakończonej ostateczną decyzją, a więc w oparciu o argumentację, która na gruncie art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. pozostaje poza zakresem przedmiotowo istotnym dla tego typu postępowania administracyjnego, uzasadnia ocenę, że interes społeczny (sprawne i rzeczowe prowadzenie postępowania administracyjnego) przemawiał za odmową uwzględnienia żądania wszczęcia postępowania oraz jego prowadzenia z udziałem Stowarzyszenia. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu orzekł o oddaleniu skargi. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Stowarzyszenie "M." z siedzibą w P. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości, zarzuciło naruszenie: 1) przepisu art. 31 § 1 k.p.a. traktowanego jak przepis prawa materialnego polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu. WSA w Poznaniu popełnił błąd w subsumcji w/w przepisu - tj. niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w tym przepisie prawa. Innymi słowy WSA w Poznaniu wadliwie ocenił, że za wszczęciem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy P. z dnia 1 czerwca 2022 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany sposobu zagospodarowania terenu - działki nr ...w P. bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, nie przemawia interes społeczny. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, wystąpienie pierwszej przesłanki tj. że wszczęcie postępowania nieważnościowego jest uzasadnione celami statutowymi (regulaminowymi) Stowarzyszenia jest w jego ocenie bezsporne; 2) art. 174 pkt 2 w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a., tj. naruszenie przepisów postępowania polegające na nie przedstawieniu, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, rzetelnie stanu sprawy tj. zgodnie ze stanem faktycznym oraz nie wyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności, co nie tylko mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ale taki wpływ w istocie miało. Błędne uzasadnienie orzeczenia stanowi podstawę kasacyjną wymienioną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., jeżeli prowadzi do niezgodnego z prawem załatwienia sprawy. Z taką sytuacją, w ocenie autora skargi kasacyjnej, mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) - c) oraz art. 151 p.p.s.a., polegające na nie uchyleniu zaskarżonego orzeczenia - postanowienia SKO w K., tj. na nie uwzględnieniu skargi pomimo tego, że orzeczenie te nie odpowiada prawu. W oparciu o powyższe zarzuty, skarżące kasacyjnie Stowarzyszenie wniosło o: - uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Poznaniu. - zasądzenie od SKO w K. na rzecz skarżącego kasacyjnie Stowarzyszenia niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego w kwocie 440 zł [wynagrodzenia pełnomocnika - 240 zł, kosztów sądowych - wpisu od skargi kasacyjnej 100 zł, opłaty kancelaryjnej -100 zł,] - rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powyższe zarzuty szerzej umotywowano. Naczelny Sąd Administracyjny wydając przedmiotowe postanowienie wskazał, że zgodnie z art. 189 p.p.s.a., jeżeli skarga ulegała odrzuceniu, albo istniały podstawy do umorzenia postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem uchyla wydane w sprawie orzeczenie oraz odrzuca skargę lub umarza postępowanie. Jednakże może to nastąpić wówczas, gdy istniały podstawy do umorzenia postępowania w toku postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym (zob. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 1628/10, LEX nr 1251838). Użycie czasu przeszłego w sformułowaniu: "istniały podstawy do umorzenia postępowania" oznacza, że chodzi o podstawy istniejące w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Zgodnie z dyspozycją art. 161 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: 1) jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę; 2) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osoba zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania; 3) gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia, gdy w jego toku wystąpi zdarzenie, w następstwie którego przestanie istnieć sprawa sądowoadministracyjna, tj. jeżeli w toku danego postępowania, a przed wydaniem wyroku przestanie istnieć przedmiot postępowania (zob. np. postanowienie NSA z dnia 21 listopada 2007 r., sygn. II FSK 1259/06, LEX nr 494285). Ponadto skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego nie pomija też przesłanki, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada tempus regit actum. Stanowi ona, że dla rozstrzygnięcia sądu istotne są okoliczności prawne i faktyczne istniejące w chwili podjęcia zaskarżonego aktu (por. wyrok NSA z dnia 18 marca 2016 r., sygn. II OSK 1443/14, LEX nr 2081298; wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2023 r., sygn. II OSK 1554/22, LEX nr 3480658). Umorzenie postępowania nie zależy więc od woli sądu, lecz od stwierdzenia istnienia obiektywnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 31 stycznia 2023 r. z urzędu stwierdziło nieważność w całości ostatecznej decyzji Wójta Gminy P. z dnia 1 czerwca 2022 r. a to właśnie kwestia odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy P. z dnia 1 czerwca 2022 r. była przedmiotem osądu, a konkretnie odmowa wszczęcia tego postępowania z wniosku Stowarzyszenia. Skoro ww. decyzja Wójta, której stwierdzenia nieważności chciało Stowarzyszenie, została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją z dnia 31 stycznia 2023 r., czyli po wniesieniu skargi do Sądu Wojewódzkiego, a przed wydaniem wyroku przez Sąd pierwszej instancji, to zniknął przedmiot kontroli sądowej, a więc postępowanie Sądów obu instancji stało się bezprzedmiotowe. Natomiast jeżeli Sąd pierwszej instancji tego nie stwierdził i wydał wyrok pomimo bezprzedmiotowości postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny, korzystając z dyspozycji art. 189 w związku z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. uchylił wydany w sprawie wyrok Sądu pierwszej instancji i umorzył postępowanie sądowoadministracyjne jako bezprzedmiotowe. Ponadto skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego podziela w tym zakresie dotychczasową linię orzecznictwa, np. wyrażoną w wyroku NSA z dnia 29 września 2009 r. sygn. akt II OSK 502/09, LEX nr 602448. Zdaniem Sądu oznaczało to, że w tej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny był zobowiązany do wzięcia pod uwagę z urzędu, przesłanek w zakresie podstawy do wydania orzeczenia na podstawie art. 189 p.p.s.a., niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej i wniosków tam zawartych, co zwalniało Sąd od merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej. Odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego nastąpiło na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a., biorąc pod uwagę, że ocena prawna dokonana w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny nie została podniesiona w zarzutach skargi kasacyjnej. Stowarzyszenie "M." z siedzibą w P. złożyło na podstawie art. 273 § 2 i 3 p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem z dnia 2 grudnia 2025 r., wnosząc o uchylenie postanowienia z 2 grudnia 2026 r., sygn. akt II OSK 767/23 i ponowne rozpoznanie sprawy oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi o wznowienie wskazano, że decyzja SKO w K. Nr ... z 31 stycznia 2023 r. stwierdzająca z urzędu nieważność ostatecznej decyzji Wójta Gminy P. z 1 czerwca 2022 r., znak: ..., na którą to decyzję powołał się NSA (stwierdzając przyczynę bezprzedmiotowości postępowania), nie istnieje o obrocie prawnym. NSA nie miał wiedzy, bądź nie zauważył, że decyzja SKO w K. z 31 stycznia 2023 r. została uchylona ostateczną i prawomocną decyzją SKO w K. Nr ... z 24 marca 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie zakończone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 grudnia 2005 r. sygn. II OSK 767/23 podlegało wznowieniu na podstawie art. 273 § 2 p.p.s.a. Jak słusznie podniesiono w skardze o wznowienie postępowania, wymienione orzeczenie oparte zostało na ustaleniu wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji z 31 stycznia 2023 r. o stwierdzeniu nieważności w całości decyzji Wójta Gminy P. z dnia 1 czerwca 2022 r., co zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego czyniło postępowanie sądowoadministracyjne w danej sprawie bezprzedmiotowym (art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.) Zaznaczyć trzeba, że informację o wydaniu decyzji z 31 stycznia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przekazało do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu przed wydaniem wyroku z dnia 9 lutego 2023 r., natomiast w dalszym toku postępowania nie poinformowało żadnego z Sądów o kolejnej decyzji z 24 marca 2023 r., uchylającej decyzję z 31 stycznia 2023 r. i umarzającej postępowanie przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w K. w całości. Zauważyć również trzeba, że o ile Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 lutego 2023 r. odnotował fakt wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji z 31 stycznia 2023 r., to jednak nie stwierdził bezprzedmiotowości postępowania i sprawę rozpoznał merytorycznie. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie sądowoadministracyjne, wychodząc z założenia, że zniknął przedmiot kontroli sądowej skoro decyzja Wójta z 1 czerwca 2022 r. została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją z 31 stycznia 2023 r. W takim stanie sprawy należało uznać, że ujawniony w skardze o wznowienie fakt wydania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 24 marca 2023 r. stanowił przesłankę do wznowienia postępowania oraz uchylenia wspomnianego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego, stosownie do art. 282 § 1 i § 2 p.p.s.a. Niewątpliwie uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 31 stycznia 2023 r. skutkowało tym, że postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie nie było bezprzedmiotowe, a tym samym rozpoznaniu podlegała skarga kasacyjna złożona od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2023 r., którym oddalono skargę Stowarzyszenia "M." na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z 2 grudnia 2022 r. Wymienionym postanowieniem Kolegium odmówiło wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Wójta Gminy P. z dnia 1 czerwca 2022 r., którą umorzono postępowanie w sprawie zmiany zagospodarowania terenu bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. W zaskarżonym wyroku Sąd Wojewódzki przyjął, że Kolegium zasadnie odmówiło wszczęcia z urzędu postępowania na podstawie art. 31 § 1 i § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a., organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Przypomnieć trzeba, że skarżące Stowarzyszenie domagało się wszczęcia postępowania w celu stwierdzenia nieważności decyzji Wójta z 1 czerwca 2022 r. podnosząc, że brak było podstawy do umorzenia postępowania w sytuacji gdy doszło do zmiany zagospodarowania działki nr. ...w sposób sprzeczny z ładem przestrzennym. Zdaniem natomiast Kolegium podnoszona argumentacja, że zachowanie ładu przestrzennego leży w interesie społecznym nie zapewnia wystarczającego związku z konkretnym postępowaniem, którego wszczęcia z urzędu domaga się Stowarzyszenie. W skardze zwrócono z kolei uwagę, że sprawa dotyczy powstania na przedmiotowej działce obiektu wypoczynkowego z bazą gastronomiczną, podczas gdy właściciel uzyskał decyzję na budowę budynku mieszkalnego i gospodarczego w ramach siedliska rolniczego. Zaakcentowano również negatywne oddziaływanie tej zabudowy na nieruchomości położone w okolicy oraz potrzebę przeciwdziałania przez Stowarzyszenie takiej inwestycji. Odnotować również trzeba, że w zaskarżonym postanowieniu z 2 grudnia 2022 r. Kolegium nawiązało do wyroku WSA w Poznaniu z 15 listopada 2022 r. sygn. akt IV SA/Po 540/22 w sprawie dotyczącej niedopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Wójta z 1 czerwca 2022 r. Sąd Wojewódzki w tym wyroku, uchylając postanowienie SKO z 7 lipca 2022 r., zakwestionował stanowisko o braku "interesu społecznego", o którym mowa w art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. W uzasadnieniu tego wyroku wskazano na potrzebę uwzględnienia przez organ okoliczności znanych z urzędu, a wiążących się także z innymi postępowaniami dotyczącymi zabudowy spornej nieruchomości. Ponadto Sąd stwierdził, że z argumentacji zawartej w skardze wynika jednoznacznie, że skarżące Stowarzyszenie dysponuje obszerną wiedzą o okolicznościach faktycznych odnoszących się do zarzucanej zmiany sposobu użytkowania przedmiotowej działki bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Podkreślić należy, że w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 15 listopada 2022 r. oceniano kwestię udziału Stowarzyszenia w postępowaniu zwykłym zakończonym decyzją Wójta z 1 czerwca 2022 r., a więc tej samej decyzji, której dotyczy wniosek Stowarzyszenia rozpoznany w niniejszej sprawie. W takim stanie sprawy nieuprawnione było wnioskowanie Sądu Wojewódzkiego co do prawidłowości stanowiska Kolegium o braku interesu społecznego do wszczęcia postępowania wnioskowanego przez skarżące Stowarzyszenie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku dowodzi, że Sąd Wojewódzki nie uwzględnił całokształtu okoliczności wynikających z akt sprawy oraz nie rozważył wnikliwie argumentacji przytoczonej w skardze. Tymczasem Stowarzyszenie w sposób przekonujący wykazało, że wniosek o wszczęcie postępowania nadzwyczajnego podyktowany był potrzebą wyeliminowania decyzji, która według społeczności lokalnej prowadzi do zagospodarowania przedmiotowej działki gruntowej w sposób sprzeczny z ładem przestrzennym i przeznaczeniem nieruchomości na danym obszarze. Mylnie zatem Sąd Wojewódzki przyjął, że w istocie argumentacja podnoszona przez Stowarzyszenie świadczy o złożeniu wniosku w celu ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej decyzją z 1 czerwca 2022 r., a nie zbadania tej decyzji w trybie nadzwyczajnym. W rezultacie niezasadnie Sąd Wojewódzki zaakceptował rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 1 czerwca 2022 r. Z tych względów trafne okazały się zarzuty skargi kasacyjnej, odnoszące się do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a. Wobec powyższego zasadne było uchylenie zaskarżonego wyroku i zaskarżonego postanowienia, celem ponownego rozpoznania sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Oczywiście rzeczą Kolegium będzie uwzględnienie aktualnego stanu postępowania toczącego się wskutek postanowienia z 17 lutego 2023 r., wydanego w następstwie wyroku w WSA z 15 listopada 2022 r. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, zgodnie z art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 200, art. 203 pkt 1 i art. 276 p.p.s.a.