Sygnatura
II OSK 2717/22
Wyrok NSA z 28 maja 2025 r., II OSK 2717/22 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 28 maja 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie sędzia NSA Tomasz Bąkowski (spr.) sędzia del. WSA Anna Szymańska Protokolant asystent sędziego Joanna Ziółkowska po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ł.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 sierpnia 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 795/22 w sprawie ze skargi Ł.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ostrołęce z dnia 9 lutego 2022 r. nr SKO/4110/50/2021 w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania oddala skargę kasacyjną.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 795/22, oddalił skargę Ł.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ostrołęce z dnia 9 lutego 2022 r., nr SKO/4110/50/2021 w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu. Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. M.D. 9 września 2015 r. wystąpiła do Wójta o udzielenie informacji, czy na dz. nr [...], graniczącej z jej działką, mogą stacjonować cysterny z gazem o masie całkowitej ok. 50 ton. Po przeprowadzeniu postępowania Wójt decyzją z 10 sierpnia 2016 r., nr GPI.6731.1-8.2016, nakazał skarżącemu przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu jako nieruchomości o charakterze rolniczym, w szczególności rozebranie i usunięcie wszelkich obiektów budowlanych. Przedmiotowa działka jest bowiem objęta ustaleniami uchwały nr [...] Rady Gminy M. z dnia [...] 2006 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy M. (dalej: "m.p.z.p."), który przewiduje dla niej przeznaczenie w części 37 MN/U – zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna i zabudowa usług nieuciążliwych wraz z niezbędnym zagospodarowaniem, w części R – przeznaczenie dla produkcji rolnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ostrołęce decyzją z 26 września 2016 r., nr SKO.GP/4000/940/2016, uchyliło decyzję Wójta i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując że nie dołączono do akt wypisu z m.p.z.p., jak i nie ustalono, jakie prawo do nieruchomości ma skarżący, do którego nakaz został skierowany. Wójt decyzją z 15 lutego 2017 r., nr PGP.6731.1-14.2016, ponownie nakazał skarżącemu przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu jako nieruchomości o charakterze rolniczym, w szczególności przez rozebranie i usunięcie wszelkich budowli, a także zlikwidowanie stałego miejsca postoju samochodów ciężarowych – cystern. Kolegium decyzją z 20 kwietnia 2017 r., nr SKO.GP/4000/376/2017, uchyliło decyzję Wójta i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia zwracając uwagę na konieczność dokładnego określenia, na jakiej części działki skarżący prowadzi kwestionowaną działalność, co może mieć znaczenie przy ewentualnych nakładanych na niego obowiązkach. Wójt decyzją z 6 grudnia 2017 r., nr PGP.6731.1-30.2016, nakazał skarżącemu przywrócenie poprzedniego stanu zagospodarowania terenu jako nieruchomości o charakterze rolniczym, w szczególności rozebranie i usunięcie wszelkich budowli, a także zlikwidowanie stałego miejsca postoju samochodów ciężarowych – cystern. Wójt uznał działania skarżącego za sprzeczne z m.p.z.p., m.in. przez utwardzenie terenu, parkowanie na nim pojazdów ciężarowych, postawienie słupa oświetleniowego, które mają miejsce od ponad roku i są podejmowane w sposób regularny. Kolegium decyzją z 23 lutego 2018 r., nr SKO.GP/4000/38/2018, uchyliło ww. decyzję i orzekło o odmowie nakazania skarżącemu przywrócenia poprzedniego stanu zagospodarowania terenu jako nieruchomości o charakterze rolniczym, w szczególności rozebranie i usunięcie wszelkich budowli a także zlikwidowanie stałego miejsca postoju samochodów ciężarowych – cystern. Zdaniem Kolegium, Wójt nie wyjaśnił, czy teren użytkowany przez skarżącego w całości jest oznaczony jako 37MN/U. Jakiekolwiek działania na danym terenie winny być natomiast oceniane w oparciu o zgodność z m.p.z.p. Przy czym szereg kwestii, tj. ewentualne przetaczanie gazu między cysternami, stwarzaniem zagrożenia pożarowego, nie leży w kręgu zainteresowania ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a winno być ewentualnie rozstrzygane w innych postępowaniach (np. mandatowych). Zarówno utwardzenie terenu, budowa słupa oświetleniowego, czy też jego ogrodzenie w opinii Kolegium mieści się w sposobie zagospodarowania terenu przeznaczonym w m.p.z.p. pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i zabudowę usług nieuciążliwych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 21 listopada 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 1218/18, uchylił decyzję Kolegium z 23 lutego 2018 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta z 6 grudnia 2017 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w świetle niekwestionowanych ustaleń faktycznych poczynionych przez Wójta i mających oparcie w zebranym materiale, dz. nr [...] w części, na której skarżący prowadzi działalność gospodarczą, w m.p.z.p. stanowi teren 37.MN/U, pozostała część tej działki przeznaczona jest natomiast pod produkcję rolną (symbol R). Zgodnie z § 57 m.p.z.p., dla terenów oznaczonych m.in. symbolem 37 MN/U ustala się przeznaczenie zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna wraz z niezbędnym zagospodarowaniem oraz zabudowa usług nieuciążliwych wraz z niezbędnym zagospodarowaniem z zakazami wymienionymi w tym przepisie. W § 6 pkt 10 lit. a m.p.z.p. zdefiniował usługi nieuciążliwie jako usługi o charakterze bytowym, których uciążliwość nie wykracza poza granice działki i niebędące przedsięwzięciami mogącymi znacząco oddziaływać na środowisko wymienionymi w obowiązujących przepisach prawa oraz niezaliczane w myśl obowiązujących przepisów do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska. W § 6 pkt 10 lit. b zdefiniowano z kolei usługi uciążliwe jako niespełniające ww. wymogów lub mogące pogorszyć stan środowiska lub będące przedsięwzięciami, dla których obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko jest lub może być wymagany, zgodnie z obowiązującymi przepisami szczególnymi. W świetle tych postanowień usługi, których uciążliwość wykracza poza granice działki, są usługami uciążliwymi. Prawodawca lokalny nie ograniczył przy tym katalogu uciążliwości wykraczających poza granice działki, których zaistnienie wyklucza prowadzenie usług na terenie 37.MN/U. Zdaniem Sądu, do tego rodzaju uciążliwości należy zaliczyć niewątpliwie m.in. hałas, zapylenie, drgania, emisję spalin, odory. Chodzi tu zatem w istocie o usługi, których nie da się pogodzić ze spokojnym korzystaniem z nieruchomości sąsiednich, przeznaczonych pod budownictwo jednorodzinne. Sąd stwierdził, że prowadzenie na dz. nr [...] działalności gospodarczej polegającej na przetrzymywaniu tam co najmniej cystern z gazem, przepompowywanie gazu z dużych cystern do cystern mniejszych celem rozwiezienia gazu tymi mniejszymi cysternami dla klientów końcowych, składowanie tam zbiorników z przeznaczeniem do montażu dla klientów końcowych powoduje w sposób oczywisty uciążliwości przekraczające granice działki uczestnika. Sam ruch samochodów ciężarowych mogących pomieścić 47.000 l gazu (podobnie jak tych przeznczonych do transportu 20.000 i 12.000 l gazu) powoduje hałas, zapylenie i drgania przekraczające granice działki skarżącego. To samo dotyczy emisji spalin. Taka działalność może również prowadzić do zniszczenia dróg przylegających do tej działki, a mających obsługiwać tereny przeznaczone w m.p.z.p. przede wszystkim na budownictwo jednorodzinne. Takiej działalności gospodarczej, polegającej w istocie na wykorzystaniu działki jako bazy postojowej i przeładunkowej dla dużych cystern z gazem, nie sposób pogodzić z przeznaczaniem jej w m.p.z.p. pod zabudowę jednorodzinną i usługi nieuciążliwe. W związku z tym Sąd uznał, że konkluzja Wójta o dokonaniu przez skarżącego zmiany sposobu zagospodarowania dz. nr [...] z naruszeniem postanowień m.p.z.p. była trafna, wskazując jednocześnie, że najbardziej adekwatnym rozstrzygnięciem byłoby nakazanie skarżącemu zaniechania (wstrzymania) prowadzenia na ww. działce usług polegających na przetrzymywaniu tam cystern z gazem oraz przepompowywania gazu między cysternami, a także składowania tam zbiorników na gaz z przeznaczeniem do montażu dla klientów końcowych. Sąd zobowiązał także organ do wyjaśnienia kwestii produkowania na działce płyt betonowych oraz do rozważenia, czy regularne stacjonowanie dużych cystern z gazem oraz przepompowywanie gazu między tymi cysternami nie może być zakwalifikowane jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wójt decyzją z 14 sierpnia 2019 r., nr PGP.6731.1-40.2016, nakazał skarżącemu zaniechania (wstrzymania) prowadzenia na dz. nr [...] usług polegających na przetrzymywaniu tam cystern z gazem oraz przepompowywania gazu między cysternami, a także składowania tam zbiorników na gaz z przeznaczeniem do montażu dla klientów, czyli doprowadzenie do stanu zgodnego z planem miejscowym. Kolegium decyzją z 21 listopada 2019 r., nr SKO.4110/41/2019, uchyliło ww. decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania Wójtowi. W uzasadnieniu stanowiska wskazało, że Wójt zignorował zalecenia Sądu w kwestii, czy działalność skarżącego nie może być zakwalifikowana jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Odnośnie do produkcji płyt betonowych Wójt wskazał natomiast jedynie w uzasadnieniu decyzji, że skarżący nie ma w CEIDG wpisu dotyczącego prowadzenia działalności w zakresie produkcji płyt betonowych i nie powinien jej wykonywać. Taka usługa jest usługą o uciążliwości wykraczającej poza granice działki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 kwietnia 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 3007/19, oddalił sprzeciw od powyższej decyzji, podzielając stanowisko Kolegium, że Wójt nie wypełnił wszystkich wytycznych zawartych w poprzednim wyroku tego Sądu. Wójt decyzją z 30 lipca 2021 r., działając na podstawie art. 59 ust. 3 pkt 2 u.p.z.p., nakazał skarżącemu zaniechania (wstrzymania) prowadzenia na dz. nr [...] usług polegających na przetrzymywaniu tam cystern z gazem, a także składowania zbiorników na gaz z przeznaczeniem do montażu dla klientów, czyli doprowadzenie do stanu zgodnego z planem miejscowym. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia szczegółowo opisał tok postępowania oraz przytoczył treść regulacji prawnych stanowiących podstawę materialnoprawną podjętego rozstrzygnięcia. Zdaniem Wójta, prowadzenie przez skarżącego działalności gospodarczej polegającej na postoju na działce co najmniej cystern z gazem, składowanie tam zbiorników z przeznaczeniem do montażu dla klientów, powoduje w sposób oczywisty uciążliwości przekraczające granice działki. Sam ruch samochodów ciężarowych mogących pomieścić ok. 47.000 l gazu, powoduje hałas, zapylenie i drgania przekraczające granice działki. To samo dotyczy emisji spalin. Takiej działalności gospodarczej, polegającej w istocie na wykorzystaniu działki jako bazy postojowej i przeładunkowej dla dużych cystern z gazem, nie sposób pogodzić z przeznaczeniem jej pod zabudowę jednorodzinną i usługi nieuciążliwe. Kolegium decyzją z 9 lutego 2022 r. utrzymało tę decyzję w mocy i wskazało, że skoro Sąd w niniejszej sprawie orzekł już, że działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego na dz. nr [...] należy do usług uciążliwych i w istocie prowadzi do zmiany sposobu zagospodarowania tej działki z naruszeniem postanowień m.p.z.p., to zarówno Kolegium, jak i Wójt są bezwzględnie związani taką oceną prawną. W kwestii produkowania przez skarżącego na działce płyt betonowych Wójt wskazał, że obecnie produkcji takiej nie stwierdzono. Następnie organ podniósł, że w świetle § 3 pkt 37 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839 ze zm., dalej: "rozporządzenie środowiskowe"), działalność prowadzona na spornej nieruchomości, obejmująca swym zakresem sprzedaż hurtową paliw i produktów pochodnych, co do zasady, zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a sądząc po zebranej w sprawie dokumentacji fotograficznej, niewykluczone, że działalność ta eskalowała do przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, w myśl § 2 pkt 22 ww. rozporządzenia. Kolegium zauważyło też, że przedmiotowa nieruchomość leży w obszarze Natura 2000. Zatem, wbrew twierdzeniom skarżącego, działalność gospodarcza prowadzona na działce należy do usług uciążliwych, które nie mieszczą się w kategorii dopuszczonych przez m.p.z.p. usług nieuciążliwych. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższą decyzję, skarżący wniósł o jej uchylenie, zarzucając organowi naruszenie: 1. art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), polegające na pominięciu wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przekazującego niniejszą sprawę do ponownego rozpoznania oraz zaniechanie wyjaśnienia i ustalenia, czy rzeczywiście kwestia produkcji płyt betonowych zachodzi – gmina nie przeprowadziła żadnego dowodu na tę okoliczność (sam fakt obecności płyt na placu nie świadczy natomiast o ich produkcji), zaś w uzasadnieniu lakonicznie odniosła się do produkcji płyt cytując uzasadnienie wyroku bez poczynienia ww. ustaleń – nadto Gmina nie zastosowała się do wskazania Sądu, w zakresie ustalenia, czy stacjonowanie cystern może oddziaływać na środowisko, w sytuacji gdy Sąd wskazał, że ustalenia w tej materii mają istotne znaczenie dla sprawy; 2. art. 170 p.p.s.a., polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu przez uznanie, że Kolegium jest związane treścią uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, na którego ustalenia się powołuje, kiedy przepis ten ma zastosowanie do sentencji – przedmiotem prawomocności materialnej jest ostateczny rezultat rozstrzygnięcia, a nie przesłanki, które do niego doprowadziły; 3. art. 7 i art. 8 oraz 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") przez załatwienie sprawy w sposób nierzetelny oraz naruszenie zasad postępowania przy wydawaniu decyzji uznaniowej, w szczególności brak wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego, popartego przeprowadzonymi dowodami w szczególności brak dokonania przez Wójta oceny oddziaływania prowadzonej przez skarżącego działalności na działki sąsiednie, polegającej na dokonaniu pomiaru hałasu drgań oraz zapylenia, nadto zaniechanie sprawdzenia (mimo oświadczenia skarżącego), czy na przedmiotowej działce dokonuje się przeładunek gazu oraz ustalenia za pomocą rzetelnych oględzin, czy sam fakt parkowania pojazdów oraz przetrzymywania zbiorników powoduje uciążliwości przekraczające granice działki, nadto ustalenie, że zachodzi przeładunek gazu, kiedy z materiału dowodowego to nie wynika, co w konsekwencji czyni zaskarżoną decyzję nierzetelną oraz pozbawioną uzasadnienia, nadto nierozpoznanie wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu; 4. art. 75 w zw. z art. 78 § 1 k.p.a., polegające na: – niedopuszczeniu dowodów wnioskowanych przez skarżącego pismami z 24 lipca 2019 r. w postaci opinii biegłych dotyczących ewentualnego zagrożenia dla sąsiednich działek, wniosku o sprawdzenie, czy na działce dokonuje się przeładunek gazu oraz rzeczywiste sprawdzenie, czy sam fakt parkowania pojazdów oraz przetrzymywania zbiorników powoduje uciążliwości przekraczające granice działki, – oddaleniu wniosku i kolejny raz nieprzeprowadzenie dowodu w zakresie dokonania rzetelnej oceny oddziaływania prowadzonej przez skarżącego działalności na działki sąsiednie, w szczególności polegającej na dokonaniu pomiaru hałasu drgań oraz zapylenia, – nieuwzględnieniu ww. wniosków dowodowych zgodnie z art. 78 § 1 i § 2 k.p.a., w przypadku gdy ograniczenia, o których pisze Wójt w sprawie nie zachodziły, a organ w uzasadnieniu nie wskazał, dlaczego według niego dowody te nie mają znaczeniu w sprawie i zostały zgłoszone na okoliczność już wyjaśnioną (jakimi dowodami w pełni sprawa została wyjaśniona, jakie dowody to potwierdzają), nadto nie uzasadnił dlaczego według organu mogą one służyć przewleczeniu sprawy; 5. rażące naruszenie art. 59 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2021 r. poz. 741 z późn. zm., dalej: "u.p.z.p.") przez jego nieprawidłowe zastosowanie, polegające na niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego celem zastosowania decyzji uznaniowej w przedmiocie nakazania zaniechania (wstrzymania) prowadzenia na działce usług wskazanych w decyzji, nadto brak uzasadnienia decyzji oraz wyboru zastosowanej możliwości jako jeden z dwóch wariantów; 6. art. 11 k.p.a. przez naruszanie zasady przekonywana i brak wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi kierowało się Kolegium przy załatwieniu sprawy; 7. art 107 § 3 k.p.a. przez brak wyczerpującego uzasadnienia decyzji, brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione (niewskazanie jakichkolwiek podstaw ustalenia, że wydanie zezwolenia spowodowałoby bezpośrednie zagrożenie dla ruchu drogowego oraz że dopuszczenie pojazdu do ruchu spowoduje degradację jezdni), złamanie zasady załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz zasady pogłębiania zaufania uczestnika postępowania do władzy publicznej; w sposób dowolny, bez obowiązkowego obiektywizmu; 8. art. 80 k.p.a. przez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz nierozpoznanie wszystkich zarzutów wskazanych w odwołaniu; 9. art 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji Wójta; 10. art. 20 i art. 22 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm., dalej: "Konstytucja RP") przez wydanie decyzji prowadzącej do ograniczenia swobody prowadzenia działalności gospodarczej. W uzasadnieniu skargi przywołano argumentację na poparcie ww. zarzutów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd wskazał na niezasadność zarzutu naruszenia art. 153 p.p.s.a., ponieważ Wójt rozpatrzył ponownie sprawę i stosując się do wytycznych Sądu zawartych w wyroku z dnia 21 listopada 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 1218/18. Co do treści rozstrzygnięcia, nakazał skarżącemu, na podstawie art. 59 ust. 3 u.p.z.p., zaniechania (wstrzymania) prowadzenia na dz. nr [...] usług polegających na przetrzymywaniu tam cystern z gazem oraz składowania zbiorników na gaz z przeznaczeniem do montażu dla klientów końcowych, tj. doprowadzenie do stanu zgodnego z m.p.z.p. Ustalił też, że na działce nie odbywa się produkcja płyt betonowych. Dalej za niezasadne Sąd uznał zarzuty naruszenia art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 75 w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. Organy orzekające wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy, szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi kierowały się przy rozstrzyganiu tej sprawy oraz uzasadniły swoje orzeczenie. Nie podzielił też zarzutu naruszenia art. 170 p.p.s.a., wyjaśniając że wprawdzie powaga rzeczy osądzonej obejmuje sentencję orzeczenia, jednak istota sądowej kontroli wyraża się w ocenie prawnej, ta zaś wyrażona jest w uzasadnieniu, a więc na zakres powagi rzeczy osądzonej wskazują motywy wyroku. Sąd dostrzegł natomiast, że mając na uwadze wytyczne dotyczące weryfikacji oddziaływania działalności skarżącego na środowisko, Wójt zawiadomił jedynie Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o toczącym się postępowaniu. Organ ten poinformował następnie Wójta, że przeprowadził kontrolę na przedmiotowej działce i wydał zarządzenie pokontrolne zobowiązujące skarżącego do prowadzenia działalności w sposób zapewniający przestrzeganie ochrony środowiska. W związku z tym Sąd I instancji podkreślił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 21 listopada 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 1218/18, wskazał że ewentualne zakwalifikowanie usług wykonywanych przez skarżącego do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko stanowiłoby dodatkową i niezależną podstawę do uznania, że usługi te nie mieszczą się w kategorii dopuszczonych przez m.p.z.p. usług nieuciążliwych. Sąd mając na względzie bezsporne ustalenia, co do uciążliwości usług prowadzonych przez skarżącego, pozostających tym samym w sprzeczności z m.p.z.p., uznał że brak ustalenia, czy regularne stacjonowanie na działce nr [...] dużych cystern z gazem oraz przepompowywanie gazu między tymi cysternami może być zakwalifikowane jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, nie miało wpływu na wynik sprawy. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł L. P., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Wyrok zaskarżono w całości. Wyrokowi zarzucono w trybie art. 174 pkt. 2 p.p.s.a rażące naruszenie przepisów postępowania przed sądami administracyjnym, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy: 1. art. 153 p.p.s.a – polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu co spowodowało pominięcie przez Sąd wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przekazującego niniejszą sprawę do ponownego rozpoznania, oraz zaniechanie wyjaśnienia i ustalenia czy stacjonowanie cystern może oddziaływać na środowisko, gdzie ów Sąd wskazał, że ustalenia w tej materii mają istotne znaczenie dla sprawy; 2. art. 170 p.p.s.a – polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu i błędnej wykładni przez uznanie, że SKO jak i Sąd są związane treścią ustaleń wprost – opisanych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2018 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1218/18), na którego się powołuje, kiedy przepis ten ma zastosowanie do sentencji uzasadnienia – zaś przedmiotem prawomocności materialnej jest ostateczny rezultat rozstrzygnięcia, a nie przesłanki, które do niego doprowadziły. Nadto moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 w odniesieniu do Sądów oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu – jednakże w przedmiotowej sprawie mimo ustaleń, na które Sąd się powołał w skarżonym wyrokiem, wcześniej – Sąd wyrokiem z dnia 21 listopada 2018 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1218/18) uchylił decyzję SKO i zwrócił sprawę do ponownego rozpoznania – zatem to jest przedmiotem prawomocności materialnej. W konsekwencji czego Sąd błędnie, przyjął, że organy orzekające nie naruszyły przepisów prawa materialnego i prawidłowo zastosowały art. 59 ust. 3 u.p.z.p. co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności sprawę rozpoznano w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu. Dokonując oceny podniesionych zarzutów naruszenia art. 153 oraz art. 170 p.p.s.a., należy raz jeszcze przytoczyć ocenę prawną i wskazania co dalszego postępowania wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2018 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1218/18). Otóż Sąd w przywołanym wyroku stwierdził, że: 1) prowadzona na działce nr [...] działalność polegająca na składowaniu cystern z gazem oraz przepompowywania gazu do mniejszych zbiorników jest niezgodna z przeznaczeniem tej działki w m.p.z.p. pod zabudowę jednorodzinną i usługi nieuciążliwe, a co za tym idzie stanowisko Wójta w tej kwestii wyrażone w uchylonej przez Sąd decyzji było trafne; 2) z utrwalonej wykładni art. 59 ust. 2 i 3 u.p.z.p. wynika, że zastosowanie tych przepisów do zmiany sposobu zagospodarowania terenu niezgodnie z ustaleniami planu miejscowego, ma na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z planem miejscowym, nie zaś przywrócenie do stanu faktycznego sprzed dokonanej zmiany zagospodarowania terenu (do czego zobowiązał inwestora Wójt w uchylonej przez Sąd decyzji); 3) w przedmiotowej sprawie najbardziej adekwatnym rozstrzygnięciem byłoby nakazanie uczestnikowi zaniechania (wstrzymania) prowadzenia na działce nr [...] usług polegających na przetrzymywaniu tam cystern z gazem oraz przepompowywania gazu między cysternami, a także składowania tam zbiorników na gaz z przeznaczeniem do montażu dla klientów końcowych; 4) Wójt ponownie rozpatrując sprawę wyjaśni kwestię produkowania na działce nr [...] płyt betonowych i w zależności od poczynionych ustaleń oceni, czy taka działalność jest dozwolona na terenie 37 MN/U; 5) przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wójt powinien rozważyć, czy regularne stacjonowanie na działce nr [...] dużych cystern z gazem oraz przepompowywanie gazu między tymi cysternami nie może być zakwalifikowane jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, albowiem ewentualne zakwalifikowanie powyższej działalności do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko stanowiłoby dodatkową i niezależna podstawę do uznania jej za usługi niemieszczące się w kategorii dopuszczonych przez m.p.z.p. usług nieuciążliwych. Mając powyższe na uwadze należało uznać, że Sąd w zaskarżonym wyroku właściwie ocenił decyzję Kolegium, utrzymującą w mocy decyzję Wójta, który zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2018 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1218/18), nakazał skarżącemu zaniechania (wstrzymania) prowadzenia na dz. nr [...] usług polegających na przetrzymywaniu tam cystern z gazem, a także składowania zbiorników na gaz z przeznaczeniem do montażu dla klientów, czyli doprowadzenie do stanu zgodnego z planem miejscowym, po uprzednim ustaleniu, że: 1) prowadzenie na działce nr [...] działalności gospodarczej polegającej na składowaniu cystern z gazem oraz przepompowywania gazu do cystern mniejszych celem ich rozwożenia do klientów narusza ustalenia planu dotyczące przeznaczenia tejże działki oraz 2) w dacie podejmowania rozstrzygnięcia na działce nr [...] nie prowadzono produkcji płyt betonowych. Trzeba też podzielić stanowisko wyrażone w zaskarżonym wyroku, zgodnie z którym brak ustalenia, czy działalność prowadzona na działce nr [...] jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, nie miało wpływu na wynik sprawy. Z kontekstu wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2018 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1218/18) wynika subsydiarny charakter oceny prowadzonej działalności pod kątem uregulowań przewidzianych w przepisach rozporządzenia środowiskowego. Skoro bowiem według ustaleń organu I instancji zaaprobowanych przez organ odwoławczy profil prowadzonej działalności na działce nr [...] pozostaje w sprzeczności z ustaleniami m.p.z.p., to kwestia charakteru przedsięwzięcia w rozumieniu przepisów rozporządzenia środowiskowego, nie wpływa na konsekwencje prawne, w tym trafność zastosowania art. 59 ust. 3 pkt 2 u.p.z.p. Ponadto, we wskazaniach zawartych w uzasadnieniu przywołanego wyroku jest mowa o rozważeniu czy działalność na działce nr [...] mogłaby podpadać pod przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, co stanowiłoby dodatkową i niezależna podstawę do uznania jej za usługi niemieszczące się w kategorii dopuszczonych przez m.p.z.p. usług nieuciążliwych. Z przeprowadzonego postępowania poprzedzającego wydanie decyzji z 30 lipca 2021 r. akt sprawy wynika, że prowadzona na działce nr [...] działalność jest niezgodna z jej przeznaczeniem pod zabudowę jednorodzinną i usługi nieuciążliwe. Ustalenia te nie zostały zakwestionowane ani w postępowaniu odwoławczym, ani w postępowaniu przed Sądem I instancji. Z tych też względów podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. okazał się nieuzasadniony. Odnosząc się zaś do zarzucanej przez skarżącego kasacyjnie błędnej wykładni art. 170 p.p.s.a., należało podzielić stanowisko przedstawione w zaskarżonym wyroku, które wynika z utrwalonego orzecznictwa sądowoadministracyjnego, w którym to przyjęto, że na zakres powagi rzeczy osądzonej wskazują motywy wyroku przedstawione w uzasadnieniu (zob. przykładowo: postanowienie NSA z 31.08.2010 r., I FZ 299/10, LEX nr 740747 oraz wyroki NSA z 7.06.2017 r., II FSK 1571/15, LEX nr 2334130 oraz z 11.10.2017 r., II FSK 2428/15, LEX nr 2395822). Uzasadnienie wyroku, w którym znajdują się motywy podjętego przez sąd rozstrzygnięcia, służy bowiem prawidłowemu odczytaniu treści sentencji (por. B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 170). W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 13 grudnia 2022
- Symbol z opisem
- 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
- Hasła tematyczne
- Zagospodarowanie przestrzenne
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Anna Szymańska Roman Ciąglewicz /przewodniczący/ Tomasz Bąkowski /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - t.j.
art. 59 ust. 2 i 3 · Dz.U. 2021 poz. 741
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
art. 153, art. 170 · Dz.U. 2024 poz. 935
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II OZ 735/25 · 28 maja 2025
Postanowienie NSA z 28 maja 2025 r., II OZ 735/25 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego
Sygnatura: II OZ 745/25 · 28 maja 2025
Postanowienie NSA z 28 maja 2025 r., II OZ 745/25 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego
Sygnatura: VII SA/Wa 2667/24 · 28 maja 2025
Wyrok WSA w Warszawie z 28 maja 2025 r., VII SA/Wa 2667/24 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny