II OSK 2649/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku A. C. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej A. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 31 marca 2022 r. sygn. akt II SA/Po 705/21 w sprawie ze skargi A. F. i A. C. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 lipca 2021 r. nr WOA.7721.178.2021.SDK w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

A. F. i A. C. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 lipca 2021 r., nr WOA.7721.178.2021.SDK, którą nakazano skarżącym doprowadzenie obiektu - nadbudowy budynku produkcyjno-usługowego (drukarni) o część mieszkalno-biurową (obecnie wykonaną jako produkcyjną), położonego w K. przy ul. [...] (działki nr [...] obręb [...]), do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem budowlanym i pozwoleniem na budowę z dnia 27 grudnia 2000 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 31 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Po 705/21 oddalił skargę. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła A. C. (dalej skarżąca kasacyjnie), reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem. W skardze kasacyjnej pełnomocnik wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, na zasadzie art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: P.p.s.a.). W uzasadnieniu pełnomocnik podniósł, że w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego wyrządzi skarżącej kasacyjnie szkodę o charakterze majątkowym, bowiem wartość prac naprawczych jakie należy wykonać znacznie przewyższa możliwości majątkowe i finansowe skarżącej kasacyjnie. Dodał, że obiekt jest użytkowany w ramach prowadzonej działalności gospodarczej i uniemożliwienie prowadzenia działalności w obecnym stanie prowadzić może nawet do niewypłacalności przedsiębiorstwa, a zatem wystąpią skutki, które spowodują istotną i trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po długim czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 w związku z art. 193 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny może na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jak też aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, o których mowa w § 1 przywołanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przede wszystkim należy stwierdzić, że składający wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, powołując się na przesłankę niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, powinien przedstawić swoją sytuację majątkową i zdolności płatnicze, nie wyłączając przedłożenia dokumentów celem uwiarygodnienia wywodzonych twierdzeń. Z przepisu art. 61 § 3 P.p.s.a. wyraźnie wynika, że szkoda tam opisana nie może być jakakolwiek, ale musi być znaczna. Z kolei "trudne do odwrócenia skutki" to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe, spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po długim czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Samo powołanie się na konsekwencje w sferze finansowej nie uprawnia więc do oceny, że wykonanie decyzji skutkować może wyrządzeniem stronie znacznej szkody w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a. Sąd musi mieć wiedzę o okolicznościach przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu, jak również możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę wnoszącą o wstrzymanie wykonania. Sąd nie może domniemywać, że wykonanie określonego w zaskarżonej decyzji obowiązku wiąże się z wydatkowaniem kwoty, która będzie dla strony znacząca w kontekście jej ogólnej sytuacji majątkowej, a wręcz stanie się obciążeniem finansowym destabilizującym jej płynność finansową. Nadto obowiązkiem wnioskodawcy jest wykazanie, że na skutek poniesionych nakładów finansowych grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa pokrycia wydatków związanych z wykonaniem określonych decyzją obowiązków. Ogólnikowe twierdzenia strony, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyliczeń, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (por. postanowienie NSA z dnia 9 stycznia 2024 r., sygn. akt II OZ 731/23, LEX nr 3702303). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności, które przemawiają za udzieleniem skarżącej kasacyjnie ochrony tymczasowej. Nie wykazała bowiem, by wykonanie obowiązków objętych zaskarżoną decyzją wiązało się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, względnie spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Pełnomocnik podał, że wartość prac naprawczych jakie należy wykonać znacznie przewyższa możliwości majątkowe skarżącej kasacyjnie, jednak nie przedstawił sytuacji finansowej strony, nie określił wartości tych prac, co tym samym nie pozwala na ocenę, czy realizacja nakazu może spowodować skutki, o jakich mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.