Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II OSK 2572/22

II OSK 2572/22 - Wyrok NSA z 2025-05-22

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
22 maja 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Anna Żak (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński sędzia del. WSA Anna Szymańska Protokolant starszy asystent sędziego Paulina Jaszczuk po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. M. i T. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 września 2022 r. sygn. akt II SA/Rz 387/22 w sprawie ze skargi J. M. i T. M. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 16 lutego 2022 r. nr I-III.7721.19.4.2021 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Zaskarżonym wyrokiem z 6 września 2022 r. sygn. akt II SA/Rz 387/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (WSA) oddalił skargę J. M. i T. M. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z 16 lutego 2022 r. nr I-III.7721.19.4.2021 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W skardze kasacyjnej J. M. i T. M. (Skarżący) na podstawie art. 174 pkt 1 oraz pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej "p.p.s.a." zaskarżonemu wyrokowi zarzucili: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 96 ust. 1 i 3 w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 72 ust. 5 o ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko ("u.o.o.ś), poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące oddaleniem skargi, polegające na stwierdzeniu, że Starosta [...] był uprawniony do nałożenia na inwestorów obowiązków wynikających z postanowienia z 11 sierpnia 2021 r., podczas, gdy kwestia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 była przedmiotem uzgodnienia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w [...], co znalazło swój wyraz w wydanej przez Burmistrza [...] decyzji z 20 lipca 2018 r. o warunkach zabudowy, w której stwierdza, że przedsięwzięcie, które zamierzają zrealizować skarżący nie jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, ani nie podlega przepisom ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, ponieważ nie jest przedsięwzięciem wymienionym w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, - art. 35 ust 1 pkt 1 w zw. art. 35 ust. 4 i 5 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące oddaleniem skargi przez uznanie, że Starosta [...] zasadnie nałożył na skarżących obowiązki wynikające z postanowienia z 11 sierpnia 2021 r. w celu przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i obszary Natura 2000, jednocześnie zasadnie odmówił wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestycji "Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku gospodarczego", usytuowanych na działce nr ew. [...] w miejscowości [...], gm. [...] pomimo spełnienia przez skarżących wszystkich niezbędnych przesłanek do wydania takiego rozstrzygnięcia, - art. 55 zw. z art. 64 ust. 1 zw. z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące oddaleniem skargi, przez uznanie, że decyzja o warunkach zabudowy wydana przez Burmistrza [...] nie wiąże Starosty [...] w zakresie stwierdzonych ustaleń, w szczególności w zakresie, że planowane przedsięwzięcie nie jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, ani nie podlega przepisom ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (u.o.o.ś.), mając w szczególności na względzie, że kwestia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i obszary Natura 2000 była poddana ocenie przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...], który nie zajął żadnego stanowiska w ustawowym terminie, - art. 59 ust. 1 i 2, art. 60 pkt 1, 2 i 3, art 61 ust. 1 pkt 5 ustawy u.o.o.ś., a w związku z tym § 3 ust. 1 pkt 55 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w zw. art. 72 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 71 ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 13 u.o.o.ś. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że planowana inwestycja nie spełnia progów określonych w tych przepisach, gdyż powierzchnia zabudowy inwestycji nie przekracza 0,5 ha w związku z czym przedsięwzięcie, które zamierzają zrealizować skarżący nie podlega ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, 2) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 §1 i art. 80 k.p.a. przez nieuwzględnienie skargi na decyzję Wojewody [...] w wyniku błędnej oceny zebranego materiału dowodowego i przyjęcie, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] nie zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - poprzez przyjęcie, że organ odwoławczy nie dokonał analizy, czy sporny obiekt, który zamierzają zrealizować skarżący uwzględniając skalę przedsięwzięcia oraz jego lokalizację zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko oraz obszary Natura 2000, mając na względzie kryteria określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i czy w związku z tym podlega lub nie przepisom ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, - art. 134 § 1 p.p.s.a. przez wadliwość sądowej kontroli legalności zaskarżonego wyroku i nie skontrolowaniu przez WSA w Rzeszowie decyzji Starosty [...] i zaskarżonej decyzji Wojewody [...] poza granice zakreślone w skardze. Mając na uwadze powyższe skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Rzeszowie; zasądzenie od Wojewody [...] na ich rzecz kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego; rozpoznanie sprawy na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano m.in., że nie ma podstaw faktycznych, ani prawnych do nałożenia przez Starostę [...] na inwestorów obowiązków wynikających z art. 96 ust. 3 u.o.o.ś. Ocena, czy przedsięwzięcie, które zamierzają realizować inwestorzy może potencjalnie oddziaływać na obszar Natura 2000 została przeprowadzona już na etapie postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, a ponowne jej przeprowadzanie jest prawnie niedopuszczalne. Podkreślili, że przedsięwzięcie, które zamierzają zrealizować nie podlega przepisom ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko ponieważ nie jest przedsięwzięciem wymienionym w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W stanie fatycznym rozpoznawanej sprawy, mając na względzie decyzje Burmistrza [...] o warunkach zabudowy, Starosta [...] na etapie postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę nie był uprawniony do ponownej oceny czy przedmiotowa inwestycja zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a także do formułowania tez, odmiennych niż w przywołanej decyzji. Skarżący kasacyjnie podkreślili, że zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym projekt decyzji uznaje się za uzgodniony z RDOŚ w [...], gdyż w terminie 21 dni od daty jego doręczenia, organ uzgadniający nie zajął stanowiska w przedmiotowej sprawie. Skoro zatem przedmiotowe uzgodnienie zostało przeprowadzone, to bezzasadnie Starosta [...] nałożył na inwestorów obowiązki wynikające z postanowienia z 11 sierpnia 2021 r. Wskazali, że pomiędzy decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu a pozwoleniem na budowę występuje korelacja. Już na etapie procedowania w przedmiocie decyzji o warunkach zabudowy materializuje się powiązanie tych decyzji. Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzja o warunkach zabudowy wiąże organ wydający pozwolenie na budowę (art. 55 w związku z art. 64 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 647 - dalej u.p.z.p.). Związanie organu wydającego pozwolenie na budowę decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oznacza, że organ ten nie może kształtować warunków lokalizacji odmiennie od ustalonych w powyższej decyzji. Organ administracji architektoniczno-budowlanej jest także związany przedmiotowym zakresem rozstrzygnięcia. Zarówno na etapie procedowania w przedmiocie warunków, jak również pozwolenia na budowę, musi istnieć spójność przedmiotowa przyszłej inwestycji. Nałożenie przez Starostę [...] na inwestorów dodatkowych obowiązków narusza zasadę zaufania do organów państwa wyrażoną w art. 8 k.p.a. oraz zasadę ochrony praw nabytych. W przypadku, gdy planowana inwestycja naruszałaby przepisy dotyczące ochrony środowiska pozytywna decyzja o warunkach zabudowy nie mogłaby być wydana. Projekt decyzji planowanego przedsięwzięcia był uzgodniony z RDOŚ. Na etapie postępowania o wydanie pozwolenia na budowę Starosta [...] nie może dokonywać własnych ustaleń. Nawet dotyczących ochrony środowiska, gdyż jest to próba podważenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej. Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a. oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do art. 174 pkt. 1 i 2 p.p.s.a., skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W analizowanej sprawie skarżący kasacyjnie podnieśli zarówno zarzuty naruszenia prawa procesowego, jak i prawa materialnego. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W pierwszej kolejności należy się odnieść do zarzutów naruszenia prawa procesowego tj. zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. art. 145 §1 pkt 1 lit. c) i art. 7,77 § 1 i art.80 k.p.a. oraz zarzutu naruszenia art.134 p.p.s.a. Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że artykuł 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w sytuacji, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie prawa i gdy w ramach przedstawiania stanu sprawy sąd pierwszej instancji nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Uzasadnienie zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku zawiera wszystkie wymagane art.141 § 4 p.p.s.a. elementy, w tym wyjaśnienie powodów, dla których Sąd oddalił skargę, a jego treść w pełni poddaje się kontroli kasacyjnej. Sąd pierwszej instancji przedstawił bowiem stan faktyczny, jaki przyjął za podstawę rozstrzygnięcia i przekonująco, wbrew stanowisku skarżących, uzasadnił swoje stanowisko co do oceny prawidłowości przeprowadzonego postępowania. Z lektury tego zarzutu skargi kasacyjnej, w którym wskazywano także na naruszenie art.7, art.77 § 1 i art. 80 k.p.a. wynika natomiast, że w istocie Skarżący kwestionują nim dokonaną przez Sąd pierwszej instancji ocenę stanu prawnego sprawy przez przyjęcie, że wskazane przepisy nie zostały naruszone przez orzekające w sprawie organy w wyniku niedokonania analizy czy planowana inwestycja zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko oraz obszary Natura 2000. Wskazać wobec tego należy, że w ramach zarzutu naruszenia art.141 § 4 p.p.s.a. w powiązaniu z art.7, art.77 § 1 i art. 80 k.p.a. nie jest możliwe kwestionowanie oceny Sądu I instancji w zakresie prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego, a do tego właśnie sprowadza się sformułowany przez Skarżących powyższy zarzut. Zarzut ten nie dotyczy wobec tego wadliwości procesowych w postępowaniu administracyjnym, ale błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, czyli naruszenia prawa materialnego. Stwierdzić zatem należy, że zarzut naruszenia przepisów postępowania nie może zastępować zarzutu naruszenia prawa materialnego i z tych względów zarzut naruszenia art.141 § 4 p.p.s.a. w powiązaniu z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w sposób wskazany w skardze kasacyjnej uznać należy za nieuzasadniony. Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art.134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na gruncie tak wyrażonej zasady oficjalności, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że zarzut naruszenia tego przepisu może być uznany za usprawiedliwiony tylko wtedy, gdyby w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienie na tyle istotne i oczywiste zarazem, że bez względu na treść zarzutów stawianych w skardze, powinny być one dostrzeżone i uwzględnione przez sąd administracyjny (por. wyrok NSA z 28 lutego 2012 r., II OSK 2395/10). Biorąc pod uwagę powyższe kryteria, dokonując oceny zasadności wskazanego wyżej zarzutu skargi kasacyjnej brak jest podstaw, aby przyjąć, że w rozpoznawanej sprawie zaistniała sytuacja, która mogłaby zostać zakwalifikowana, jako naruszenie wskazanego przepisu. Sąd I instancji orzekł "w granicach danej sprawy", dokonał bowiem oceny zgodności z prawem objętej skargą decyzji. Sąd przeprowadził analizę przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie i odniósł je do stanu faktycznego, ustosunkowując się w niezbędnym zakresie do zarzutów skargi, rozpoznając tym samym istotę sprawy. Poza tym treść art. 134 § 1 p.p.s.a. jest tak skonstruowana, że powołanie się w skardze kasacyjnej na jego naruszenie musi być powiązane z przepisami, których naruszenia przez organ wojewódzki sąd administracyjny nie zauważył z urzędu, choć powinien ze względu na oczywistość i wagę tych naruszeń (por. wyrok NSA z 23 maja 2017 r. sygn. II OSK 2396/15). Tymczasem skarżący kasacyjnie podnosząc ten zarzut nie powołali się na żadne inne regulacje prawne. Taki stan rzeczy nie daje podstaw do skutecznego postawienia zarzutu naruszenia przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. Wobec niepodważenia przez skargę kasacyjną ustaleń stanu faktycznego stwierdzić trzeba, że ustalony przez organy i zaaprobowany przez WSA w tej sprawie stan faktyczny jest podstawą rozstrzygnięcia zarzutów kasacyjnych dotyczących naruszenia prawa materialnego. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 35 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm. dalej "pr.bud." ), zgodnie z którym organ administracji architektoniczno-budowlanej wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w przypadku niewykonania, w wyznaczonym terminie, postanowienia, o którym mowa w ust. 3, tj. postanowienia nakładającego obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko przedstawione przez Sąd I instancji, który uznał, że organy architektoniczno-budowlane prawidłowo odmówiły Skarżącym zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku gospodarczego na działce nr ew. [...] w miejscowości [...], gm. [...], ponieważ nie wykonali oni obowiązku nałożonego przez organ na podstawie art.96 ust.1 i 3 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2021 r., poz. 2373, ze zm; dalej: " u.o.o.ś.). Z akt sprawy wynika, że z uwagi na położenie projektowanej inwestycji w obszarze specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 o nazwie "[...]" – kod [...] (dyrektywa ptasia), w granicach obszaru mającego znaczenie dla [...] kod [...] (dyrektywa siedliskowa) oraz w granicach Parku Krajobrazowego [...] postanowieniem z 11 sierpnia 2021r. organ zobowiązał inwestorów na podstawie art. 96 ust.1 i 3 u.o.o.ś. do przedłożenia, właściwemu miejscowo regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska, dokumentów dotyczących planowanej inwestycji w celu stwierdzenia braku potrzeby lub konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. W wyznaczonym terminie J. i T. M. nie wywiązali się z nałożonego obowiązku stwierdzając, że nie przedłożą dokumentacji planowanej inwestycji Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska. W związku z tym zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję organu I instancji, którą w oparciu o art.35 ust.5 pkt 1 pr.bud. odmówiono Skarżącym zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji wobec niemożności ustalenia czy projekt budowlany jest zgodny z wymaganiami ochrony środowiska. Sąd pierwszej instancji uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i stwierdził, że wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy bez uprzedniego przeprowadzenia oceny oddziaływania określonego przedsięwzięcia na środowisko (art. 59 ust. 1 u.o.o.ś.) i wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jak to miało miejsce w tej sprawie, nie powoduje, że w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę organ administracji architektoniczno-budowlanej zwolniony jest z ustalenia, czy planowana inwestycja może zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Skarżący nie podzielają powyższego stanowiska Sądu pierwszej instancji. W skardze kasacyjnej podnieśli zarzuty naruszenia prawa materialnego, które są ze sobą powiązane i wszystkie koncentrują się na wykazaniu, że stanowisko Sądu pierwszej instancji jest błędne a osią sporu w sprawie jest kwestia, czy Starosta [...] był uprawniony w okolicznościach tej sprawy do nałożenia na inwestorów obowiązek wynikający z art. 96 ust. 3 u.o.o.ś. Na tak postawione pytanie należy odpowiedzieć twierdząco. Sąd pierwszej instancji słusznie podzielił stanowisko organu odwoławczego, że ustalenie w decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, że nie jest ona zaliczona do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i została milcząco uzgodniona przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska nie pozbawia organu architektoniczno-budowlanego uprawnienia do przeprowadzenia oceny w zakresie oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko. Trafnie wskazał, powołując orzecznictwo NSA, że wynikające z art. 55 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. związanie organu wydającego pozwolenie na budowę decyzją o warunkach zabudowy oznacza, że organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę nie może kształtować odmiennie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu od tych, które zostały określone w tej decyzji. Związanie dotyczy tych warunków decyzji, które określają parametry planowanego obiektu, jak również warunków i zasad, które powinna spełniać inwestycja. Oznacza więc, że organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może kształtować warunków zabudowy odmiennie od ustalonych w decyzji. Jakkolwiek decyzja o warunkach zabudowy gwarantuje uzyskanie pozwolenia na budowę obiektu o parametrach określonych w tej decyzji, tym niemniej następuje to pod warunkiem, że jej adresat jako inwestor spełni wszystkie warunki przewidziane przepisami pr.bud. Zawarte w decyzji ustalającej warunki zabudowy stwierdzenie, że inwestycja nie została zaliczona do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, które skutkowało na potrzeby wydania decyzji o warunkach zabudowy konkretyzacją art. 72 ust. 1 pkt 3 u.o.o.ś., nie może więc oznaczać, że z uwagi na treść art. 55 u.p.z.p. organ administracji architektoniczno-budowlanej zwolniony jest z obowiązku samodzielnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie niezbędnym do ustalenia, czy może wydać decyzję o pozwoleniu na budowę bez uprzedniego uzyskania przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 35 ust. 1 pkt 1 pr.bud.); (por. dodatkowo wyrok NSA z 13 czerwca 2023r. w sprawie II OSK 2034/20). Ponadto zgodzić się należy z prezentowanym w orzecznictwie poglądem, że skoro z art. 72 ust. 1 pkt 1 i 3 u.o.o.ś. wynika, że wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, a także decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, to na każdym z tych etapów realizacji przedsięwzięcia organy zobowiązane są, przed wydaniem decyzji, badać, czy zachodzą okoliczności uzasadniające przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko (por. wyrok NSA z 26 maja 2021 r. II OSK 2490/18). Odnosząc się dalej do zarzutów naruszenia prawa materialnego należy więc wskazać, że zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b) pr.bud. przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Zatem stanowisko skarżących kasacyjne, że skoro w decyzji o warunkach zabudowy stwierdzono, że planowane przedsięwzięcie nie jest mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, to organ architektoniczno-budowlany w sprawie pozwolenia na budowę nie był już uprawniony do ponownej oceny oddziaływania inwestycji na środowisko jest sprzeczne z w/w art.35 ust.1 pk1 b pr.bud. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie zostało przekonująco i wszechstronnie wyjaśnione, że w przypadku realizacji planowanej inwestycji istnieje ryzyko wystąpienia znacząco negatywnego oddziaływania na dany przedmiot ochrony obszaru Natura 2000, który został wyznaczony z uwagi na siedliska i występowanie gatunków ptaków objętych ochroną. Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że z uwagi na mnogość różnego rodzaju zwierząt i roślin oraz wielkości obszarów na jakich mogą występować w sprawie znajdzie zastosowanie zasada przezorności wynikająca z art.6 ust.2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008r, nr 25, poz.150 ze zm.). Zasada przezorności oznacza. że podmiot podejmujący działalność mogącą negatywnie oddziaływać na środowisko jest zobowiązany do zapobiegania temu działaniu (ust.1), a gdy to negatywne oddziaływanie nie jest jeszcze w pełni rozpoznane jest obowiązany kierując się przezornością podjąć wszelkie możliwe środki zapobiegawcze (ust.2). Orzekające w sprawie organy architektoniczno-budowlane nie są wyspecjalizowane i uprawnione do przesądzenia, czy planowana inwestycja będzie w sposób znaczący negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000. Możliwe negatywne oddziaływanie wynikające z zabudowy terenu to przede wszystkim uszczuplenie lub fragmentaryzacja siedlisk, zmiana sposobu wykorzystania przestrzeni przez ptaki. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, organy administracyjne nie były w stanie w niniejszej sprawie jednoznacznie wykluczyć, że realizacja przedmiotowej inwestycji nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000. Realizując zatem obowiązek sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska (art.35 ust.1 pkt 1b pr.bud.), słusznie kierując się zasadą przezorności, Starosta w oparciu o art. 96 ust.1 i 3 u.o.o.ś. zobowiązał inwestorów do przedłożenia RDOŚ wskazanych w postanowieniu dokumentów celem oceny oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko. Za nietrafny uznać także należy zarzut naruszenia art. 59 ust. 1 i 2, art. 60 pkt 1, 2 i 3, art 61 ust. 1 pkt 5 u.o.o.ś., § 3 ust. 1 pkt 55 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w zw. art. 72 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 71 ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 13 u.o.o.ś. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez ich niezastosowanie. Jak już zostało wskazane powyżej, podstawę wydania postanowienia Starosty z 11 sierpnia 2021 r. stanowił art. 96 ust. 1 i 3 u.o.o.ś. Zgodnie z art. 96 ust. 1 u.o.o.ś. organ właściwy do przyjęcia zgłoszenia, o którym mowa w art. 72 ust. 1a, oraz do wydania decyzji wymaganej przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia, innego niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, jest obowiązany do rozważenia, przed wydaniem tej decyzji oraz przed przyjęciem tego zgłoszenia, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Natomiast art. 96 ust. 3 u.o.o.ś. stanowi, że jeżeli organ, o którym mowa w ust. 1, uzna, że przedsięwzięcie, inne niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, wydaje postanowienie w sprawie nałożenia obowiązku przedłożenia właściwemu miejscowo regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska: kopii wniosku o wydanie decyzji lub kopii zgłoszenia, o których mowa w ust. 1; karty informacyjnej przedsięwzięcia; poświadczonej przez właściwy organ kopii mapy ewidencyjnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, obejmującej przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz przewidywany obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie; w przypadku przedsięwzięć realizowanych na terenie o powierzchni powyżej 10 ha, zamiast kopii mapy, o której mowa w pkt 3 - mapy przedstawiającej dane sytuacyjne i wysokościowe sporządzonej w skali umożliwiającej szczegółowe przedstawienie przebiegu granic terenu, którego dotyczy wniosek, oraz obejmującej obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Wskazać należy, że zamierzona przez Skarżących budowa domu jednorodzinnego i budynku gospodarczego nie została przez organy orzekające w tej sprawie uznana za inwestycję mogącą znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu § 3 ust.1 pkt 55 lit.b rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U.2029.1839,dalej "rozporządzenie") jak wydaje się rozumieją to Skarżący. Podstawą do nałożenia obowiązku na podstawie art. 96 ust.3 u.o.o.ś. nie jest zaliczenie przedsięwzięcia do mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu § 3 rozporządzenia, ale uzasadniona obawa, że ze względu na położenie inwestycji na obszarze Natura 2000 może ona potencjalnie znacząco oddziaływać na ten obszar. Przepis art.96 u.o.o.ś. jest odrębną od § 3 rozporządzenia regulacją dotyczącą realizacji przedsięwzięcia na obszarze Natura 2000 innego niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony. W niniejszej sprawie nie miał zatem zastosowania § 3 ust.1 pkt 55 lit.b rozporządzenia wobec czego orzekające w sprawie organy nie mogły i nie naruszyły tego przepisu w powiązaniu ze wskazanymi w skardze kasacyjnej przepisami u.o.o.ś. Jak wyżej to wyjaśniono, słusznie kierując się zasadą przezorności (ostrożności), Starosta w oparciu o art. 96 ust.1 i 3 u.o.o.ś. nałożył na inwestorów obowiązek przedstawienia RDOŚ dokumentów celem oceny oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko. W sprawie jest poza sporem okoliczność, że Skarżący nie wykonali nałożonego na nich obowiązku, co w konsekwencji musiało skutkować odmówieniem na podstawie art. 35 ust. 5 pkt 1 pr.bud. zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. W tym stanie rzeczy, ponieważ skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, należało ją oddalić na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
25 listopada 2022
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Sędziowie
Anna Szymańska Anna Żak /przewodniczący sprawozdawca/ Grzegorz Czerwiński

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny