Sygnatura
II OSK 2493/17
Wyrok NSA z 11 września 2019 r., II OSK 2493/17 – uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 11 września 2019
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Dnia 11 września 2019 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski Protokolant: asystent sędziego Lucyna Krakowiak po rozpoznaniu w dniu 11 września 2019 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 maja 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 47/17 w sprawie ze skargi R.J. na postanowienie Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę kasacyjną.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 18 maja 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 47/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R.J. na postanowienie Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. Wyrok ten został wydany w następującym stanie sprawy: Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r., na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 6 w zw. z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2016 r., poz. 778 ze zm.), Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w T. odmówił uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji w postaci budowy dwóch budynków gospodarczych: jeden z funkcją magazynku, o powierzchni zabudowy nieprzekraczającej 35 m², niezwiązanego na stałe z gruntem, drugi z funkcją socjalną o powierzchni zabudowy nieprzekraczającej 50 m², na terenie działki ewid. nr [...] (obr. [...], gm. [...]). Postępowanie w przedmiocie warunków zabudowy było prowadzone na wniosek R.J. Na skutek wniesionego przez inwestora zażalenia postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. Dyrektor Generalny Lasów Państwowych utrzymał w mocy ww. postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ ten wyjaśnił, że właściciel lasu, będący osobą fizyczną, nie ma obowiązku wykonywania wszystkich zadań z zakresu prowadzenia gospodarki leśnej. Działalność leśna w zakresie urządzania lasu, powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną oraz realizacja pozaprodukcyjnych funkcji lasu nie jest wykonywana przez właściciela lasu będącego osobą fizyczną. Odnośnie zadań w lasach stanowiących własność osób fizycznych, to starosta jest zobowiązany do prowadzenia wielu zadań z zakresu gospodarki leśnej (m.in. sporządzenie uproszczonego planu urządzenia lasu, legalizacja pozyskanego drewna). Wobec tego właściciel lasu, będący osobą fizyczną, nie prowadzi w swoim lesie całokształtu gospodarki leśnej, a jedynie jest zobowiązany do trwałego utrzymania i zapewnienia ciągłości użytkowania swojego lasu. Dalej organ wskazał, iż Lasy Państwowe, w ramach zarządu, prowadzą gospodarkę leśną. Przeciętna powierzchnia lasu dla której lokalizowana jest leśniczówka wynosi 1200 – 1500 ha. W tej sytuacji rozmiar prac na powierzchni 5,60 ha lasu wynikający tylko z obowiązku trwałego utrzymania i zapewnienia ciągłości użytkowania swojego lasu nie uzasadnia konieczności wybudowania budynków przeznaczonych dla potrzeb gospodarki leśnej. Dodatkowo wskazano, że budynki które zamierza wznieść inwestor tylko w minimalnym stopniu związane byłyby z gospodarką leśną. Są one bowiem inwestorowi potrzebne do prowadzenia działalności rolniczej w postaci prowadzenia fermy jeleniowatych. Skargę na powyższe postanowienie wniósł skarżący podnosząc, iż organy działają na szkodę właścicieli lasów prywatnych, blokując rozwój społeczności lokalnych oraz iż chciałby wykorzystać zasoby naturalne danego terenu, nie ingerując w środowisko naturalne, przy jednoczesnym samozatrudnieniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniesiona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Podstawę jej oddalenia stanowił art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż w sprawie istotne są fakty w jaki sposób dany użytek, na dzień ubiegania się o ustalanie warunków zabudowy jest odnotowany w ewidencji gruntów i budynków oraz jaki ma być cel jego zabudowy. Wobec niespornych, istotnych uwarunkowań faktycznych konkluzje organu, jak i wyrażone oceny są, zdaniem Sądu, generalnie trafne. Sąd przyjął je za własne, z uwzględnieniem zastrzeżenia, sformułowanego w końcowej części uzasadnienia. Zdaniem Sądu trafnie skonstatował organ administracji, że realizacja danego przedsięwzięcia jest niedopuszczalna, wobec treści art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Dla prawidłowego określenia zakresu ograniczeń, wynikających ze wskazanej regulacji, trzeba mieć na względzie przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 909 ze zm.). Ochrona gruntów leśnych jest realizowana przede wszystkim poprzez ograniczanie ich przeznaczenia na cele nieleśne i nierolne (art. 3 ust. 2 pkt 3), przy czym ustawa o lasach egzemplifikuje formalnie i materialnie, gdy grunty leśne mogą być przeznaczony do produkcji rolnej (art. 13 ust. 2 i 3). Dany przypadek nie występuje w rozpatrywanej sprawie. Dalej Sąd wyjaśnił, że ratio legis przepisu art. 3 pkt 2 ustawy o lasach było umożliwienie – bez rygorów formalnych, związanych z wyłączaniem gruntów z produkcji – realizacji na terenach lasów infrastruktury niezbędnej dla funkcjonowania kompleksów leśnych i gospodarowanie na ich terenie (patrz: stosowane, wynikające z praktycznych potrzeb, normatywy, gdy chodzi o lokalizację leśniczówek). Nie chodzi zaś o lokalizowanie tej, która potencjalnie może być tylko do tego przydatna. Zasadnie wprawdzie wskazuje skarżący, że możliwe jest stosowanie wprost norm konstytucyjnych. Nie może to jednak prowadzić do odczytywania przepisów w sprzeczności z ich brzmieniem (w tym pomijania znaczenia niektórych w systemie prawnym), gdy ich zastosowanie nie pozostaje w oczywistej sprzeczności z wartościami chronionymi ustawą zasadniczą. Trzeba mieć na względzie, że Konstytucja chroni w istocie prawo własności, lecz równocześnie deklaruje konieczność ochrony środowiska, jako dobra o charakterze ogólnonarodowym (art. 5, art. 31 ust. 3, art. 68, art. 74 ust. 2, art. 86) - w tym zasobów przyrodniczych kraju. Należą do nich kompleksy gruntów rolnych i leśnych. Oceny zgodności ustaw z Konstytucją dokonuje ostatecznie Trybunał Konstytucyjny, zaś sądy administracyjne mogą doń kierować w danym przedmiocie stosowne pytania prawne (istnieją wyłącznie wyjątki od tej reguły). Sąd nie dopatrzył się przesłanek, aby skorzystać z przysługujących mu w danym zakresie prerogatyw. Sąd nie podzielił argumentacji organów, że obowiązek prowadzenia gospodarki leśnej, w zakresie wykraczającym poza odnawianie drzewostanów i ich pozyskiwanie, nie należy do osób fizycznych. To, że w pewnym zakresie zadania mają być wykonywane przez właściwe organy administracji czy instytucje odpowiedzialne za zarządzanie zasobami leśnymi Skarbu Państwa nie oznacza wyłączenia możliwości realizacji określonych czynności, związanych z gospodarką leśną, przez osoby spoza struktur administracji publicznej. O ile osoba fizyczna zarządzałaby faktycznie kompleksem leśnym o na tyle znacznej powierzchni, że racjonalnym byłoby zrealizowanie w jego obrębie zabudowy, niezbędnej do zapewnienia prawidłowej gospodarki, zajęcie gruntów stosownymi obiektami nie skutkowałaby utratą przez nich charakteru leśnego. W takim przypadku wyłączenie gruntów z produkcji nie byłoby konieczne, a wymaganie z art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym byłoby spełnione. Tego rodzaju przypadek, co nie jest sporne, nie występuje w rozpoznawanej sprawie. Wobec nieznacznego obszaru lasu pozostającego w zarządzie inwestora, nie można było uznać za racjonalną hodowli jeleniowatych w kontekście prowadzenie gospodarki zwierzyną na danym obszarze. Zdaniem Sądu trafnie przyjęto, że brak jest możliwości uzgodnienia projektu decyzji, bowiem planowane przedsięwzięcie faktycznie nie służyłoby gospodarce leśnej. Lokalizacja planowanych obiektów byłaby wobec tego możliwa jedynie o ile grunty zostałyby uprzednio wyłączone z produkcji leśnej (nie stanowiły już lasów). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący, kwestionując wydany wyrok w całości. Orzeczeniu temu zarzucono naruszenie: I. prawa materialnego tj.: 1/ art. 61 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 53 ust, 4 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o lasach, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż prowadzenie hodowli jeleniowatych na działce nr [...] nie stanowi gospodarki leśnej, a tym samym planowane przedsięwzięcie w postaci wybudowania budynków gospodarczych nie służyłoby gospodarce leśnej w sytuacji, gdy prowadzenie hodowli jeleniowatych w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy stanowi gospodarowanie zwierzyną, a tym samym gospodarkę leśną, co z kolei wymusza przyjęcie, iż planowane do wybudowania budynki będą służyły gospodarce leśnej jako przeznaczone do wypełniania zadań i funkcji związanych z gospodarką leśną, 2/ art. 6 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 56 zd. pierwsze w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż nieznaczny obszar lasu pozostający w zarządzie skarżącego skutkuje uznaniem, iż nieracjonalnym jest zrealizowanie w jego obrębie zabudowy niezbędnej do hodowli jeleniowatych w kontekście prowadzenia gospodarki zwierzyną na danym obszarze, co tym samym powoduje bezprawne ograniczenie sposobu zagospodarowania przez skarżącego terenu leśnego poprzez wybudowanie dwóch budynków gospodarczych, w sytuacji gdy teren ten będzie wykorzystywany na potrzeby gospodarki leśnej poprzez prowadzenie hodowli jeleniowatych, co ma istotne znaczenie dla zachowania i wzbogacenia bioróżnorodności biologicznej na tym terenie i tym samym nie narusza chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich, a zajęcie należącego do skarżącego terenu leśnego planowaną zabudową nie spowoduje utraty przez ten teren charakteru leśnego, 3/ art. 61 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, iż planowane przez skarżącego przedsięwzięcie polegające na budowie dwóch budynków gospodarczych na terenie leśnym stanowiącym działkę nr [...] wymaga uprzedniego wyłączenia tego terenu z produkcji leśnej w sytuacji, gdy w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy budowa dwóch budynków gospodarczych o funkcji magazynku i socjalnej, o łącznej powierzchni zabudowy nieprzekraczającej 85 m2 na terenie leśnym obejmującym pow. 5,60 ha, dla potrzeb prowadzonej przez skarżącego hodowli jeleniowatych, związana jest z prowadzeniem przez skarżącego gospodarki leśnej i tym samym nie spowoduje utraty przez ten teren charakteru leśnego, dlatego też możliwym jest uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy, gdyż planowane przedsięwzięcie nie wymaga zgody na zmianę przeznaczenia gruntu leśnego na nieleśny ani uprzedniego wyłączenia z produkcji leśnej gruntu, na którym przedmiotowa inwestycja miałaby być zrealizowana, co oznacza, iż w niniejszej sprawie nie znajduje w ogóle zastosowania przepis art. 7 ust. 1 i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, a decyzja o warunkach zabudowy wydana w niniejszej sprawie będzie spełniać warunki, o których mowa w pkt 4 i 5 ust. 1 art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co tym samym obligowało organ współdziałający do pozytywnego uzgodnienia projektu przedmiotowej decyzji; 4/ art. 3 pkt 2 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 14b ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, iż planowane przez skarżącego przedsięwzięcie nie służy gospodarce leśnej z uwagi na fakt, iż wobec nieznacznego obszaru leśnego pozostającego w zarządzie skarżącego nie można uznać za racjonalną hodowli jeleniowatych w kontekście prowadzenia gospodarki zwierzyną na danym obszarze, w sytuacji gdy obszar terenu leśnego pozostającego w zarządzie skarżącego o pow. 5,60 ha nie może skutkować uznaniem za nieracjonalną hodowlę jeleniowatych w zakresie prowadzenia gospodarki zwierzyną stanowiącą jeden z elementów gospodarki leśnej, dla której w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy niezbędnym jest wybudowanie dwóch budynków gospodarczych o funkcji magazynowej i socjalnej, które nie spowoduje utraty przez grunt zajęty pod te budynki charakteru leśnego; II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie przepisu: 1/ art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez przedstawienie sprawy niezgodnie ze stanem faktycznym, gdyż Sąd pierwszej instancji przyjął stan faktyczny ustalony przez organy administracji niezgodnie z obowiązującą procedurą, w szczególności nie podjął wszystkich niezbędnych kroków do wyjaśnienia stanu faktycznego i błędne przyjął, iż planowane przez skarżącego przedsięwzięcie faktycznie nie będzie służyło gospodarce leśnej, w sytuacji gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż skarżący prowadzi hodowlę jeleniowatych, co stanowi gospodarowanie zwierzyną, na potrzeby której niezbędnym jest wybudowanie budynków gospodarczych, a tym samym przedmiotowa zabudowa będzie służyła gospodarce leśnej, 2/ art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo naruszenia przez organy administracji publicznej przepisów o postępowaniu, w szczególności dotyczących postępowania dowodowego i naruszenia zasady prawdy obiektywnej w wyniku niepodjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz niedokonanie samodzielnych ustaleń faktycznych w zakresie sposobu wykorzystania przez skarżącego gruntów leśnych i braku zmiany przeznaczenia tych terenów w wyniku wykonania planowanej inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków gospodarczych, 3/ art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. z uwagi na nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy i wadliwe wykonanie funkcji kontrolnej, gdyż z ww. przepisów wynikał obowiązek Sądu pierwszej instancji do kontroli zgodności z prawem działania organów administracji, tj. oceny prawidłowości postępowania administracyjnego, a w szczególności kontroli prawidłowości zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, co w rezultacie doprowadziło do stwierdzenia braku możliwości uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, gdyż planowane przedsięwzięcie nie służy gospodarce leśnej i tym samym wymaga uprzedniego wyłączenie gruntów z produkcji leśnej i bezzasadnego oddalenia skargi; Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji z dnia [...] sierpnia 2016 r. Jednocześnie skarżący wniósł o zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego wg norm prawem przepisanych oraz rozpoznanie przedmiotowej skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu zawarto argumenty na poparcie ww. podstaw kasacyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować. Stosownie do art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Z dyspozycji tej normy wynika, że oddalenie skargi kasacyjnej jest następstwem uznania jej przez sąd za bezzasadną. Skarga kasacyjna jest bezzasadna także wówczas gdy samo orzeczenie jest zgodne z prawem, a błędne jest jedynie jego uzasadnienie. Dotyczy to również przypadku, kiedy uzasadnienie prawidłowego orzeczenia jest błędne tylko w części (por. np. wyroki NSA z dnia 17 maja 2011 r. sygn. akt I OSK 113/11; z dnia 20 stycznia 2006 r. sygn. akt I OSK 344/05 i sygn. akt I OSK 345/05). Orzeczenie odpowiada prawu mimo błędnego uzasadnienia, gdy nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu sentencja nie uległaby zmianie. Również w sytuacji, gdy w uzasadnieniu wyroku sąd pierwszej instancji dokonał niewłaściwej wykładni przepisów prawa materialnego, brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku, gdy jego sentencja jest prawidłowa (wyrok NSA z dnia 3 lutego 2011 r. sygn. akt II GSK 221/10). Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie należy stwierdzić, iż nie było podstaw do jej uwzględnienia, chociaż uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest częściowo błędne. Wyjaśniając przesłanki nieuwzględnienia wniesionego środka odwoławczego, zaznaczyć należy, iż przedmiotem oceny legalności dokonywanej przez Sąd pierwszej instancji w tej sprawie było rozstrzygnięcie podjęte w trybie art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, albowiem organy właściwe w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne i leśne w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami odmówiły uzgodnienia skarżącemu przedłożonego projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji w postaci budowy dwóch budynków gospodarczych: jeden z funkcją magazynku, o powierzchni zabudowy nieprzekraczającej 35 m², niezwiązanego na stałe z gruntem, drugi z funkcją socjalną o powierzchni zabudowy nieprzekraczającej 50 m², na terenie działki ewid. nr [...] (obr. [...], gm. [...]). W sprawie nie jest sporne, iż na ww. gruncie leśnym o powierzchni 5,60 ha skarżący chce zrealizować dwa budynki gospodarcze, albowiem jak wskazywał w toku prowadzonego postępowania administracyjnego ma zamiar prowadzić i utrzymywać hodowlę zwierząt jeleniowatych (farma zwierząt jeleniowatych). Zdaniem skarżącego "obecność naturalnych zadrzewień daje zwierzętom możliwość ochrony przed silnym wiatrem i słońcem", a poza tym chce prowadzić hodowlę jeleniowatych w ich naturalnym środowisku. Podstawą odmowy pozytywnego uzgodnienia w opisanym wyżej zakresie było wskazanie, iż rozmiar prac na powierzchni 5,60 ha działki leśnej nie uzasadnia wybudowania dwóch budynków gospodarczych o powierzchni wskazanej w projekcie (tak postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. Dyrektor Regionalny Lasów Państwowych w T.), jak i oprócz ww. przesłanki okoliczność, iż zamiar prowadzenia fermy jeleniowatych, z czym wiąże się planowana zabudowa gruntu leśnego, nie jest związany z prowadzeniem gospodarki leśnej (tak Dyrektor Generalny Lasów Państwowych w ostatecznym postanowieniu z dnia [...] listopada 2016 r.). Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu przyjmując, że zarówno rozmiar prac na powierzchni 5,60 ha działki leśnej skarżącego nie uzasadnia wybudowania spornych dwóch budynków, jak też uznał, iż brak możliwości uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy wynika z tego, że planowane przedsięwzięcie faktycznie nie służyłoby gospodarce leśnej. Nadto podkreślił w zaskarżonym wyroku, że nie może być uznana za racjonalną hodowla jeleniowatych na tak nieznacznym obszarze leśnym jak u inwestora, a przede wszystkim, że lokalizacja planowanej zabudowy możliwa będzie po uprzednim wyłączeniu ich z produkcji leśnej. Skarga kasacyjna w zarzutach naruszenia prawa materialnego oznaczonych w jej petitum od 1-4 kwestionuje to stanowisko. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko organów uzgadniających zaaprobowane przez Sąd pierwszej instancji, iż zarówno rozmiar prac na powierzchni 5,60 ha działki leśnej skarżącego nie uzasadnia wybudowania spornych dwóch budynków, jak również pogląd Sądu pierwszej instancji, że nie może być uznana za racjonalną hodowla jeleniowatych na tak nieznacznym obszarze leśnym jak u inwestora, a więc argumentacja przemawiająca za odmową przedmiotowego uzgodnienia z powodu przesłanki powierzchni gruntu leśnego, w okolicznościach tej sprawy nie znajduje uzasadnienia prawnego. Przede wszystkim wyraźnie należy zaznaczyć, że normatyw powierzchni działki leśnej nie jest przesłanką odmowy dokonania uzgodnienia w trybie art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w sytuacji gdy w sprawie mamy do czynienia z lasem. Jak wynika z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2015 r., poz. 2100 tj.), lasem w rozumieniu tej ustawy jest grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony. Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż teren leśny stanowiący działkę nr [...] o powierzchni 5,60 ha spełnia wymogi lasu o jakim mowa w art. 3 pkt 1 ustawy o lasach, zatem normatyw powierzchni lasu nie może w tej sprawie stanowić przeszkody dla pozytywnego uzgodnienia przedmiotowego projektu decyzji o warunkach zabudowy. Tym samym zarzut naruszenia prawa materialnego art. 6 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 56 zd. pierwsze w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (oznaczony w petitum kasacji jako nr 2) poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż nieznaczny obszar lasu pozostający w zarządzie skarżącego skutkuje uznaniem, iż nieracjonalnym jest zrealizowanie w jego obrębie zabudowy niezbędnej do hodowli jeleniowatych na danym obszarze, należy w tej części uznać za zasadny. Podobnie należało częściowo podzielić stanowisko zawarte we wniesionym środku odwoławczym, że Sąd pierwszej instancji, wadliwie przyjął, iż planowane przez skarżącego przedsięwzięcie nie służy gospodarce leśnej z uwagi na fakt, iż wobec nieznacznego obszaru leśnego pozostającego w zarządzie skarżącego nie można uznać za racjonalną hodowli jeleniowatych na danym obszarze (zarzut oznaczony w petitum kasacji jako nr 4). Kryterium obszarowe nie jest podstawą ferowania takiego stanowiska, dlatego też ten zarzut skargi kasacyjnej w części wskazania wadliwej wykładni art. 3 ustawy o lasach zasługuje na uwzględnienie. Niemniej jednak błędne uzasadnienie Sądu pierwszej instancji w powyższym zakresie nie pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na uwzględnienie w całości przedmiotowej skargi kasacyjnej, albowiem jak już powiedziano na wstępie tych rozważań, zaskarżony wyrok mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. W rozpoznawanej sprawie trafnie bowiem przyjęto, iż hodowla jeleniowatych, a więc zwierząt gospodarskich nie jest związana z prowadzeniem gospodarki leśnej. Nie jest więc usprawiedliwiony zarzut skargi kasacyjnej dokonania przez Sąd pierwszej instancji błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 61 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o lasach, poprzez przyjęcie, iż prowadzenie hodowli jeleniowatych na działce nr [...] nie stanowi gospodarki leśnej. Z dyspozycji art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach wynika, iż gospodarka leśna to działalność leśną w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania - z wyjątkiem skupu - drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów oraz realizację pozaprodukcyjnych funkcji lasu. W skardze kasacyjnej wskazuje się, iż błędna wykładnia ww. normy prawa materialnego polega na tym, że prowadzenie hodowli jeleniowanych na terenie leśnym stanowi właśnie gospodarkę leśną sprowadzającą się do gospodarowania zwierzyną. Taki pogląd nie zasługuje na aprobatę. Prawidłowa wykładnia pojęcia gospodarowania zwierzyną w ramach gospodarki leśnej w okolicznościach tej sprawy prowadzi do odmiennych wniosków. Przede wszystkim zauważyć należy, iż jeleniowate, dla których hodowli skarżący chce ustalić warunki zabudowy dwóch budynków gospodarczych na terenie leśnym, są niewątpliwie zwierzętami gospodarskimi. Jak wynika z art. 2 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich (Dz.U.2007.133.921 ze zm.), do zwierząt gospodarskich zalicza się jeleniowate (zwierzęta z gatunków: jeleń szlachetny, jeleń sika i daniel utrzymywane w warunkach fermowych w celu pozyskania mięsa lub skór, jeżeli pochodzą z chowu lub hodowli zamkniętej, o której mowa w przepisach prawa łowieckiego, albo chowu lub hodowli fermowej. Nie jest sporne w tej sprawie skoro hodowla jeleniowatych skarżącego miała być hodowlą fermową, że gospodarka leśna związana z gospodarowaniem zwierzyną o czym stanowi art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o lasach nie dotyczy zwierząt gospodarskich (koniowate, bydło, jeleniowate, drób, świnie, owce, kozy, zwierzęta futerkowe). Skoro więc hodowla jeleniowatych, jak już wyżej zaznaczono, jest hodowlą zwierząt gospodarskich, to należy jednoznacznie podkreślić, iż miejsce prowadzenia takiej hodowli na terenie lasu (jak w tej sprawie) nie przesądza o tym, że mamy do czynienia z gospodarką leśną poprzez gospodarowanie zwierzyną. Przyjęcie odmiennej w tym zakresie interpretacji art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o lasach doprowadziłoby do sprzecznej z tym przepisem hodowli zwierząt gospodarskich na terenach leśnych, gdy tymczasem właściciel lasu jest zobowiązany do trwałego utrzymania lasów i ciągłości ich użytkowania, w szczególności do zachowania w lasach roślinności leśnej. Dlatego też jednoznacznie prawidłowo przyjęto w tej sprawie, że planowane przez skarżącego przedsięwzięcie polegające na hodowli zwierząt gospodarskich – jeleniowanych na terenach leśnych nie służy gospodarce leśnej. Nie jest zatem możliwe przeznaczenie gruntów leśnych skarżącego z opisywanych przyczyn na budowę dwóch budynków gospodarczych, skoro nie służą gospodarce leśnej, a wyłącznie gospodarce rolnej. Z tego powodu zasadnie więc odmówiono uzgodnienia przedmiotowego projektu decyzji o warunkach zabudowy w trybie art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a Sąd pierwszej instancji trafnie w tym zakresie zaaprobował stanowisko organów orzekających w sprawie. W tych okolicznościach należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż lokalizowanie przedmiotowych dwóch budynków gospodarczych na działce ewid. nr [...] (obr. [...], gm. [...]) zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tj. Dz.U. z 2015 r., poz. 909 ze zm.) będzie możliwe jedynie o ile grunty zostałyby uprzednio wyłączone z produkcji leśnej. Tym samym, wbrew stanowisku skarżącego wyrażonemu w skardze kasacyjnej, zarzut naruszenia prawa materialnego oznaczony jako nr 4, a dotyczący obrazy art. 61 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, iż planowane przez skarżącego przedsięwzięcie wymaga uprzedniego wyłączenia tego terenu z produkcji leśnej, w tych okolicznościach sprawy nie zasługiwał na uwzględnienie. Nie są również usprawiedliwione zarzuty skargi kasacyjnej, a dotyczące naruszenia przepisów postepowania, które miały istotny wpływ na wynik postępowania. Jako nieusprawiedliwiony należy uznać zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. w sposób opisany w tym zarzucie, niezależnie od tego, że w części wyżej wskazanej uzasadnienie to jest błędne. Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z dnia 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, LEX nr 552012; wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r. sygn. akt II FSK 568/08, LEX nr 513044). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a samo uchybienie musi uniemożliwiać kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku (por. wyroki NSA z dnia 28 września 2010 r. sygn. akt I OSK 1605/09; z dnia 13 października 2010 r. sygn. akt II FSK 1479/09, publ. CBOSA). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. O naruszeniu tego przepisu można mówić w przypadku, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia jednego z ustawowych, wyżej wymienionych warunków. Wyrok sądu pierwszej instancji nie będzie poddawał się kontroli sądowoadministracyjnej w przypadku braku wymaganych prawem części (np. nieprzedstawienia stanu sprawy, czy też niewskazania lub niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej jednak obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego wyroku sądu (por. wyroki NSA z dnia 15 czerwca 2010 r. sygn. akt II OSK 986/09; z dnia 12 marca 2015 r. sygn. akt I OSK 2338/13, publ. CBOSA). Tymczasem uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Z wywodów Sądu wynika, dlaczego w jego ocenie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze i jaki stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Sąd pierwszej instancji w dostateczny sposób wyjaśnił motywy podjętego rozstrzygnięcia, mimo że Naczelny Sąd Administracyjny w opisanej wyżej części nie podzielił tych wywodów. Polemika z ustaleniami Sądu pierwszej instancji i oceną stanu faktycznego dokonaną przez Sąd nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia powołanego przepisu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia właściwie uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż planowane przedsięwzięcie skarżącego nie będzie służyć gospodarce leśnej, stąd prawidłowo przyjął, że trafnie organy orzekające w sprawie odmówiły dokonania uzgodnienia przedłożonego projektu decyzji o warunkach zabudowy dla spornego przedsięwzięcia, a wiec słusznie zastosował konstrukcję prawną z art. 151 p.p.s.a., a to oddalenia wniesionej skargi. W sytuacji braku ujawnienia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy jak i przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej nie było podstaw do zastosowania w tej sprawie normy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia nie mogła zatem doprowadzić do jego eliminacji z obrotu prawnego, albowiem generalnie odpowiadało ono prawu. Dotychczasowe rozważania wskazują na to, iż skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Stąd też tak wniesioną skargę kasacyjną należało oddalić na podstawie art. 184 p.p.s.a. Dlatego orzeczono jak w sentencji.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 25 września 2017
- Hasła tematyczne
- Zagospodarowanie przestrzenne
- Skarżony organ
- Inne
- Sędziowie
- Andrzej Jurkiewicz /sprawozdawca/ Arkadiusz Despot - Mładanowicz /przewodniczący/ Piotr Korzeniowski
Powołane przepisy
M.P. 2015 poz 821 art. 6 UST 1 PKT 1 Uchawała Nr 221 Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2013 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: IV SA/Wa 1302/19 · 11 września 2019
Wyrok WSA w Warszawie z 11 września 2019 r., IV SA/Wa 1302/19 – uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Sygnatura: IV SA/Wa 1624/19 · 3 września 2019
Postanowienie WSA w Warszawie z 3 września 2019 r., IV SA/Wa 1624/19 – uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Sygnatura: IV SA/Wa 1786/19 · 2 września 2019
Postanowienie WSA w Warszawie z 2 września 2019 r., IV SA/Wa 1786/19 – uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny