II OSK 2482/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, Sędziowie: sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon (spr.), sędzia WSA (del.) Grzegorz Antas, Protokolant: starszy asystent sędziego Tomasz Bogdan Godlewski, po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. W. i M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 lipca 2022 r. sygn. akt II SA/Sz 395/22 w sprawie ze skargi P. W. i M. W. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 lutego 2022 r. nr ... w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 7 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Sz 395/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), oddalił skargę P. W. i M. W. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 25 lutego 2022 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. P. W. i M. W. złożyli skargę kasacyjną, którą zaskarżyli powyższy wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1) naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a w zw. z art. 7, art. 77 § 1, 78, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) przez błędne uznanie, że w sprawie nie zachodzi potrzeba skorzystania z wiadomości specjalnych biegłego sądowego z zakresu ceramiki lub biegłego z zakresu geologii, aby ocenić, czy zastosowana przez skarżących dachówka jest niebarwiona oraz czy dachówka niebarwiona jest równoznaczna z kolorem czerwony (bądź zbliżonych do koloru czerwonego), co przyczyniło się do niewyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz jego dowolnej oceny, a także nie podjęcie wszelkich czynności oraz kroków niezbędnych, a zmierzających do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy oraz uznanie za udowodnione okoliczności faktycznych bez przeprowadzenia oceny całokształtu materiału dowodowego, w tym poprzez poczynienie ustaleń w oparciu o wybiórczo zgromadzony materiał dowodowy, b) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez nie odniesienie się do kluczowej w przedmiotowej sprawie okoliczności, tj. konieczności zasięgnięcia z wiadomości specjalnych biegłego sądowego z zakresu ceramiki lub biegłego z zakresu geologii i poczynienie własnych arbitralnych ustaleń oraz analiz, co doprowadziło Sąd I instancji do uznania, że za dachówkę w kolorze naturalnym można uznać dachówkę nie w jakimkolwiek kolorze, jaki można uzyskać w toku wypalania ceramiki, lecz w typowym, powszechnie występującym kolorze niebarwionej ceramiki, tj. odcieniach czerwieni. Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.) uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonej w niej podstawy. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zawarte w niej zarzuty nie mogły doprowadzić do podważenia oceny Sądu Wojewódzkiego, zgodnie z którą prawidłowa okazała się zaskarżona decyzja, utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 3 września 2021 r., nakładającą na skarżących obowiązek doprowadzenia kolorystki poszycia dachu oznaczonego budynku mieszkalnego jednorodzinnego z pokrycia dachowego koloru czarnego – na pokrycie dachowe w kolorystyce dachówki ceramicznej, niebarwionej (czerwonej lub ceglasto-czerwonej), zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego Uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w B. z [...] 2003 r. Zaznaczyć na wstępie należy, że decyzja organu powiatowego wydana została na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego po ustaleniu, iż wybudowany budynek jednorodzinny posiada dach pokryty dachówką ceramiczną barwioną na kolor czarny, podczas gdy według ustaleń obowiązującego w dacie zgłoszenia (16 września 2015 r.) planu miejscowego na danym terenie przewidziano pokrycie dachowe w kolorystyce dachówki ceramicznej niebarwionej. Jak zauważył Sąd Wojewódzki, istota sporu sprowadzała się do tego, czy dopuszczalne było wykonanie dachu przedmiotowego budynku w kolorze czarnym, przy czym według skarżących dla oceny tej kwestii wymagana była wiedza specjalna, zatem powinien być przeprowadzony dowód z opinii biegłego. Słusznie Sąd Wojewódzki przyjął w zaskarżonym wyroku, że zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do ustalenia istotnych okoliczności sprawy i nie zachodziła potrzeba korzystania z fachowej wiedzy biegłego. Mianowicie jednoznacznie zostało udokumentowane to, że dach przedmiotowego budynku ma kolor czarny. Co ważne, z akt wynika, że projektant dostosował projekt architektoniczno-budowlany do zgodności z obowiązującym planem miejscowym zmieniając przewidzianą w pierwotnym projekcie dachówkę koloru grafitowego na "dachówkę ceramiczną niebarwioną". Ponadto wskazać należy, że organ wojewódzki przedstawił w uzasadnieniu decyzji wyjaśnienia dotyczące rodzajów dachówek: niebarwionych (w naturalnym kolorze czerwonym, ceglasto-czerwonych), barwionych w masie z pigmentami, angobowanych i glazurowanych. Sąd Wojewódzki, nawiązując do ustaleń w zakresie technik barwienia dachówek, wywiódł trafnie, że wykorzystana na budynku skarżących dachówka uzyskała kolor czarny wskutek barwienia, choć inną techniką niż barwienie w masie. Sąd zasadnie przyjął za organami, że za dachówkę w kolorze naturalnym można uznać dachówkę nie w jakimkolwiek kolorze jaki można uzyskać w toku wypalania ceramiki, lecz w typowym, powszechnie występującym kolorze niebarwionej ceramiki, tj. odcieniach czerwieni. Podkreślić jednak należy, że w sprawie rozstrzygające znaczenie miały ustalenia planu miejscowego (Uchwała z 11 grudnia 2003 r.), gdyż zgodnie z treścią § 6 ust. 3 pkt 3 lit. c) – wprowadzono obowiązek pokrycia dachowego w kolorystyce dachówki ceramicznej niebarwionej, natomiast w § 6 ust. 3 pkt 4 zapisano, że w zespołach zabudowy położonych we wnętrzu kwartału, wydzielonego liniami rozgraniczenia ulic, dopuszcza się inną kolorystykę połaci dachowych niż ustalona uprzednio: brunatną, grafitową lub ciemnozieloną w odcieniach zharmonizowanych z kolorem dachówki ceramicznej niebarwionej, pod warunkiem wprowadzenia zieleni przesłaniającej zimozielonej. Z przytoczonych postanowień planu miejscowego wynika wyraźnie, że wśród pokryć dachowych wyróżniono te o "kolorystyce dachówki ceramicznej niebarwionej" oraz inne w kolorach: brunatnym, grafitowym lub ciemno-zielonym w odcieniach zharmonizowanych z kolorem dachówki ceramicznej niebarwionej. Skoro budynek skarżących znajduje się na terenie objętym treścią § 6 ust. 3 pkt 3 lit. c) planu miejscowego, stanowiącym o wymogu pokrycia dachowego w kolorystyce dachówki ceramicznej niebarwionej, to tym samym nie miał do niego zastosowania § 6 ust. 3 pkt 4, w którym ustalono inne kolory połaci dachowych tj. brunatny, grafitowy lub ciemnozielony. Nie ulega wątpliwości, że jeżeli na działce skarżących nie była dopuszczona "inna kolorystyka połaci dachowych" niż kolor dachówki ceramicznej niebarwionej, to zastosowanie na przedmiotowym budynku dachówki czarnej było niezgodne z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego. Zaakcentować trzeba, że przyjęta przez organy obu instancji, a następnie Sąd Wojewódzki interpretacja powyższych przepisów planu miejscowego nie została w skardze kasacyjnej podważona, gdyż nie zawarto w niej zarzutów dotyczących zastosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego. Tymczasem rozstrzygnięcie sprawy determinowane było właśnie wykładnią wymienionych wyżej ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bowiem to niezgodność z wymogami ustanowionymi w obowiązującym planie skutkowała zastosowaniem art. 50 ust. 1 pkt 4, a następnie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Sformułowanie w skardze kasacyjnej wyłącznie zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowanie nie mogło skutkować podważeniem oceny Sądu Wojewódzkiego, dokonanej w zakresie zastosowania w sprawie wymienionych przepisów Prawa budowlanego. Jeszcze raz należy zaznaczyć, że w sytuacji, gdy projektant w projekcie architektonicznym zmienił przewidziany pierwotnie kolor grafitowy na kolor dachówki ceramicznej niebarwionej, to pokrycie dachu dachówką w kolorze czarnym było niezgodne z projektem, a przede wszystkim z obowiązującym na tym terenie planem miejscowym. Wobec powyższego bezzasadne okazały się zarzuty skargi kasacyjnej odnoszące się do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z przepisami art. 7, art. 77 § 1, art. 78, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. Wskazać również trzeba, że brak było przesłanek do uwzględnienia wniosku skarżących o zawieszenie postępowania sądowego z uwagi na prowadzoną w gminie B. procedurę planistyczną, w ramach której wprowadzona ma być zmiana polegająca na tym, iż w planie nie będzie określona kolorystka dachów. Zasadą kontroli w zakresie zgodności z prawem zaskarżonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzji jest to, że podstawą weryfikacji sądowej jest stan faktyczny i prawny aktualny w dacie rozstrzygania sprawy przez organy obu instancji. Oznacza to, że na ocenę Sądu pierwszej i drugiej instancji nie mają zasadniczo wpływu okoliczności zaistniałe po wydaniu zaskarżonej decyzji, a tym bardziej zdarzenia, które miałyby nastąpić dopiero w przyszłości. Nie można zatem było uzależniać wyniku tej sprawy od treści projektu planu miejscowego, który ma być dopiero uchwalony dla terenu obejmującego budynek będący przedmiotem niniejszej sprawy. Zauważyć jednocześnie warto, że w takim przypadku strona może ewentualnie skorzystać z trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a., w odrębnym postępowaniu (por. wyrok NSA z 9 lutego 2023 r. II OSK 2851/21). Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, zgodnie z art. 184 p.p.s.a. ----------------------- 5