II OSK 2447/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku S.J. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 12 lutego 2024 r., nr 3/2024 w sprawie ze skargi kasacyjnej S.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 145/25 w sprawie ze skargi S.J. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 17 października 2024 r. znak DOZ-OAiK.650.279.2024.AJ w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych postanawia: oddalić wniosek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 30 maja 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 145/25 oddalił skargę S.J. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 17 października 2024 r., znak DOZ-OAiK.650.279.2024.AJ w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych. Skarżący w skardze kasacyjnej od powyższego wyroku złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 12 lutego 2024 r., nr 3/2024. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że zastosowanie się do ww. decyzji może się wiązać z utratą płynności finansowej skarżącego, co doprowadzi do nieodwracalnych skutków. Zarzucił, że określony w decyzji zakres prac wykracza poza prace niezbędne, mające na celu niepogarszanie stanu zabytku i wiąże się ze znacznymi nakładami finansowymi. W ocenie skarżącego wykonanie decyzji będzie się wiązać z powstaniem trudnych do odwrócenia skutków oraz wyrządzeniem znacznej szkody. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej: "p.p.s.a." wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zatem zasadą jest wykonalność decyzji ostatecznej. Sąd jednak może, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. Sąd administracyjny, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o wniosek skarżącego, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i ocenić, czy występują wymienione przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Jednakże uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04, z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04, z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt I FSK 1263/12). Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia, wniosek taki powinien zostać poparty stosownymi dokumentami źródłowymi pozwalającymi wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie wykazał, iż zachodzą przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. Obowiązkiem skarżącego było sprecyzowanie we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji okoliczności wskazujących na zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Inicjatywa w tym zakresie należy do strony, a brak podania jakichkolwiek informacji i niepoparcie ich stosownymi dokumentami prowadzi do uznania, iż strona nie wywiązała się z obowiązku wykazania w wystarczającym stopniu istnienia okoliczności uzasadniających obawę wyrządzenia znacznej szkody bądź spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Odnosząc się natomiast do argumentów dotyczących obciążeń finansowych związanych z wykonaniem decyzji, wskazać należy, że nie powodują one nieodwracalnego skutku z samej swej istoty, zawsze bowiem możliwe jest ustalenie ich kwoty i wartości oraz zasad zwrotu. Jednocześnie przekonanie strony o wadliwości zaskarżonego aktu nie stanowi uzasadnienia dla wstrzymania jego wykonania. Zarzuty dotyczące zgodności z prawem zaskarżonego aktu, czy prawidłowości nałożonego obowiązku nie mają żadnego wpływu na możliwość jego wykonania, ponieważ nie są badane na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Na tym etapie bada się więc wyłącznie to, czy istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody albo wystąpienia trudnych od odwrócenia skutków. Wobec powyższego wskazać należy, że skarżący nie wykazał, że ziściły się przesłanki udzielenia ochrony tymczasowej. Z względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.