II OSK 2405/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon Sędziowie Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędzia del. WSA Paweł Groński (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Łukasz Pilip po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 1496/16 w sprawie ze skargi [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1496/16, oddalił skargę [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. W skardze kasacyjnej od ww. wyroku [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w K., reprezentowany przez radcę prawnego, opierając się na podstawie z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm, dalej: p.p.s.a.) zarzucił naruszenie: I. prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, poprzez przyjęcie, że przepis ten odnosi się do odbudowy wałów przeciwpowodziowych rzeki [...]; II. przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, iż postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami prawnymi określonymi w art. 156 §1 pkt 2 i pkt 4 k.p.a. tj.: 1. nałożenie bez podstawy prawnej na skarżącego, przez organ nadzoru budowlanego, obowiązku w zakresie przebudowy przedmiotowego wału; 2. skierowanie decyzji organu nadzoru budowlanego do skarżącego jako jednostki organizacyjnej realizującej w imieniu Marszałka Województwa [...] zadania z zakresu administracji rządowej określone i zdefiniowane w art. 75 ustawy Prawo wodne, który na podstawie art. 17a ustawy z dnia 8 sierpnia 1996r. o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa (Dz. U. Nr 106, poz. 493 ze zm.) reprezentuje Skarb Państwa. Podnosząc powyższe zarzuty, skarżący kasacyjnie wniósł na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto w oparciu o art. 176 § 2 p.p.s.a. oświadczył, że wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu skarżący kasacyjnie przedstawił argumentację na poparcie przedstawionych zarzutów prezentując wybrane przykłady orzecznictwa sądowoadministracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu. Ponieważ postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte po dniu 15 sierpnia 2015 r., do uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego znajduje zastosowanie art. 193 zd. 2 p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny ocenił zarzuty postawione wobec zaskarżonego wyroku, uwzględniwszy, że rozpoznaniu podlega sprawa w granicach wywiedzionych skarg kasacyjnych (art. 183 § 1 p.p.s.a.), gdyż nie stwierdzono przesłanek nieważności postępowania sądowego określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Zasadniczo w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty kasacyjne dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Odnosząc się do zarzutu kasacyjnego naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie należy uznać, że decyzja decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji została prawidłowo skierowana do [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K.. Zgodnie bowiem z § 4 Statutu [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. będącego załącznikiem do uchwały Sejmiku Województwa Śląskiego z dnia 17 maja 2012 r. nr IV/21/3/2012 jest jednostką budżetową województwa finansowaną ze środków Samorządu Województwa [...] i jednocześnie wojewódzką samorządową jednostką organizacyjną (§ 2), do której zadań należy między innymi realizowanie zadań wynikających z wykonywania przez Marszałka Województwa [...] prawa właścicielskiego w stosunku do wód i urządzeń istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa oraz w stosunku do tzw. wód pozostałych, niewymienionych w art. 11 ust. 1 pkt 1-3 ustawy Prawo wodne; przygotowanie dokumentacyjne zadań w zakresie utrzymania cieków wodnych oraz budowy, odbudowy i modernizacji urządzeń wodnych, urządzeń melioracji wodnych podstawowych, realizacja tych zadań i rozliczenie finansowe wraz z przekazaniem do eksploatacji; koordynowanie utrzymanie cieków wodnych, urządzeń melioracji wodnych podstawowych (remonty, konserwacja i eksploatacja) w zakresie zabezpieczenia środków i ich rozdziału według hierarchii potrzeb w aspekcie otrzymywanych środków finansowych (§ 10 pkt 1, 3, 5). Ponadto, stosownie do treści art. 92 ust. 4 Prawa wodnego, w ramach gospodarowania mieniem Skarbu Państwa, związanym z gospodarką wodną, dyrektor regionalnego zarządu realizuje w imieniu Prezesa Krajowego Zarządu zadania związane z utrzymywaniem śródlądowych wód powierzchniowych lub urządzeń wodnych oraz pełni funkcję inwestora w zakresie gospodarki wodnej w regionie wodnym. W świetle powyższego należy uznać, że skarżący kasacyjnie był właściwym adresatem decyzji administracyjnych dotyczących utrzymania wałów przeciwpowodziowych, które są rodzajem urządzeń wodnych. Dodatkowo należy podkreślić, że obowiązki, o których mowa w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego są nakładane na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. W świetle przywołanych przepisów oraz przyjętego jako prawidłowy i niepodważonego w skardze kasacyjnej stanu faktycznego, organy zasadnie przyjęły, że w rozpoznawanej sprawie to skarżący kasacyjnie był zarządzającym obiektem budowlanym w postaci wałów przeciwpowodziowych. Prawidłowo zatem decyzja mająca swoje oparcie w podstawie materialnoprawnej określonej w art. 66 ust. 1 została skierowana do skarżącego kasacyjnie. Tym samym nie doszło do naruszenia art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Niezasadny jest także zarzut naruszenia prawa materialnego w postaci art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Sąd I instancji słusznie uznał za prawidłowe stanowisko organów nadzoru budowlanego , że decyzja wydana na podstawie powołanego przepisu ma na tzw. związany charakter. Przejawia się on w tym, że organ jest zobowiązany do wydania decyzji w razie ustalenia, że wystąpiła którakolwiek z przesłanek wymienionych w powyższym przepisie. Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 2 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego przepisy ustawy Prawo budowlane nie naruszają przepisów odrębnych, a w szczególności prawa wodnego w odniesieniu do urządzeń wodnych. Tymczasem stosownie do treści art. 62 ust. 2 Prawa wodnego przepisy art. 63-66 Prawa wodnego (dotyczące budownictwa wodnego) nie naruszają przepisów ustawy Prawo budowlane. Powyższe oznacza, że przepisy Prawa wodnego i Prawa budowlanego wzajemnie się nie naruszają, wobec czego zachodzi przypadek współstosowania tych ustaw. W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że wały przeciwpowodziowe rzeki [...] znajdują się w nieodpowiednim stanie technicznym, gdyż wynika, to jednoznacznie ze zgromadzonego w sprawie materiału i okoliczność ta nie była przez skarżącego kasacyjnie kwestionowana. W tej zaś sytuacji organ nadzoru budowlanego był zobowiązany do wydania decyzji opierającej się na art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Nałożone na skarżącego kasacyjnie obowiązki mają na celu doprowadzenie urządzenia melioracji wodnych podstawowych do odpowiedniego stanu technicznego, zgodnie z treścią dwóch opinii technicznych sporządzonych na potrzeby tego postępowania tj. "Oceny stanu technicznego i stopnia bezpieczeństwa wałów przeciwpowodziowych, budowli wałowych i towarzyszących, na długości 73,25 km., w woj. [...]. Zeszyt 13. Etap 6- obwałowania rzeki [...], o łącznej długości 16,07 km, wał lewy w gm. [...] i [...]: km rzeki 3+000-11+450,km wału 3+000 - 11+450" z sierpnia 2011 r. oraz "Oceny stanu technicznego i stopnia bezpieczeństwa wałów przeciwpowodziowych, budowli wałowych i towarzyszących na długości 28,838 km - część 4, ciek [...], lewy wał w km 10+620-15+500, prawy wał w km 11+450-15+500" z listopada 2012 r. Nie można podzielić argumentacji skarżącego kasacyjnie, który wskazuje, że art. 66 Prawa budowlanego nie może obejmować odbudowy, czyli de facto budowy nowego obiektu. W opisanej sprawie nie mamy bowiem do czynienia z budową nowego obiektu, którego wcześniej w danym miejscu nie było. Zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r., znak: [...] dotyczy istniejących już urządzeń melioracji wodnej, a celem art. 66 Pra budowlanego jest zapewnienie należytego użytkowania wcześniej istniejących i znajdujących się w złym stanie technicznym obiektów budowlanych. Nie można zatem podzielić stanowiska o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., które dawałoby podstawę do stwierdzenia nieważności powyższej decyzji GINB. W tym zakresie skład orzekający rozpatrujący niniejszą skargę kasacyjną całkowicie podzielił pogląd zaprezentowany w wydanym w analogicznej sprawie wyroku NSA z dnia 15 maja 2019 r. sygn. akt II OSK 1640/17. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.