Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II OSK 2331/23

II OSK 2331/23 - Wyrok NSA z 2026-03-24

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
24 marca 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Mirosław Gdesz Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak sędzia del. WSA Anna Szymańska (sprawozdawca) Protokolant starszy asystent sędziego Katarzyna Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. H., od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, z dnia 10 sierpnia 2023 r. sygn. akt II SA/Po 238/23, w sprawie ze skargi K. H., na decyzję Wojewody Wielkopolskiego, z dnia 24 lutego 2023 r. nr SO-VII.6231.3.2023.4, w przedmiocie odmowy sprostowania aktu małżeństwa, oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wyrokiem z 10 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Po 238/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: WSA w Poznaniu, sąd wojewódzki, sąd I instancji) po rozpoznaniu skargi K. H. (dalej: skarżąca, skarżąca kasacyjnie) na decyzję Wojewody Wielkopolskiego (dalej: Wojewoda, organ pierwszej instancji) z 24 lutego 2023 r. nr SO-VII.6231.3.2023.4 w przedmiocie odmowy sprostowania aktu małżeństwa – oddalił skargę. Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wnioskiem z 21 października 2022 r. strona zwróciła się o sprostowanie treści aktu małżeństwa sporządzonego pod nr 949/2015 w Urzędzie Stanu Cywilnego w Poznaniu w zakresie nazwiska noszonego po zawarciu małżeństwa z H.-W. na H. powołując się na załączone do wniosku oświadczenie z 13 października 2022 r. o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu. W oświadczeniu tym strona wskazała, że uchyla się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego przed Kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego w Poznaniu (dalej: Kierownik USC, organ pierwszej instancji) 27 czerwca 2015 r. w przedmiocie wyboru nazwiska noszonego po zawarciu związku małżeńskiego wskazując, że jej wolą jest zachowanie nazwiska noszonego przed ślubem. Wyjaśniła, że pozostawała w błędnym przekonaniu, że złożenie tego oświadczenia woli będzie po pierwsze, skutkowało możliwością zmiany nazwiska również w J. (posiada wyłącznie obywatelstwo j.), po drugie, umożliwi jej bezproblemowe funkcjonowanie pod nowo przybranym nazwiskiem w Polsce i posługiwanie się nim we wszystkich wymagających tego sytuacjach. Zaznaczyła, że nie może zmienić nazwiska w j. paszporcie, a w konsekwencji uzyskać karty pobytu na nowe nazwisko i w świetle posiadanych dokumentów nadal funkcjonuje jako K. N. H. Podała, że złożenie oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli o wyborze nazwiska stanowi jedyną drogę pozwalającą na doprowadzenie do zgodności między posiadanym przez nią nazwiskiem, a nazwiskiem widniejącym w dowodach tożsamości. Kierownik USC decyzją z 22 grudnia 2022 r. nr SC-III.5352.1.1041.2022 na podstawie art. 2 ust. 6 w zw. z art. 35 ust. 1 i 3 ustawy z 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 1681 ze zm.; dalej: p.a.s.c.), odmówił sprostowania aktu małżeństwa sporządzonego w rejestrze stanu cywilnego pod numerem 3064011/00/AM/2015/286828, dotyczącego M. W. i K. N. H. w zakresie nazwiska kobiety noszonego po zawarciu małżeństwa z H.-W. na H. Wojewoda zaskarżoną decyzją, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Wskazano, że nazwisko H.-W. zostało wpisane do przedmiotowego aktu małżeństwa jako nazwisko kobiety noszone po zawarciu małżeństwa zgodnie z dokumentami, to jest: zaświadczeniem stanowiącym podstawę sporządzenia aktu małżeństwa zawartego w sposób określony w art. 1 § 2 i 3 ustawy z 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2015 r. poz. 583; dalej: k.r.o.) wystawionym 27 czerwca 2015 r. przez Parafię [...]; zaświadczeniem stwierdzającym brak okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa wydanym 20 maja 2015 r. przez Kierownika USC na podstawie art. 41 k.r.o.; zapewnieniem o braku okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa z 20 maja 2015 r. zawierającym oświadczenie strony, że po zawarciu małżeństwa będzie nosiła nazwisko H.-W., które stanowią akta zbiorowe rejestracji aktu małżeństwa. Następnie organ odwoławczy stwierdził, że tylko te akty, które wymieniono w art. 35 ust. 1 p.a.s.c. mogą stanowić podstawę do sprostowania błędu w akcie stanu cywilnego. Zdaniem Wojewody nie można dokonać sprostowania aktu stanu cywilnego na podstawie załączonego do wniosku oświadczenia woli, bowiem ustawodawca nie wymienia takich dokumentów w art. 35 ust. 1 p.a.s.c. jako podstawy sprostowania aktu stanu cywilnego. WSA w Poznaniu we wskazanym na wstępie wyroku stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności zaznaczono, że istota sporu sprowadza się do stwierdzenia, czy na podstawie art. 35 ust. 1 p.a.s.c. dopuszczalne jest sprostowanie aktu stanu cywilnego przez kierownika urzędu stanu cywilnego z uwagi na uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu, to jest z wykorzystaniem instytucji, o której stanowi art. 84 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1360 ze zm.; dalej: k.c.). Wyjaśniono, że w sprawie bezsporne pozostaje, że bezpośrednio z akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego wynika, że po zawarciu małżeństwa skarżąca nosić będzie nazwisko H.-W. i pozostaje to w zgodzie z oświadczeniem skarżącej z 20 maja 2015 r. o nazwisku, które będzie nosić po zawarciu małżeństwa, ujętego w części I zapewnienia o braku okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa, jak i z zaświadczeniem Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego z 20 maja 2015 r. nr S.C.-IV.5361.846.2015, stwierdzającym brak okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa. W ocenie sądu wojewódzkiego brak było wobec tego podstaw, aby w oparciu o art. 35 ust. 1 p.a.s.c. sprostować akt małżeństwa, wobec czego prawidłowo odmówiono jego sprostowania. Dalej, podniesiono, że na prawidłowość tak wydanego rozstrzygnięcia bez wpływu pozostaje okoliczność złożenia przez skarżącą oświadczenia z 13 października 2022 r. o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu. Wskazano, że oświadczenie to nie należy do dokumentów, o których stanowi art. 35 ust. 1 i 2 p.a.s.c., które mogłyby w świetle tych regulacji stanowić podstawę do sprostowania aktu małżeństwa przez kierownika urzędu stanu cywilnego. Zdaniem sądu pierwszej instancji, ocena skutków rzeczonego oświadczenia, a co za tym idzie ewentualne zastosowanie art. 84 k.c., pozostaje niedopuszczalna w procedurze uregulowanej w art. 35 p.a.s.c. Wskazano, że organy zobowiązane były ograniczyć ustalenia faktyczne do akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego, co uczyniły, a oczekiwanie, że uwzględnione zostanie również nie należące do tych akt oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia złożonego pod wpływem błędu nie mogło przynieść oczekiwanego przez skarżącą rezultatu. Jako chybione uznano zarzuty naruszenia art. 84, w tym w powiązaniu z art. 60 k.c., skoro przepisy te nie znajdowały w sprawie zastosowania. Tym samym, organy w ogóle nie powinny wypowiadać się na temat możliwości zastosowania wspomnianej instytucji, uregulowanej w przepisach ogólnych k.c., do oświadczenia z art. 25 k.r.o. Wskazano, że uczynił tak organ pierwszej instancji, jednak uchybienie art. 107 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.; dalej: k.p.a.), którego można się w tym względzie doszukać, pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca, zaskarżając go w całości, zarzucając: I. zgodnie z art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2023 r. poz. 259 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1. art. 35 p.a.s.c. poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na przyjęciu, że nie jest dopuszczalne sprostowanie na jego podstawie aktu stanu cywilnego w przypadku, gdy został on sporządzony w oparciu o znajdujące się w aktach zbiorowych oświadczenie woli złożone pod wpływem błędu, od którego skutków prawnych osoba składająca to oświadczenie następnie skutecznie się uchyliła; 2. art. 35 ust. 1 p.a.s.c. poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na przyjęciu, że oświadczenie, o którym mowa w art. 84 k.c., odnoszące się do jednego z dokumentów wymienionych w art. 35 ust. 1 tej ustawy, nie jest dokumentem, o którym mowa w tym przepisie; 3. art. 84 w zw. z art. 60 k.c. poprzez jego niezastosowanie (względnie błędną jego wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż nie ma on zastosowania do oświadczeń woli złożonych przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego); 4. art. 84 k.c. poprzez jego częściowo błędną wykładnię, a częściowo niezastosowanie, poprzez oparcie rozstrzygnięcia na treści oświadczenia o wyborze nazwiska o treści sprzed złożenia oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli, mimo że złożenie tego oświadczenia powoduje skutek ex tunc; II. zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z: 1. art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo naruszenia przez organ: a. art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy polegające na nieodniesieniu się przez Wojewodę do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji Kierownika USC; b. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w całości materiału dowodowego i pominięcie faktu, iż wskutek złożenia oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu doszło do zmiany treści oświadczenia o wyborze nazwiska noszonego przez skarżącą po zawarciu związku małżeńskiego, i to ze skutkiem od daty złożenia oświadczenia o wyborze nazwiska; 2. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku bez należytego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia oddalającego skargę. Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody oraz poprzedzającej jej decyzji Kierownika USC; ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Poznaniu oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Jednocześnie wskazano, że skarżąca wnosi o rozpoznanie sprawy na rozprawie i rozważenie zastosowania art. 187 § 1 p.p.s.a. i odroczenia rozpoznania sprawy oraz przedstawienia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego do rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego dotyczącego dopuszczalności sprostowania aktu stanu cywilnego wskutek złożenia przez stronę oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli zawartego w dokumencie znajdującym się w aktach zbiorowych, na podstawie którego sporządzono ten akt stanu cywilnego. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA") zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez NSA. Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw. Skarga kasacyjna została oparta zarówno na zarzutach naruszenia przepisów postępowania dotyczących zasad prowadzenia postępowania dowodowego oraz oceny dowodów, jak i na zarzutach naruszenia przepisów prawa materialnego. Istota tych zarzutów koncentruje się jednak wokół jednego zagadnienia, a mianowicie czy złożenie przez skarżącą oświadczenia woli z art. 84 k.c. stanowi podstawę do sprostowania aktu małżeństwa w trybie określonym w art. 35 ustawy z 28 listopada 2014 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego (dalej: p.a.s.c.). Podkreślić trzeba, że ustawa Prawo o aktach stanu cywilnego, przewiduje dwie odrębne procedury sprostowania aktu stanu cywilnego: procedurę administracyjną (art. 35), w toku której sprostowania dokonuje kierownik urzędu stanu cywilnego w drodze czynności materialno-technicznej oraz procedurę sądową (art. 36), w ramach której orzeka sąd powszechny w postępowaniu nieprocesowym. Zgodnie z art. 35 ust. 1 p.a.s.c. akt stanu cywilnego, który zawiera dane niezgodne z danymi zawartymi w aktach zbiorowych rejestracji stanu cywilnego lub z innymi aktami stanu cywilnego, o ile stwierdzają one zdarzenie wcześniejsze i dotyczą tej samej osoby lub jej wstępnych, albo z zagranicznymi dokumentami stanu cywilnego, podlega sprostowaniu przez kierownika urzędu stanu cywilnego, który go sporządził. Sprostowanie aktu stanu cywilnego może być dokonane na podstawie zagranicznego dokumentu stanu cywilnego, jeżeli w państwie wystawienia jest on uznawany za dokument stanu cywilnego, lub innego dokumentu zagranicznego potwierdzającego stan cywilny, wydanego w państwie, w którym nie jest prowadzona rejestracja stanu cywilnego, jeżeli zawierają one dane, które podlegają sprostowaniu, stwierdzają zdarzenie wcześniejsze i dotyczą tej samej osoby lub jej wstępnych (art. 35 ust. 2 p.a.s.c.). Z kolei art. 36 p.a.s.c. stanowi, że sprostowania aktu stanu cywilnego dokonuje sąd w postępowaniu nieprocesowym, na wniosek osoby zainteresowanej, prokuratora lub kierownika urzędu stanu cywilnego, jeżeli: 1) sprostowanie aktu stanu cywilnego jest niemożliwe na podstawie akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego lub innych aktów stanu cywilnego, o ile stwierdzają one zdarzenie wcześniejsze i dotyczą tej samej osoby lub jej wstępnych albo zagranicznych dokumentów stanu cywilnego, o których mowa w art. 35 ust. 2 p.a.s.c.; 2) sprostowanie aktu stanu cywilnego przez kierownika urzędu stanu cywilnego nie jest możliwe wyłącznie na podstawie dokumentów wymienionych w pkt 1. Procedura administracyjna, a więc sprostowanie aktu stanu cywilnego przez kierownika USC, możliwa jest tylko w sytuacji, kiedy spełnione zostaną przesłanki określone przez ustawodawcę w art. 35 p.a.s.c. Ze względu na to, że kierownik może oprzeć się w takim wypadku jedynie na określonych dokumentach i nie może wziąć pod uwagę innych, tego rodzaju procedura zastrzeżona została tylko i wyłącznie do sytuacji jasnych, w których porównanie przez kierownika badanego aktu stanu cywilnego z danymi zawartymi w aktach zbiorowych rejestracji stanu cywilnego czy też z innymi aktami stanu cywilnego prowadzi do jednoznacznej konkluzji co do właściwej treści aktu. Ustawodawca dokładnie określa, jakie dokumenty mogą być brane pod uwagę. Z treści art. 35 ust. 1 i 2 p.a.s.c. wynika, że chodzi o urzędowe dokumenty stanu cywilnego, których treść stanowi dowód na fakty urzędowo potwierdzone. Każdy taki dokument ma charakter wiążący, a zadaniem organu jest jedynie porównanie dokumentów znajdujących się w jego dyspozycji i ustalenie, które dane odpowiadają rzeczywistości. Nie chodzi więc o ocenę wartości dokumentów stanu cywilnego ze względu na to, czy dotyczą zdarzenia wcześniejszego czy późniejszego, lecz o ustalenie obiektywnej prawdy zgodnej z faktycznym stanem rzeczy. Rozpoznając wniosek o sprostowanie aktu stanu cywilnego kierownik nie prowadzi zatem postępowania w oparciu o przepisy k.p.a. i poza zakresem wyraźnie wskazanym w powołanym art. 35 ust. 1 p.a.s.c. nie dopuszcza dowodów celem ustalenia rzeczywistej treści aktu. Postępowanie przed kierownikiem ma więc charakter uproszczony. Sprostowaniu w nim podlegają oczywiste (czyli bezsporne, pewne, niebudzące wątpliwości) błędy, najczęściej pisarskie, np. ewidentnie mylna pisownia, niezamierzone opuszczenie jakiegoś wyrazu, niewłaściwe użycie wyrazu, przeinaczenie, przeoczenie. Kierownik urzędu stanu cywilnego działa zatem tylko w ograniczonym zakresie, bowiem może dokonywać sprostowania wyłącznie na podstawie określonych przez ustawodawcę środków dowodowych (por. wyrok NSA z 13 stycznia 2026 r. sygn. akt II OSK 2330/24). Jeżeli jednak przesłanki określone przez ustawodawcę w art. 35 p.a.s.c. nie zostaną spełnione, wówczas zastosowanie znajdzie procedura sądowa określona w art. 36 p.a.s.c. Sądowy tryb sprostowania aktu stanu cywilnego stanowi swego rodzaju substytut sprostowania tego aktu przez kierownika USC. A zatem, gdy sprostowanie aktu stanu cywilnego w trybie administracyjnym jest niemożliwe na podstawie akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego lub innych aktów stanu cywilnego, o ile stwierdzają one zdarzenie wcześniejsze i dotyczą tej samej osoby lub jej wstępnych albo zagranicznych dokumentów stanu cywilnego, a także gdy sprostowanie aktu stanu cywilnego przez kierownika USC nie jest możliwe wyłącznie na podstawie dokumentów tam wymienionych. W takich przypadkach sprostowanie należy do kognicji sądu powszechnego (por. wyrok SN z 14 czerwca 2023 r., sygn. akt II CSKP 121/23, LEX nr 3569704). W niniejszej sprawie skarżąca wykorzystując tryb sprostowania aktu małżeństwa podważa, nie tyle brak zgodności danych z aktu małżeństwa z danymi zawartymi w dokumentach tworzących akta zbiorowe rejestracji stanu cywilnego, ale przede wszystkim samą skuteczność oświadczenia woli o wyborze nazwiska, a w konsekwencji prawidłowość przyjęcia tego oświadczenia przez Kierownika USC. W istocie skarżąca kwestionuje zatem prawidłowość dokonania czynności prawnej znajdującej swoje odbicie w dokumentach tworzących akta zbiorowe, co w ocenie NSA, nie może podlegać sprostowaniu w trybie art. 35 p.a.s.c. Z art. 3 p.a.s.c. wynika bowiem, że akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych. Tym samym ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym (por. wyroki WSA w Lublinie z 22 maja 2025 r., sygn. akt III SA/Lu 137/25, WSA w Białymstoku z 18 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Bk 774/15, WSA w Gliwicach z 24 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Gl 23/20, WSA w Rzeszowie z 11 października 2022 r., sygn. akt II SA/Rz 684/22, WSA w Lublinie z 28 maja 2024 r., sygn. akt III SA/Lu 210/24, CBOSA). Należy też zwrócić uwagę, że w sytuacji, gdy ustalenie prawidłowej treści aktu stanu cywilnego wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego oraz dokonania ustaleń faktycznych sprawa powinna zostać rozstrzygnięta w postępowaniu sądowym przed sądem powszechnym (por. art. 36 p.a.s.c.). Z zestawienia art. 35 ust. 1 p.a.s.c. z art. 36 p.a.s.c. wynika zatem, że dokonanie sprostowania przez kierownika urzędu stanu cywilnego dopuszczalne jest tylko wtedy, gdy nieprawidłowość danych zawartych w akcie objętym wnioskiem o sprostowanie wynika z samego tylko porównania tych danych z danymi zawartymi w dokumentach tworzących akta zbiorowe rejestracji stanu cywilnego. Elementem rozgraniczającym pomiędzy przywołanymi przepisami (w zakresie kompetencji do sprostowania aktu) jest więc katalog dowodów w oparciu o które sprostowanie to może być dokonane (w postępowaniu przed sądem katalog ten jest nieograniczony). Tym samym należy podzielić stanowisko organów oraz sądu I instancji, że oświadczenie z art. 84 k.c. nie stanowi dokumentu, o którym mowa w art. 35 ust. 1 p.a.s.c. Podkreślić należy, że z powszechnie przyjętym stanowiskiem doktryny i orzecznictwa, wady oświadczeń woli, w rozumieniu przepisów art. 82-88 k.c., nie mogą stanowić przedmiotu badania w postępowaniu administracyjnym (zob. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2001 r., sygn. akt II SA 2142/00, niepubl.). Dopiero sąd powszechny może dokonać prawidłowej kwalifikacji prawnej objętego stanem faktycznym sprawy oświadczenia woli. Czym innym bowiem są ustalenia dotyczące złożenia oświadczenia woli i jego treści, a czym innym jego kwalifikacja prawna zmierzająca do przypisania mu określonych skutków prawnych. Ustalenie faktów w postaci oświadczeń woli następuje według reguł postępowania dowodowego (art. 227 i nast. k.p.c.) oraz dyrektyw wykładni oświadczeń woli (przede wszystkim art. 65 k.c.). Kwalifikacja prawna oświadczeń woli polega na właściwym określeniu tworzonej przez te oświadczenia czynności prawnej, dla ustalenia wywieranych przez nie skutków prawnych. Następuje więc już po ustaleniu faktu złożenia określonych oświadczeń woli i dlatego powinna być odróżniana od procesu zmierzającego do ustalenia tego faktu. Wobec powyższego uznać należy, że w sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego. Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Powołany przepis ma charakter formalny i określa niezbędne elementy, jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku. Są nimi: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego jedynie wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że uniemożliwia instancyjną kontrolę zaskarżonego wyroku, w tym nie zawiera stanowiska Sądu I instancji w kwestii oceny stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wymagane elementy, w szczególności stanowisko sądu I instancji odnoszące się do kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, podstawę prawną wyroku oraz wyjaśnia w dostateczny i jednoznaczny sposób przyczyny podjętego rozstrzygnięcia. Zostało zatem sporządzone zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. Nie są również uzasadnione zarzuty naruszenia art. 77 § 1 i art. 107 § 1 k.p.a. Przepis art. 77 § 1 k.p.a., który zobowiązuje organ administracji publicznej do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego stanowi konkretyzację art. 7 k.p.a., zgodnie z którym postępowanie administracyjne jest postępowaniem opartym na zasadzie prawdy obiektywnej. Zdaniem skarżącej, zarzut uchybienia art. 77 § 1 k.p.a. wynikał z pominięcia przez organy oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia złożonego pod wpływem błędu. Z tak formułowanym w skardze kasacyjnej stanowiskiem nie można się jednak zgodzić, albowiem stan faktyczny został w sprawie ustalony w sposób prawidłowy. Organy były bowiem zobligowane ograniczyć ustalenia faktyczne do katalogu dokumentów, o których mowa w art. 35 ust. 1 i 2 p.a.s.c. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 107 § 1 k.p.a., to należy zgodzić się z WSA w Poznaniu, że uchybienie tej normie pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, bowiem organ nie uznał za niedopuszczalne uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli, a jedynie, że kwestia ta nie mogła być oceniana w postępowaniu administracyjnym. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Informacje o sprawie

Data wpływu
8 listopada 2023
Symbol z opisem
6052 Akty stanu cywilnego
Skarżony organ
Wojewoda
Sędziowie
Anna Szymańska /sprawozdawca/ Małgorzata Masternak - Kubiak Mirosław Gdesz /przewodniczący/

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny