II OSK 2331/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz, sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka (spr.), Protokolant asystent sędziego Aleksandra Tokarczyk, po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Łd 353/20 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w L. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej rozbiórki ściany zewnętrznej w budynku mieszkalnym oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z 24 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 353/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w L. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lutego 2020 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej rozbiórki ściany zewnętrznej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym w L. przy ul. [...] (dz. nr ewid. [...], obr. [...]): 1. uchylił zaskarżone oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z [...] lutego 2019 r., nr [...]; 2. zasądził od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył A. R., zaskarżając go w całości. Na podstawie art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 133 § 1 p.p.s.a., przez pominięcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, przy wydawaniu zaskarżonego wyroku, złożonego przez pełnomocnika skarżącego kasacyjnie, na etapie postępowania przed organem drugiej instancji, [...] maja 2019 r., pisma zawierającego dowód złożenia pozwu o uchylenie uchwał Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" z [...] marca 2019 r., w tym uchwały nr [...] w sprawie odmowy Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" na rozbiórkę ścian osłonowych-konstrukcyjnych budynku w lokalach nr [...] i [...], będących własnością skarżącego kasacyjnie, co stanowi podstawę zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej rozbiórki ściany zewnętrznej w budynku mieszkalnym, które to naruszenie doprowadziło do nierzetelnej analizy całości akt sprawy przez Sąd pierwszej instancji, 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., przez niezasadne uwzględnienie skargi i przyjęcie, że brak było podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy przed Sądem Okręgowym w L. toczy się postępowanie o uchylenie uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]"[...] marca 2019 r., nr [...] w sprawie odmowy Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" na rozbiórkę ścian osłonowych-konstrukcyjnych budynku w lokalach nr [...] i [...], będących własnością skarżącego kasacyjnie, co stanowi przesłankę zawieszenia postępowania administracyjnego. Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi poprzez jej oddalenie oraz o zasądzenie od Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" na jego rzecz kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" na jego rzecz kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie podniesionych w niej zarzutów. W piśmie z [...] września 2020 r., stanowiącym odpowiedź na skargę kasacyjną, Wspólnota Mieszkaniowa "[...]" w L. wniosła o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie podkreślić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną w jej granicach, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w art. 183 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), a która nie zachodzi w tej sprawie. Postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, które zostało zainicjowane wniesioną skargą kasacyjną, nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Mając na uwadze podniesione w niniejszej sprawie zarzuty skargi kasacyjnej stwierdzić należy, że nie mogły one stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku. Za bezzasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 133 p.p.s.a. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, że "orzekanie na podstawie akt sprawy oznacza, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw jej wydania. Art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu ustaleń i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego, a tym samym zaakceptowanie przez sąd, jako zgodnej z przepisami postępowania, oceny materiału dowodowego, dokonanej przez organ, oraz przyjęcia za prawidłowe ustaleń będących konsekwencją tej oceny, nie może stanowić jego naruszenia, nawet gdyby stanowisko sądu było w tym zakresie błędne" (por. m.in. wyroki NSA z: 2 grudnia 2010 r., I GSK 806/10; 17 listopada 2011 r., II OSK 1609/10; 26 czerwca 2013 r., II GSK 336/12). Ponadto naruszenie określonej w art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady orzekania na podstawie akt sprawy może stanowić podstawę kasacyjną, jeżeli polega ono na oddaleniu skargi mimo niekompletnych akt sprawy lub pominięciu istotnej części tych akt względnie oparciu orzeczenia na własnych ustaleniach sądu nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy (por. wyrok NSA z 7 lutego 2023 r., I FSK 1976/18). W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że zaskarżony wyrok został wydany na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy. Sąd I instancji nie wyprowadził oceny prawnej na podstawie materiału, którego nie ma w aktach, nie ustalał też samodzielnie stanu faktycznego sprawy w oparciu o dowody i fakty, które zaistniały po dniu podjęcia czynności przez organ, co mogłoby stanowić naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. Przy wydawaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia wziął także pod uwagę wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Zaznaczyć przy tym należy, że bez znaczenia dla niniejszej sprawy pozostaje kwestia, iż przy wydawaniu zaskarżonego wyroku Sąd nie dokonał oceny okoliczności powołanych w piśmie z [...] maja 2019 r., zawierającego dowód złożenia pozwu o uchylenie uchwał Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" z [...] marca 2019 r., w tym uchwały nr [...] w sprawie odmowy Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]e" na rozbiórkę ścian osłonowych-konstrukcyjnych. Jak wynika z akt, pismo to zostało złożone po zawieszeniu przez organ I instancji przedmiotowego postępowania administracyjnego. Postępowanie to zostało zawieszone z uwagi na toczące się postępowania przed Sądem Rejonowym dla L. w L. w sprawie ustalenia zarządcy przymusowego dla Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]", a nie z uwagi na złożenia pozwu o uchylenie uchwał Wspólnoty Mieszkaniowej. Organ odwoławczy zaskarżonym, postanowieniem utrzymał w mocy ww. postanowienie. Pismo z [...] maja 2019 r. zawierało zatem nowe okoliczności, które w ocenie skarżącego, także mogą stanowić podstawę do zawieszenia postępowania administracyjnego. Mając natomiast na uwadze, że okoliczności wskazane w piśmie nie były brane pod uwagę przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia, jak i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, Sąd nie miał podstaw do ich badania. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zwrócić należy uwagę, że w skardze kasacyjnej nie jest kwestionowana okoliczność, stanowiąca podstawę uchylenia przez Sąd I instancji zawieszenia postępowania w sprawie wykonanych samowolnie robót budowlanych. Uchylenie zaskarżonego postanowienia jak i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji stanowiło uznanie Sądu, że rozstrzygnięcie sądu powszechnego w przedmiocie ustalenia zarządcy przymusowego dla Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" nie jest prejudykatem w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. - rozstrzygnięcie sprawy wykonanych robót nie zależy bowiem od ustanowienia zarządcy przymusowego. W tym zakresie Sąd wyjaśnił, że mimo złożonego wniosku o ustanowienie zarządcy przymusowego Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości przy ul. [...] nadal jest legalnie reprezentowana przez Zarząd. Zatem strona tego postępowania - czyli Wspólnota - może brać udział w postępowaniu. Jednocześnie Sąd podkreślił, że niewątpliwie w postępowaniu w sprawie wykonanych samowolnie robót budowlanych konieczne jest uzyskanie stosownej zgody przez inwestora na wykonane roboty budowlane, aczkolwiek w okolicznościach niniejszej sprawy postępowanie o ustanowienie zarządcy przymusowego do uzyskania takiej zgody nie prowadzi. Skarżący kasacyjnie upatruje natomiast naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., w uznaniu przez Sąd, że brak jest podstaw do zawieszenia postępowania, pomimo, iż w niniejszej sprawie został złożony pozew o uchylenie uchwał Wspólnoty Mieszkaniowej z [...] marca 2019 r., w tym uchwały nr [...] w sprawie odmowy wyrażenia zgody na rozbiórkę ścian osłonowych w lokalach [...] i [...]. Jak już wskazano powyżej, okoliczność ta nie stanowiła przyczyny zawieszenia przez organy przedmiotowego postępowania. Tym samym nie mogła także podlegać kontroli Sądu. Zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie wynikało jedynie z przekonania organów, iż toczące się postępowanie w sprawie ustalenia zarządcy przymusowego dla Wspólnoty Mieszkaniowej stanowi prejudykat w sprawie wykonanych przez skarżącego kasacyjnie robót budowlanych. Przedmiotem rozważań Sądu stanowiła zatem jedynie kwestia zasadności zawieszenia postępowania w okolicznościach wskazanych w postanowieniu. Zwrócić należy uwagę, że Sąd I instancji wprawdzie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, iż organy winny rozważyć zawieszenie postępowania z innej przyczyny, tj. czy złożony pozew o uchylenie uchwał Wspólnoty Mieszkaniowej z [...] marca 2019 r., w tym uchwały nr [...] w sprawie odmowy wyrażenia zgody na rozbiórkę ścian osłonowych w lokalach [...] i [...], jednakże w żaden sposób nie przesądził, czy okoliczność ta stanowi podstawę do zawieszenia postępowania. Mając powyższe na uwadze, także zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a, uznać należy za niezasadny. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny – na podstawie art. 184 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji wyroku.