II OSK 2297/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie: sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Joanna Pietraś-Skobel po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości 1/5 w W. oraz Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości 17 w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 843/21 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości 1/5 w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2021 r. nr KOC/3209/Ar/20 w przedmiocie warunków zabudowy postanawia: umorzyć postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

1. Wyrokiem z 10 lutego 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 843/21, po rozpoznaniu skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości nr [...]przy ul. [...] w [...] (dalej: "Wspólnota nieruchomości nr [...]", "skarżący", "skarżący kasacyjnie"), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA w Warszawie") oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 25 stycznia 2021 r. nr KOC/3209/Ar/20 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. 2. Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. 2.1. Wnioskiem z 6 lutego 2019 r. M. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w B. (dalej: "inwestor") wystąpiła o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z lokalami usługowymi na parterze, garażem podziemnym i niezbędną infrastrukturą na działce nr [...] oraz [...] i [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w [...]. 2.2. Decyzją Zarządu Dzielnicy [...] (dalej: "Zarząd", "organ pierwszej instancji") z 8 czerwca 2020 r. nr 12/2020 (dalej: "decyzja wz") ustalono warunki i szczegółowe zasady zagospodarowywania terenu oraz jego zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. 2.3. Zaskarżoną decyzją z 25 stycznia 2021 r. Kolegium utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. 2.4. Wskazanym na wstępie wyrokiem z 10 lutego 2022 r. WSA w Warszawie oddalił skargę. W uzasadnieniu wskazano m.in., że zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem wskazanych w skardze przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, oraz wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. 3. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości nr [...] przy ul. [...] w [...] (dalej: "Wspólnota nieruchomości nr [...]", "skarżąca kasacyjnie"), zaskarżając go w całości, zarzucając m.in. naruszenie art. 59 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 1 - 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r. poz. 293 ze zm.; dalej: "u.p.z.p."). 4. Skargę kasacyjną wniosła również skarżąca Wspólnota nieruchomości nr [...], zaskarżając w całości wskazany na wstępie wyrok z 10 lutego 2022 r., zarzucając m.in. naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 40 § 2 w zw. z art. 32 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, a to w sytuacji gdy organ II instancji wydał decyzję z rażącym naruszeniem prawa poprzez doręczenie decyzji wydanej w sprawie bezpośrednio skarżącej z pominięciem ustanowionego w sprawie pełnomocnika, w wyniku czego sąd pierwszej instancji nie zastosował art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. 5. Wspólnota nieruchomości nr [...] pismem z 23 stycznia 2024 r. wystąpiła o umorzenie postępowania wskazując, że Kolegium prawomocną decyzją z 7 sierpnia 2023 r. nr KOC/2750/Ar/23 utrzymało w mocy decyzję Zarządu z 24 marca 2023 r. nr 5/2023, którą stwierdzono wygaśnięcie decyzji wz. Do pisma załączono poświadczoną za zgodność z oryginałem przez radcę prawnego kopię decyzji SKO z 7 sierpnia 2023 r. z klauzulą prawomocności. 6. Wspólnota nieruchomości nr [...] pismem z 23 stycznia 2025 r. wniosła o umorzenie postępowania wskazując na wygaśnięcie decyzji wz oraz odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. 7. Na rozprawie w dniu 18 lutego 2025 r. pełnomocnicy skarżących kasacyjnie Wspólnot mieszkaniowych podtrzymali wnioski o umorzenie postępowania. Oświadczyli również, że według ich najlepszej wiedzy, stan sprawy w odniesieniu do prawomocnego wygaszenia decyzji wz nie uległ zmianie. 8. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 8.1. Postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega umorzeniu z uwagi na jego bezprzedmiotowość. 8.2. W realiach przedmiotowej sprawy Zarząd decyzją z 24 marca 2023 r. nr 5/2023 (karta 383-387 akt sądowych), na podstawie art. 65 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. stwierdził wygaśnięcie kontrolowanej przez WSA w Warszawie decyzji wz z uwagi na wejście w życie planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego rejonu [...] - uchwała Rady [...] z 7 lipca 2022 r. nr [...]. Następnie, Kolegium decyzją z 7 sierpnia 2023 r. nr KOC/2750/Ar/23 utrzymało w mocy w/w rozstrzygnięcie (karta 395-397 akt sądowych). Podkreślić należy, że inwestor wraz z zawiadomieniem o rozprawie otrzymał wniosek o umorzenie postępowania wraz z kopią decyzji SKO oraz Zarządu w sprawie wygaszenia i nie zajął stanowiska (zawiadomienie karta 412 akt sądowych). Skutkiem wygaszenia decyzji o warunkach zabudowy na podstawie art. 65 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. jest utrata mocy obowiązującej takiej decyzji. W obrocie prawnym przestaje zatem istnieć przedmiot zaskarżenia. Mamy tu do czynienia z tzw. następczą bezprzedmiotowością postępowania, która uniemożliwia zakończenie sprawy wydaniem wyroku (por. np. A. Szyszka, Przesłanki umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego, Kielce 2024, s. 364 i 366). 8.3. Wskazać równocześnie należy, że w sytuacji, kiedy przyczyna umorzenia postępowania powstanie po wyroku sądu pierwszej instancji, właściwym orzeczeniem – ze względów racjonalności i ekonomii procesowej – będzie orzeczenie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. w odniesieniu do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Kontrola merytoryczna Naczelnego Sądu Administracyjnego wyroku sądu pierwszej instancji byłaby bowiem zbędna z uwagi na to, że wyrok odnoszący się do wygaszonego aktu nie wywiera żadnych skutków prawnych. Orzekanie co do istoty w takim przypadku pozbawione byłoby racjonalności, trudno bowiem wyobrazić sobie kontynuowanie postępowania sądowoadministracyjnego w przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej. Sąd pierwszej instancji byłby bowiem wówczas także zobowiązany do umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (zob. np. postanowienia NSA: z 14 marca 2008 r. sygn. akt II OSK 287/07; z 11 czerwca 2014 r. sygn. akt I OSK 2702/12; z 14 czerwca 2014 r. sygn. akt II OSK 1988/11 oraz z 14 kwietnia 2023 r. sygn. akt III OSK 2/21 – CBOSA). 8.4. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.