II OSK 208/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 31 sierpnia 2022 r. sygn. akt II SA/Ke 312/22 oddalającego sprzeciw A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej w K. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 26 maja 2022 r. znak: ... w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2022 r. sygn. akt II SA/Ke 312/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, na podstawie art. 151a § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), oddalił sprzeciw A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej w K. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 26 maja 2022 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. W skardze kasacyjnej A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa w K. (dalej: "Spółka A." lub " skarżąca Spółka") zaskarżyła powyższy wyrok w całości. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 151 a § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 127 §1 k.p.a. przez niezastosowanie w sprawie, tj. nieuchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji w całości w sytuacji, gdy została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. bez skutecznego zainicjowania postępowania odwoławczego ze względu na brak posiadania interesu prawnego po stronie wnoszących odwołania, - art. 151a § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. przez niezasadne uznanie, że o przymiocie strony w przypadku wspólnoty mieszkaniowej decyduje sam fakt posiadania tytułu prawnego do lokalu i części wspólnych nieruchomości, - art. 151a § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 134 k.p.a. przez niezastosowanie w sprawie, tj. nieuchylenie zaskarżonej decyzji w całości w sytuacji, gdy organ II instancji nie stwierdził w drodze postanowienia niedopuszczalności odwołań, podczas gdy powinien to uczynić, - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. przez niezastosowanie w sprawie, tj. nieuchylenie zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy organ II instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia, czy osoby składające odwołanie mają przymiot strony, - art. 151a § 2 p.p.s.a. przez oddalenie sprzeciwu w sytuacji; gdy powinien on zostać uwzględniony. Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie sprzeciwu oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W piśmie z dnia 14 listopada 2022 r. sprostowano oczywistą omyłkę w podstawie kasacyjnej wskazując, że zamiast "art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. w z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. przez niezastosowanie w sprawie, tj. nieuchylenie zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy Organ II instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia, czy osoby Składające odwołanie mają przymiot strony" powinno być "art. 151a § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. przez niezastosowanie w sprawie, tj. nieuchylenie zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy Organ II instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w zakresie i ustalenia, czy osoby składające odwołanie mają przymiot strony." W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wskazała na niezasadność skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonej w niej podstawy. Wbrew zarzutom kasacyjnym, Sąd Wojewódzki w zaskarżonym wyroku zawarł prawidłową ocenę w zakresie legitymacji procesowej osób, których odwołania zostały rozpoznane i uwzględnione decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 26 maja 2022 r., od której sprzeciw wniosła Spółka A. Zarówno w sprzeciwie, jak też w skardze kasacyjnej, przedstawione zostały zarzuty koncentrujące się na podmiotowej niedopuszczalności odwołań złożonych od decyzji Prezydenta Miasta K. z 18 stycznia 2022 r., bowiem zdaniem skarżącej Spółki brak było przesłanek do przyznania odwołującym się osobom statusu strony na podstawie art. 28 k.p.a. W tej kolejności należy wskazać na niezasadność zarzutu kasacyjnego podnoszącego, iż Sąd Wojewódzki wadliwie zweryfikował kontrolowaną decyzję w sytuacji, gdy Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie przeprowadziło czynności wyjaśniających celem ustalenia, czy osobom składającym odwołanie przysługuje przymiot strony. Tymczasem z akt wynika, że organ odwoławczy uzupełniając materiał dowodowy uzyskał z ewidencji gruntów wykaz potwierdzający, które osoby wnoszące odwołanie są właścicielami lokali w budynkach na działce nr ... przy ul. C. ... i ... Ponadto dokumentacja zgromadzona w aktach postępowania świadczy o tym, że budynki nr ... i ... położone są w bezpośrednim sąsiedztwie działek stanowiących teren przedmiotowej inwestycji. Niewątpliwie charakter i wielkość planowanych budynków mieszkalnych wielorodzinnych z usługami i garażami podziemnymi pozwalają przyjąć, że wystąpią potencjalne oddziaływania na budynki sąsiednie położone na działce nr ... w zakresie związanym z ewentualnym ograniczeniem dostępu do światła, naruszeniem warunków gruntowych, bądź utrudnieniami dotyczącymi obsługi komunikacyjnej. Jednocześnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło uwagę, że zarządca Wspólnoty Mieszkaniowej "G." nie złożył odwołania od decyzji ustalającej warunki zabudowy, natomiast właściciele poszczególnych lokali podnieśli w odwołaniach konkretne merytoryczne zarzuty pozwalające przyjąć, że wykazali swój indywidualny interes prawny w niniejszej sprawie. Zarówno organ odwoławczy, jak też Sąd Wojewódzki zaznaczyły trafnie, że chociaż zasadą jest reprezentowanie Wspólnoty Mieszkaniowej przez zarząd, to właściciele poszczególnych lokali mogą w danej sprawie wykazać własny interes prawny, odrębny od Wspólnoty Mieszkaniowej, której budynki sąsiadują z przedmiotową inwestycją. Takie stanowisko ma oparcie w ugruntowanej linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA z 13 kwietnia 2016 r. II OSK 1325/15 i II OSK 892/15, 25 listopada 2011 r. II OSK 1693/10). Ponadto należy wskazać, że nie we wszystkich sytuacjach można utożsamiać interes prawny Wspólnoty Mieszkaniowej z interesem prawnym właścicieli konkretnych lokali, gdyż różne części budynków wielomieszkaniowych mogą nie być narażone na jednakowe oddziaływanie przyszłej inwestycji. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, zważywszy na wzajemne usytuowanie planowanego przedsięwzięcia inwestycyjnego oraz budynków, w których znajdują się lokale osób odwołujących się od decyzji o warunkach zabudowy. W takim stanie sprawie zgodzić się należało z oceną Sądu Wojewódzkiego, że podmioty, które złożyły odwołania, wykazały swą legitymację procesową do występowania w charakterze stron (art. 28 k.p.a.), skoro w przedmiotowym postępowaniu są ustalane parametry dla przyszłej zabudowy mogącej oddziaływać na ich prawa w zakresie korzystania z własności lokali. W tym miejscu warto przywołać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 stycznia 2019 r. II OSK 514/17, w którym wskazano, że celem art. 28 k.p.a. jest umożliwienie udziału w postępowaniu administracyjnym tym wszystkim, których interesu prawnego lub obowiązku to postępowanie dotyczy po to, aby mieli oni możliwość obrony swoich praw przed ewentualnym ich naruszeniem przez wydanie decyzji niezgodnej z prawem. Z tych wszystkich względów niezasadne okazały się zarzuty dotyczące art. 151a § 1 i § 2 p.p.s.a., w powiązaniu z przepisami art. 138 § 2 w zw. z art. 28 i 134 k.p.a., a także art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. W konsekwencji skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, zgodnie z art. 184 p.p.s.a. ----------------------- 4