II OSK 2040/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. WSA Małgorzata Jarecka (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Justyna Żurawska po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 21 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Ke 1146/15 w sprawie ze skargi M. Ł. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2016 r., sygn. II SA/Ke 1146/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę M. Ł. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2015 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wskazaną powyżej decyzją z dnia [...] października 2015 r., po rozpatrzeniu odwołania M. Ł. (dalej: skarżący) od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nakazującej H. Ł. i M. Ł. dokonanie rozbiórki nieużytkowanego, będącego w katastrofalnym stanie technicznym budynku gospodarczego z częścią garażową zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] położonej w O. przy ul. K., z ustaleniem terminu przystąpienia do rozbiórki na 1 października 2015 r., zaś terminu zakończenia rozbiórki i uporządkowania terenu do 31 grudnia 2015 r. oraz jednocześnie nakazującej w trybie niezwłocznym wygrodzenie dostępu do obiektu oraz umieszczenie na obiekcie tablicy ostrzegającej o występującym zagrożeniu, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) - uchylił decyzję organu I instancji w całości i na podstawie art. 67 ust. 1, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane nakazał H. Ł. i M. Ł. dokonanie rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego z częścią garażową, termin przystąpienia do robót rozbiórkowych ustalił na 16 grudnia 2015 r., zaś termin ich zakończenia i uporządkowania terenu na 16 marca 2016 r. Organ odwoławczy wskazał, że w dniu 20 maja 2015 r. organ I instancji dokonał oględzin stanu technicznego ww. budynku gospodarczego z wydzieloną częścią garażową, położonego na działce stanowiącej współwłasność byłych małżonków H. Ł. i M. Ł. Ustalono, że będący przedmiotem oględzin obiekt jest nieużytkowanym budynkiem gospodarczym z wydzieloną częścią garażową o wymiarach zewnętrznych około 6,00 m x 16,00 m zblokowanym od strony zachodniej z istniejącym budynkiem usługowo-mieszkalnym, wyposażonym w prowizoryczną wewnętrzną instalację elektryczną. Oględziny ujawniły, że przedmiotowy budynek posiada ściany murowane z bloczków gazobetonowych grubości 25 cm, dach o konstrukcji drewnianej krokwiowej, jednospadowy, kryty eternitem falistym. Strop typu odcinkowego na belkach stalowych - od strony zachodniej wsparty na własnej ścianie, natomiast od strony wschodniej wsparty na ścianie istniejącego budynku usługowo mieszkalnego, w środku rozpiętości podparty dwuteownikiem stalowym (stanowiącym formę podciągu). Organ I instancji stwierdził, że obiekt znajduje się w bardzo złym stanie technicznym, na co wskazują liczne zarysowania ścian zewnętrznych oraz znaczne wychylenie się z pionu ścian naroża południowo - zachodniego, znaczne pęknięcia i zarysowania nadproży, pęknięcia ścian szczytowych w miejscu wsparcia dwuteownika podtrzymującego strop. Ponadto stwierdzono odchylenie od pionu części południowej budynku wraz ze stropem, powodujące wysunięcie się belek stropowych z ich miejsc wsparcia (kotwienia) w ścianie zachodniej istniejącego budynku usługowego oraz widoczne ugięcie połaci dachowej. Zauważono, że znaczne ubytki pokrycia dachowego powodują zalewanie obiektu wodami opadowymi, a tym samym przyśpieszają jego destrukcję. Ponadto na wszystkich odsłoniętych elementach drewnianych, w tym konstrukcyjnych, stwierdzono widoczne oznaki korozji biologicznej i porażenia przez grzyba. W ocenie organu I instancji, stwierdzony zły stan techniczny budynku powoduje zagrożenie dla życia i bezpieczeństwa użytkowników działki, jak i osób postronnych. W trakcie postępowania wyjaśniającego organ I instancji, mając na uwadze przepis § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych (Dz. U. Nr 198 poz. 2043), przeprowadził z udziałem właścicieli obiektu rozprawę administracyjną w sprawie stanu technicznego budynku. Przesłuchana w charakterze strony H. Ł. zgodziła się z oceną stanu technicznego budynku ustaloną w trakcie oględzin. M. Ł. oświadczył zaś, że w budynku gospodarczym ma wydzieloną część garażową. Rozbiórka tej części budynku będzie miała, jego zdaniem, negatywny wypływ na pozostałą część obiektu z uwagi na wspólną ścianę. Skarżący wyraził zamiar remontu tego budynku poprzez wzmocnienie konstrukcji, otynkowanie, wymianę pokrycia dachowego i uszkodzonych elementów konstrukcji dachu. W oparciu o powyższe ustalenia organ I instancji nałożył na właścicieli budynku obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej, w celu dokonania oceny możliwości dalszej przydatności tego budynku do użytkowania oraz o zakresie i sposobie przeprowadzenia ewentualnych robót remontowych. W dniu 31 lipca 2015 r. H. Ł. przedłożyła żądaną ekspertyzę sporządzoną przez osobę uprawnioną, w której wnioskach końcowych stwierdzono, że ze względu na znaczny stopień zużycia materiałowego, postępujący proces zniszczenia i zakres zaistniałych zmian konstrukcyjnych, budynek będący przedmiotem postępowania nie nadaje się do remontu. W ocenie eksperta, właściwie przeprowadzony proces rozbiórki obiektu nie wpłynie na zachwianie stabilności przylegającego budynku mieszkalno - usługowego. W odniesieniu do tych ustaleń, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że warunkiem wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego jest ustalenie dwóch przesłanek, tj. że obiekt budowlany jest obiektem niewykończonym lub nieużytkowanym oraz, że taki obiekt nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia. W niniejszej sprawie wystąpiły obydwie te przesłanki. Zwrot "nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia", odnosi się nie tylko do obiektywnej niemożności przeprowadzenia remontu, odbudowy lub wykończenia, ale również do braku zamiaru właściciela doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem (wyrok NSA z 8 kwietnia 2009 r., sygn. II OSK 515/08). Zdaniem organu, artykułowanie samej chęci doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem jest niewystarczające. Skarżący, poza chęcią przeprowadzenia remontu obiektu i próbą opracowania na jego zlecenie opinii technicznej, nie podjął efektywnych działań, które zmierzałyby do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Organ odwoławczy ubocznie dodał, iż zakres prac niezbędnych do wykonania w celu przywrócenia obiektu do użytkowania wykroczyłby poza ustawowy zakres robót budowlanych objętych definicją remontu, na co również wskazano w przedłożonej ekspertyzie. Z uwagi na stwierdzony zakres zniszczenia elementów konstrukcyjnych (ugięcie dachu, przemieszczenie i pęknięcia ścian), potencjalny remont praktycznie wiązałby się z przebudową obiektu, która wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na przebudowę. Uzasadniając uchylenie decyzji organu I instancji organ odwoławczy podkreślił, że w toku postępowania odwoławczego nastąpił upływ czasu, który wymagał reformacji tej decyzji w części dotyczącej terminów, w celu zachowania wymaganego okresu 6 tygodni od momentu doręczenia decyzji. Ponadto art. 67 Prawa budowlanego nie stanowi podstawy do wydania decyzji nakazującej właścicielom obiektu wykonanie w trybie niezwłocznym wygrodzenia dostępu do obiektu oraz umieszczenia na obiekcie tablic ostrzegających o występującym zagrożeniu. Roboty rozbiórkowe powinny być bowiem prowadzone pod nadzorem osoby posiadającej wymagane uprawnienia budowlane - kierownika rozbiórki, a kierownik ten jest obowiązany odpowiednio zabezpieczyć teren rozbiórki. Odnosząc się do zarzutu M. Ł. dotyczącego braku udostępnienia przedmiotowego budynku przez jego byłą żonę, H. Ł., biegłemu umocowanemu przez skarżącego w celu sporządzenia opinii, organ podkreślił, że organy nadzoru budowlanego nie mają kompetencji do udostępniania i korzystania z obiektów budowlanych przez ich współwłaścicieli. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na decyzję z dnia [...] października 2015 r. M. Ł., domagając się jej uchylenia, zarzucił organom naruszenie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego oraz przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: art. 7, 10, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i prowadzenie postępowania bez podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego z uwzględnieniem słusznego interesu stron. Skarżący podtrzymał zamiar dokonania prac remontowych przeprowadzonych w oparciu o profesjonalną opinię dotyczącą stanu technicznego budynku. Podniósł, że pomimo podjętych działań, zmierzających do rozpoczęcia naprawy obiektu, H. Ł. uniemożliwiła stworzenie ku temu warunków, nie wpuściła osoby, której powierzył wykonanie ww. ekspertyzy. W piśmie z dnia 14 kwietnia 2016 r. uczestniczka H. Ł. powyższej opisanym twierdzeniom skarżącego zaprzeczyła. Wyjaśniła też, że budynek, wobec którego orzeczono nakaz rozbiórki, został już rozebrany. Na rozprawie sądowej skarżący oświadczył, iż nie wnosił do sądu cywilnego sprawy dotyczącej zarządu wspólną nieruchomością w zakresie, w jakim uniemożliwiono jego ekspertowi wstępu na teren obiektu. Nie wnosił też o udzielenie mu pozwolenia na odbudowę tego obiektu. Skarżący potwierdził fakt rozebrania w całości przedmiotowego obiektu budowlanego. W odniesieniu do opisanych powyżej okoliczności sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku oddalającego skargę M. Ł. stwierdził, że nie ma wątpliwości, iż będący przedmiotem niniejszego postępowania nieużytkowany budynek gospodarczy z częścią garażową położony w O. przy ul. K. w dacie wydawania zaskarżonej decyzji nie nadawał się do remontu, a jego katastrofalny stan techniczny wskazywał na konieczność rozebrania tego obiektu. Świadczą o tym przeprowadzone w sprawie dowody tj. dokonane przez pracowników organu I instancji oględziny budynku oraz przedstawiona ekspertyza techniczna wraz z dokumentacją fotograficzną budynku wykonana przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia. Wobec powyższego, zdaniem Sądu I instancji, zaistniały zatem w tej sprawie przesłanki obiektywne, pozwalające na orzeczenie nakazu rozbiórki. Podzielając stanowisko organów, że zwrot "nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia", o którym mowa w art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego odnosi się nie tylko do obiektywnej niemożności przeprowadzenia remontu, odbudowy lub wykończenia, ale również do braku zamiaru właściciela doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, Sąd I instancji stwierdził, iż organy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, którego celem było ustalenie, czy i w jaki sposób właściciele obiektu budowlanego mają zamiar usunąć istniejące naruszenia porządku prawnego w budownictwie. Sąd podkreślił, że skarżący wprawdzie deklarował chęć przeprowadzenia remontu, jednak nie podjął żadnych działań zmierzających do realizacji tego celu. W odniesieniu do twierdzeń skarżącego, który podnosił, iż przeprowadzenie remontu zostało mu uniemożliwione przez współwłaścicielkę, która nie wpuściła na teren nieruchomości osoby, której skarżący powierzył wykonanie ekspertyzy, Sąd stwierdził, że po pierwsze uczestniczka zaprzeczyła jego prawdziwości, a po wtóre skarżący w żaden sposób nie wykazał, ani nawet nie uprawdopodobnił, aby uniemożliwienie wejścia na teren nieruchomości osoby, której powierzył wykonanie ekspertyzy w ogóle miało miejsce. Skarżący jako współwłaściciel nieruchomości nr ewid. [...] w ½ części mógł się przeciwstawić działaniom współwłaścicielki uniemożliwiającym mu podejmowania czynności zarządu wobec ich wspólnego budynku. Pozwalają na to przepisy kodeksu cywilnego, którego art. 201 stanowi, że do czynności zwykłego zarządu rzeczą wspólną potrzebna jest zgoda większości współwłaścicieli. W braku takiej zgody każdy ze współwłaścicieli może żądać upoważnienia sądowego do dokonania czynności. Natomiast według art. 199 kc, do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. W braku takiej zgody współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeknie mając na względzie cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli. Zarówno więc w kwestii rzekomo uniemożliwionego dostępu do wspólnej nieruchomości, jak i w sprawie przekraczających zakres zwykłego zarządu budynkiem ewentualnych robót budowlanych polegających na jego przebudowie, M. Ł. mógł żądać rozstrzygnięcia przez sąd powszechny. Jak wynika z jego oświadczenia złożonego na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2016 r., takich wniosków skarżący nie składał, mimo upływu blisko roku od wszczęcia niniejszego postępowania. W ocenie Sądu, dla wyjaśnienia stanu kontrolowanego obiektu budowlanego nie było konieczne złożenie dwóch ekspertyz, skoro już jedna z nich w sposób jednoznaczny i wystarczający określiła stan techniczny tego budynku. W konkluzji Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że w sprawie wykazano zaistnienia wszystkich przewidzianych w art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego przesłanek wydania decyzji w sprawie nakazu rozbiórki. Prawidłowo również organ II instancji zreformował decyzję organu I instancji w części dotyczącej aktualizacji terminu wykonania nałożonego obowiązku oraz wadliwego, gdyż nie mającego oparcia w treści art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego, nałożenia obowiązku wygrodzenia dostępu do obiektu oraz umieszczenia na obiekcie tablic ostrzegających o występującym zagrożeniu. Skargę kasacyjną od ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 21 kwietnia 2016 r. złożył M. Ł., zaskarżając ten wyrok w całości i podnosząc zarzuty naruszenia: 1) przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy: a) art. 1 § 2 oraz art. 3 § 2 p.p.s.a. poprzez wadliwe wykonanie obowiązku kontroli decyzji administracyjnej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2015 r. pod względem jej zgodności z prawem; b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 9, art. 10, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi mimo wad postępowania, polegających na braku podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i zapewnienia stronie czynnego udziału w sprawie, w tym pouczenia o możliwości uzyskania upoważnienia sądowego do dokonania czynności oraz oceny sprawy o niekompletny materiał dowodowy, co doprowadziło do naruszenia zasady prawdy obiektywnej oraz słusznego interesu strony; brak możliwości złożenia przez skarżącego ekspertyzy, będący wypadkową braku pouczenia, ograniczył jego czynny udział w postępowaniu, z uwzględnieniem jego interesu, 2) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 67 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uznaniu, iż w przedmiotowym stanie faktycznym zasadne jest przyjęcie, że nieruchomość objęta nakazem rozbiórki nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, a w tym uznanie braku istnienia obiektywnych i subiektywnych przesłanek przeprowadzenia remontu po stronie skarżącego. W oparciu o wskazane podstawy kasacyjne skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach, zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazał, że dołączona do akt sprawy dokumentacja techniczna stanu obiektu budowlanego objętego nakazem rozbiórki nie była jednoznaczna i nie przedstawiła w sposób miarodajny jego stanu technicznego. Zdaniem skarżącego, nie wydaje się słusznym wymaganie od niego, by udowadniał lub uprawdopodabniał okoliczność podejmowania starań, by udać się na posesję, skoro uczestniczka neguje jego twierdzenia. Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego skarżący podniósł, że organy i Sąd błędnie uznały, że nieruchomość położona na działce o numerze ewidencyjnym [...], zlokalizowana w O., ul. K. nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia. Zakres czynności, których dokonanie pozwalałoby na doprowadzenie obiektu budowlanego do takiego stanu technicznego, który nie wskazywałby na konieczność rozbiórki, został ustalony w sposób niewłaściwy. W przedmiotowym stanie sprawy wystarczającym byłoby przeprowadzenie remontu, co pozostawało zasadne pod względem celowościowym oraz ekonomicznym, czego wolę przejawiał skarżący. Zainteresowanie skarżącego przeprowadzeniem remontu było duże i zaczęło przebierać formę skonkretyzowaną, gdyż skarżący zasięgał informacji dotyczących niezbędnych materiałów budowlanych oraz środków finansowych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania H. Ł. wniosła o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie na jej rzecz zwrot kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Rozpoznawana skarga kasacyjna w głównym zarzucie kwestionuje stwierdzoną przez Sąd I instancji prawidłowość zastosowania w tej sprawie przez organy art. 67 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, tj. przepisu umożliwiającego wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę nieużytkowanego lub niewykończonego obiektu budowlanego, który nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia. Zauważyć na wstępie trzeba, że wykładnia wskazanego wyżej przepisu przyjęta przez Sąd I instancji nie pozostaje w sprzeczności ze sposobem jego rozumienia przez autora skargi kasacyjnej. Skarżący nie neguje trafności przyjęcia przez Sąd I instancji, że zastosowanie art. 67 ust. 1 powołanej ustawy wymaga po pierwsze ustalenia, że obiekt budowlany jest obiektem niewykończonym lub nieużytkowanym, a po wtóre, że taki obiekt nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, przy czym w ramach tej drugiej przesłanki niezbędne jest ustalenie braku zamiaru właściciela doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem (wyroki NSA: z 8 kwietnia 2009 r., sygn. II OSK 515/08; z 11 września 2013 r., II OSK 890/12). Oznacza to, że zanim organ nadzoru budowlanego orzeknie o potrzebie rozbiórki danego obiektu budowlanego, powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, którego celem jest również ustalenie, czy i w jaki sposób właściciel obiektu budowlanego ma zamiar usunąć istniejące naruszenia porządku prawnego (wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2015 r., II OSK 2823/13). Brak rzeczywistej chęci przeprowadzenia remontu przejawiającej się niepodjęciem działań zmierzających do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem nie uzasadnia odstąpienia od wydania decyzji rozbiórkowej w trybie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego (por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2018 r., II OSK 782/16). W niniejszej sprawie Sąd I instancji przyjął, że wystąpiły obydwie te przesłanki. Skarżący kasacyjnie w ramach w rozpoznawanej skardze kasacyjnej kwestionuje zaś jedynie kompletność i prawidłowość poczynionych przez organy i zaakceptowanych przez Sąd I instancji ustaleń w odniesieniu do jednej z ww. podstaw wydania decyzji na podstawie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego, tj. nieprawidłowego przyjęcia, że skarżący jako współwłaściciel obiektu objętego nakazem rozbiórki nie wykazał intencji doprowadzenia tego obiektu do stanu zgodnego z prawem. Analiza podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia wskazuje, że zarzuty skarżącego sprowadzają się w istocie do eksponowania wadliwości kontrolowanego przez Sąd I instancji postępowania administracyjnego tylko w jednym jego aspekcie - braku pouczenia skarżącego przez organy administracji o możliwości uzyskania upoważnienia sądowego do dokonania czynności polegającej na umożliwieniu umocowanemu przez niego ekspertowi dostępu do wspólnej nieruchomości w celu sporządzenia ekspertyzy. Zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Po pierwsze wskazać trzeba, że zasada prawdy obiektywnej jest podstawową zasadą procesową, będącą swoistym wymogiem oparcia rozstrzygnięcia jedynie na okolicznościach, które faktycznie istnieją, a nie wyprowadzonych w drodze domniemań czy prawdach przyznanych przez stronę (M. Wierzbowski [w:] Postępowanie administracyjne – ogólne, podatkowe, egzekucyjne i przed sądami administracyjnymi, pod. red. M. Wierzbowskiego, Warszawa 2005, s.19). Z tego względu Sąd I instancji trafnie uznał, że zdarzeniu, do którego odwołuje się skarżący w celu wywiedzenia istnienia jego zamiaru doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, tj. uniemożliwieniu przez uczestniczkę postępowania umocowanemu przez niego ekspertowi dokonania oględzin obiektu, nie można nadać znaczenia prawnego w sytuacji, gdy uczestniczka postępowania zaprzeczyła jego zajściu, zaś skarżący w żaden sposób go nie uprawdopodobnił. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd I instancji ocena podanego przez skarżącego faktu nie była skutkiem przerzucenia ciężaru dowodu na skarżącego, ale stanowiła prawidłowy efekt dokonanego przez organy procesu rekonstrukcji stanu faktycznego, który przebiegał w sposób adekwatny dla stopnia uprawdopodobnienia wskazanej przez M. Ł. okoliczności przez samego skarżącego. Po drugie zaś Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że pouczanie skarżącego przez organy administracji publicznej o zakresie i sposobie wykonywania uprawnień właścicielskich w tej sprawie wykraczało poza kompetencję, jaką w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego w niniejszej sprawie organom nadzoru budowlanego przyznają przepisy kodeks postępowania administracyjnego. Wbrew zapatrywaniu skarżącego, nałożony na organ z mocy art. 9 k.p.a. obowiązek informowania stron postępowania o okolicznościach faktycznych i prawnych nie może być rozumiany zbyt szeroko. W szczególności przepis ten nie upoważnia organu prowadzącego postępowanie do wskazywania stronom sposobu określania ich uprawnień bądź obowiązków prawnych na gruncie innych gałęzi prawa. Organ obowiązany jest informować stronę w zakresie prawa administracyjnego materialnego i procesowego, nie można jednak oczekiwać, że będzie doradcą prawnym strony z innych dziedzin prawa, np. prawa spadkowego czy cywilnego (por. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2011 r. sygn. II OSK 1102/10). Należy ponadto zauważyć, że ani w toku postępowania administracyjnego, ani w skardze do Sądu I instancji skarżący nie zgłaszał jakikolwiek uwag względem ekspertyzy przedłożonej przez byłą małżonkę – współwłaścicielkę obiektu, tj. ekspertyzy autorstwa S. Jakubowskiego. W szczególności skarżący nie wskazywał, jakie, w jego ocenie, względy sprzeciwiały się zaplanowaniu przez niego robót remontowych, jeśli skarżący rzeczywiście zamierzał je przeprowadzić, w oparciu o wnioski co do stanu technicznego budynku gospodarczo- garażowego przyjęte w tej ekspertyzie. Podnoszenie dopiero w skardze kasacyjnej, że "dołączona do akt sprawy dokumentacja techniczna stanu obiektu budowlanego objętego nakazem rozbiórki nie była jednoznaczna i nie przedstawiła w sposób miarodajny jego stanu technicznego", na obecnym etapie postępowania (przed sądem kasacyjnym) uznać należy za działanie spóźnione. Podobnie za spóźnioną uznać należało argumentację skarżącego w ramach której dopiero w skardze kasacyjnej podniósł on, że przejawem jego dużego zainteresowania przeprowadzeniem remontu było "zasięganie informacji dotyczących niezbędnych materiałów budowlanych oraz środków finansowych". W kontrolowanym przez Sąd I instancji postępowaniu administracyjnym tego rodzaju okoliczności skarżący bowiem nie podnosił. Ubocznie jedynie można zauważyć, że te wskazane dopiero w skardze kasacyjnej przez stronę okoliczności stanowić mogą potwierdzenie uprzednio postawionej tezy, iż realizacji remontu garażu, gdyby skarżący rzeczywiście był zdeterminowany go przeprowadzić, na przeszkodzie nie stał, jak skarżący w toku postępowania dowodził, "brak ekspertyzy sporządzonej z jego ramienia" . Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził brak naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W konsekwencji sąd kasacyjny uznał, że skutkiem poprawnie przyjętych przez organy i zasadnie zaakceptowanych przez Sąd I instancji ustaleń faktycznych odnoszonych do wyprowadzanego z art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego warunku wydania na podstawie tego przepisu nakazu rozbiórki poprzez wykazanie braku zamiaru przeprowadzenia przez właścicieli remontu obiektu objętego nakazem rozbiórki, było przyjęcie trafnego wniosku, iż art. 67 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane został w tej sprawie prawidłowo zastosowany. W tych zaś okolicznościach również zarzuty naruszenia art. 1 § 2 oraz art. 3 § 2 p.p.s.a. poprzez wadliwe wykonanie obowiązku kontroli decyzji administracyjnej okazały się niezasadne. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Nieuwzględnienie przez Sąd zawartego w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosku uczestnika postępowania o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego (zastępstwa procesowego) wynika z tego, że regulujące zwrot kosztów postępowania między stronami przepisy art. 200–210 p.p.s.a. nie przewidują możliwości zasądzenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego na rzecz uczestnika niebędącego skarżącym lub skarżącym kasacyjnie.