Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II OSK 2012/26

Postanowienie NSA z 29 września 2026 r., II OSK 2012/26 – miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
29 września 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jacek Chlebny po rozpoznaniu w dniu 29 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2026 r., sygn. akt VII SA/Wa 2728/25 o odrzuceniu skargi P. sp. z o.o. w W. na uchwałę Rady m.st. Warszawy z dnia 4 lipca 2024 r., nr VII/137/2024 w przedmiocie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: 1. oddalić skargę kasacyjną; 2. oddalić wniosek Rady m. st. Warszawy o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 29 maja 2026 r. odrzucił skargę P. sp. z o.o. w W. na uchwałę Rady m.st. Warszawy z 4 lipca 2024 r. w przedmiocie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu wskazano, że P. sp. z o.o. w W. (dalej: spółka lub skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Rady miasta stołecznego Warszawy z 4 lipca 2024 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Żerania Przemysłowego. Skarżąca wyjaśniła, że jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonych na terenie objętym ustaleniami zaskarżonej uchwały, tj. działek nr [...] i nr [...], obręb [...]. Podniosła, że w wyniku podjęcia uchwały zmieniła się jej sytuacja prawna, ponieważ na jej podstawie Prezydent m. st. Warszawy postanowieniem z 19 sierpnia 2024 r. zawiesił postępowanie w sprawie ustalenia na wniosek spółki warunków zabudowy. Pismem z 15 maja 2026 r. spółka uzupełniła argumentację zawartą w skardze. Podniosła, że uchwały w sprawie przystąpienia do sporządzenia planu miejscowego są w praktyce przedmiotem kontroli nadzorczej wojewodów na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2026 r. poz. 662; dalej: u.s.g.) jako uchwały z zakresu administracji publicznej, co w ocenie strony oznacza, iż są one również uchwałami, o których mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona uchwała nie narusza interesu prawnego skarżącej, a skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Zdaniem Sądu I instancji zaskarżona uchwała jest aktem o charakterze wewnętrznym, który nie kształtuje sytuacji prawnej jednostek. Skargę kasacyjną na to postanowienie złożyła spółka, zaskarżając je w całości i podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 58 § 1 pkt 5a i § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 1 u.s.g. oraz w zw. z art. 14 ust. 1 i art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2026 r. poz. 538 ze zm.; dalej: u.p.z.p.) i art. 233 k.c. poprzez błędne przyjęcie, że skarżącej nie przysługuje interes prawny w zaskarżeniu uchwały i odrzucenie skargi bez zbadania indywidualnej sytuacji prawnej skarżącej w sytuacji gdy skarżąca wykazała, że na skutek wydania uchwały doszło do naruszenia jej interesu prawnego wobec zawieszenia, z powołaniem się na tę uchwałę, postępowania z wniosku skarżącej o ustalenie warunków zabudowy dla nieruchomości będącej w użytkowaniu wieczystym skarżącej; 2. art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób, który uniemożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej z uwagi na brak wyjaśnienia, czy Sąd I instancji zbadał w sposób należyty interes prawny skarżącej oraz naruszenie tego interesu, a także pominięcie argumentacji zawartej w piśmie z 15 maja 2026 r.; 3. art. 133 § 1 w zw z. art. 166 p.p.s.a. poprzez niewzięcie pod uwagę istotnych okoliczności wynikających z akt sprawy, tj. zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy oraz okoliczności zawartych w piśmie z 15 maja 2026 r. Zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj.: 1. art. 101 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 14 ust. 1 u.p.z.p. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że uchwała w sprawie przystąpienia do sporządzenia planu miejscowego nie może naruszać interesu prawnego właścicieli lub użytkowników wieczystych nieruchomości nią objętych, podczas gdy w przypadku skarżącej uchwała ta inicjuje procedurę planistyczną bezpośrednio ingerującą w sposób wykonywania prawa użytkowania wieczystego i w jej sytuację prawną; 2. art. 101 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 62 ust. 1 i 3, art. 6 ust. 2 pkt 1 i art. 59 ust. 1 u.p.z.p. oraz w związku z art. 233 k.c. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zawieszenie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy nie może stanowić naruszenia interesu prawnego skarżącej w sytuacji, gdy doszło do czasowego uniemożliwienia skarżącej uzyskania rozstrzygnięcia w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Na podstawie tych zarzutów skarżąca kasacyjnie spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zwrot kosztów postępowania oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Zwróciła się ponadto o rozważenie przedstawienia do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów NSA następującego zagadnienia prawnego: "Czy uchwała rady gminy o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podjęta na podstawie art. 14 ust. 1 u.p.z.p. może naruszać – w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. – interes prawny użytkownika wieczystego nieruchomości położonej na obszarze objętym tą uchwałą, w szczególności jeżeli podjęcie tej uchwały stanowiło konieczną i wskazaną przez organ przesłankę zawieszenia, na podstawie art. 62 ust. 1 u.p.z.p., postępowania wszczętego na jego wniosek o ustalenie warunków zabudowy, a zarazem wobec nieczytelności załącznika graficznego stanowiącego integralną część uchwały (art. 14 ust. 2 u.p.z.p.) oraz braku granic w jej treści – podmiot ten nie jest w stanie ustalić, czy i w jakim zakresie jego nieruchomość ma zostać objęta przyszłym planem miejscowym, a w konsekwencji, czy dopuszczalne jest odrzucenie skargi na taką uchwałę na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. bez zbadania indywidualnej sytuacji prawnej skarżącego?". W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 1. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. 2. Nie doszło do naruszenia art. 58 § 1 pkt 5a i § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 1 u.s.g. oraz w zw. z art. 14 ust. 1 i art. 62 ust. 1 u.p.z.p. i art. 233 k.c. Wskazać należy, że zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Interes prawny wnoszącego skargę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej jego sytuację prawną. Powinien być bezpośredni i realny, o jego naruszeniu rozstrzyga zmiana w sytuacji prawnej skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny podziela w pełni stanowisko Sądu I instancji, że zaskarżona uchwała nie narusza interesu prawnego skarżącej. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi skarżąca uczyniła uchwałę w sprawie przystąpienia do sporządzenia planu miejscowego, a legitymację skargową wywiodła z naruszenia art. 233 k.c., tj. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości leżących na obszarze objętym tą uchwałą. Nie można uznać, że zaskarżona uchwała narusza to prawo. Uchwała ta jest pierwszym etapem procedury planistycznej i ma charakter intencyjny, jej skutkiem jest wyrażenie woli organu stanowiącego gminy do przystąpienia do ustalenia przeznaczenia terenów oraz określenia sposobów ich zagospodarowania i zabudowy w drodze planu miejscowego (por. art. 14 ust. 1 u.p.z.p.). Nie determinuje końcowego kształtu planu miejscowego. Uchwała nie ogranicza bezpośrednio uprawnień skarżącej w zakresie prawa użytkowania wieczystego gruntu, nie nakłada na nią obowiązków. Nie może odnieść zamierzonego skutku powoływanie się przez spółkę na ograniczenie możliwości uzyskania decyzji ustalającej warunki zabudowy z uwagi na zawieszenie postępowania w tym przedmiocie na podstawie art. 62 ust. 1 u.p.z.p. Stosownie do tego przepisu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia warunków zabudowy można zawiesić na czas nie dłuższy niż 18 miesięcy od dnia złożenia wniosku o ustalenie warunków zabudowy. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta podejmuje postępowanie i wydaje decyzję w sprawie ustalenia warunków zabudowy, jeżeli: (1) w ciągu dwóch miesięcy od dnia zawieszenia postępowania rada gminy nie podjęła uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego albo (2) w okresie zawieszenia postępowania nie uchwalono miejscowego planu lub jego zmiany. Z treści tego przepisu nie wynika obowiązek zawieszenia postępowania w sytuacji podjęcia przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego. Przepis ten daje organowi administracji jedynie możliwość rozważenia zasadności zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy. W rozpoznawanej sprawie Prezydent m. st. Warszawy postanowieniem z 19 sierpnia 2024 r. zawiesił postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z lokalami usługowymi, garażami podziemnymi, elementami zagospodarowania terenu i infrastrukturą techniczną na działce nr [...] przy ul. [...] ([...]) – na okres 18 miesięcy, tj. do 19 stycznia 2026 r. Już w dacie wydania zaskarżonego postanowienia okres ten minął. Niezależnie od tego podkreślić trzeba, że zagadnienie interesu prawnego należy wiązać z przepisami materialnoprawnymi, a nie procesowymi. Zawieszenie postępowania nie narusza interesu prawnego skarżącej, gdyż nie wpływa na jej sytuacją materialnoprawną, lecz wyłącznie na sytuację procesową, i to tylko czasowo – na okres wynikający z powołanego przepisu (który już upłynął). 3. Nie mógł odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. Brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do kwestii zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy nie miał wpływu na wynik sprawy, podobnie jak brak odniesienia się do treści pisma spółki z 15 maja 2026 r. Nie ma znaczenia dla oceny legitymacji skargowej spółki kwestia objęcia uchwał w sprawie przystąpienia do sporządzenia planu miejscowego kontrolą nadzorczą wojewodów na podstawie art. 91 ust. 1 u.s.g. Nie dowodzi to w żaden sposób, że interes prawny skarżącej został naruszony. Nie ma znaczenia dla rozpoznania sprawy również publiczne ogłoszenie uchwały czy możliwości składania przez mieszkańców wniosków do projektu planu miejscowego (art. 17 ust. 1 u.p.z.p.) – kwestie te nie wpływają na ocenę naruszenia interesu prawnego skarżącej. 4. W konsekwencji powyższego nie mogły odnieść zamierzonego skutku także zarzuty naruszenia art. 133 § 1 w zw z. art. 166 p.p.s.a. oraz art. 101 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 14 ust. 1 u.p.z.p. 5. Nie jest zasadny również zarzut naruszenia art. 101 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 62 ust. 1 i 3, art. 6 ust. 2 pkt 1 i art. 59 ust. 1 u.p.z.p. Zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. każdy ma prawo – w granicach określonych ustawą – do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich. Stosownie do art. 59 ust. 1 tej ustawy zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z uwzględnieniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Przepisy te nie miały zastosowania w sprawie. Na marginesie wskazać trzeba, że skarżąca miała możliwość kwestionowania zawieszenia postępowania w sprawie warunków zabudowy w administracyjnym toku instancji, jeśli uznała, że organ, zawieszając postępowanie w sprawie wydania warunków zabudowy, naruszył prawo. 6. Na uwzględnienie nie zasługiwał także wniosek o przedstawienie składowi siedmiu sędziów NSA zagadnienia prawnego sformułowanego w skardze kasacyjnej. Przedstawione zagadnienie nie budzi poważnych wątpliwości prawnych. Kwestia charakteru prawnego uchwały rady gminy (lub miasta) w przedmiocie przystąpienia do sporządzenia planu miejscowego jest jednolicie przyjmowana w orzecznictwie NSA – por. np. postanowienia NSA z: 13 sierpnia 2026 r., II OSK 1473/26; 14 kwietnia 2026 r., II OSK 512/26; 26 marca 2026 r., II OSK 114/26; 25 lutego 2026 r., II OSK 2893/25; 28 stycznia 2026 r., 2697/25; 2 grudnia 2025 r., II OSK 2430/25; 18 listopada 2025 r., II OSK 2385/25; 5 listopada 2025 r., II OSK 2176/25; 4 listopada 2025 r., II OSK 2313/25; 7 października 2025 r., II OSK 1852/25; 10 stycznia 2024 r., II OSK 2429/23. Powołanie w skardze kasacyjnej wyroki NSA z 13 września 2005 r., II OSK 64/05 i II OSK 74/05 nie znajdują zastosowania w sprawie, ponieważ zostały wydane w sprawach ze skarg gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody i nie badano w nich kwestii naruszenia interesu prawnego skarżącego. W powołanym postanowieniu z 7 kwietnia 2016 r., II OSK 720/16, NSA oddalił skargę kasacyjną od postanowienia odrzucającego skargę na uchwałę w sprawie przystąpienia do sporządzania planu miejscowego. NSA stwierdził, że ta uchwała nie reguluje indywidualnych uprawnień lub obowiązków skarżącej oraz jej sytuacji materialnoprawnej. Wyjaśnił ponadto, że z art. 58 ust. 1 i art. 62 ust. 1 u.p.z.p. nie wynika obowiązek zawieszenia postępowania w sytuacji podjęcia przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego. Natomiast w postanowieniu z 3 grudnia 2019 r., II OSK 2593/19 i w wyroku z 8 listopada 2023 r., II OSK 1414/22, NSA podzielił stanowisko, zgodnie z którym uchwała o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego ma charakter wewnętrzny i wiąże tylko organ wykonawczy gminy, a w konsekwencji - co do zasady - nie może naruszać czyjegokolwiek interesu prawnego. Stwierdził jednocześnie, że w sprawie ma do czynienia z sytuacją szczególną, ponieważ uchwała w sprawie zmiany uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego została podjęta po trzech latach od wszczęcia procedury planistycznej, a okoliczności jej podjęcia świadczyły o tym, że wójt gminy przejął uprawnienia przypisane wyłącznie radzie gminy, co stanowiło istotne naruszenie trybu właściwego dla procedury planistycznej, a także naruszenie właściwości organów, a tym samym naruszenie art. 28 ust. 1 u.p.z.p. oraz obejście przepisów prawa. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. 7. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. 8. W odniesieniu do wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, wskazać należy, że z art. 182 § 1 p.p.s.a. wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie. W tym przepisie ustawodawca używa zwrotu "może rozpoznać", co świadczy o tym, że w przypadku postanowień rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym zależy od oceny sądu. W ocenie NSA przedmiot i stopień zawiłości sprawy nie uzasadniał przeprowadzenia rozprawy. Wystarczające było rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. 9. Zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego podlegał oddaleniu, ponieważ przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a. określające zasady zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu I instancji kończące postępowanie (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z 4 lutego 2008 r., I OPS 4/07). W tej sytuacji zastosowanie znajduje ogólna zasada z art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą samodzielnie koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.

Informacje o sprawie

Data wpływu
10 sierpnia 2026
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Rada Miasta
Sędziowie
Jacek Chlebny /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny