Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II OSK 186/26

Wyrok NSA z 28 maja 2026 r., II OSK 186/26

Wynik

Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
28 maja 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie sędzia NSA Robert Sawuła sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rady do Spraw Polaków poza Granicami Kraju od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 1133/25 w sprawie ze skargi Y. K. na decyzję Rady do Spraw Polaków poza Granicami Kraju z dnia 18 lutego 2025 r. nr DWPPG.0051.135.2024 RPGK-IV-290/2024 w przedmiocie odmowy przyznania Karty Polaka 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od Y. K. na rzecz Rady do Spraw Polaków poza Granicami Kraju kwotę 510 (pięćset dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

1. Wyrokiem z 29 października 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 1133/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA w Warszawie") po rozpoznaniu skargi obywatelki Ukrainy Y. K. (dalej: "cudzoziemka", "skarżąca") uchylił decyzję Rady do Spraw Polaków poza Granicami Kraju (dalej: "Rada") z 18 lutego 2025 r. nr DWPPG.0051.135.2024 RPGK-IV-290/2024 i utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody Podkarpackiego (dalej: "Wojewoda") z 30 października 2024 r. nr O-VII.6159.78.2024, którą odmówiono cudzoziemce przyznania Karty Polaka oraz orzekł w przedmiocie kosztów postępowania sądowego. 2. Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. 2.1. W dniu 18 lipca 2023 r. cudzoziemka wystąpiła o przyznanie Karty Polaka. We wniosku powołała się na okoliczność posiadania polskiego pochodzenia przez jej dziadka. Jednocześnie złożyła deklarację przynależności do Narodu Polskiego oraz oświadczenie, że ani ona ani jej wstępni nie repatriowali się lub nie zostali repatriowani z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: "RP") lub Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej na terytorium jednego z państw należących do Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich. W tym samym dniu odbyła się również rozmowa przeprowadzona celem ustalenia potwierdzenia spełniania przez cudzoziemkę przesłanek wskazanych w art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o Karcie Polaka (Dz. U. z 2023 r. poz. 192; dalej: "ustawa o Karcie Polaka"). 2.2. Wojewoda decyzją z 30 października 2024 r. odmówił cudzoziemce przyznania Karty Polaka. Organ pierwszej instancji stwierdził, że strona spełnia przesłankę polskiego pochodzenia (polska narodowość dziadka) jak również, że zna język polski w stopniu co najmniej podstawowym. Natomiast, cudzoziemka nie wykazała związków z polskością, tzn. kultywowania polskich tradycji i zwyczajów. Wskazano m.in. na rozbieżności stanowiska cudzoziemki dotyczące historycznych wydarzeń polsko-ukraińskich, ujawnione podczas rozmowy 18 lipca 2023 r. i podczas przesłuchana 1 lutego 2018 r. w toku prowadzonego postępowania o udzielenie cudzoziemce zezwolenia na pobyt stały (decyzja odmowna Wojewody Mazowieckiego z 28 czerwca 2018 r. utrzymana w mocy decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z 12 maja 2022 r.). Zdaniem Wojewody, więzi z polskością nie wywodzą się z domu rodzinnego cudzoziemki na Ukrainie, a związane są wyłącznie z jej przeprowadzką do Polski i koniecznością przystosowania się tutaj do warunków społeczno-gospodarczych. 2.3. Rada, w zaskarżonej decyzji podzieliła stanowisko organu pierwszej instancji. W szczególności wskazano, że strona nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie tezy kultywowania polskich tradycji i zwyczajów w przeszłości, przed przyjazdem do Polski. Zdaniem Rady, cudzoziemka jest osobą polskiego pochodzenia jednak zatraciła polską tożsamość narodową. Wnioskodawczyni zna język polski oraz niektóre polskie zwyczaje i tradycje, jednak nie wynikają one z jej związków z polskością (tożsamości narodowej). W ocenie organu odwoławczego, związek strony z polskością obiektywnie - oparty jest jedynie na więzach zawodowych oraz zamieszkiwaniu w Polsce. Natomiast w podejściu subiektywnym nie przejawia się w praktyce. Wnioskodawczyni zainteresowała się polskością dopiero po zamieszkaniu w Polsce oraz celem zalegalizowania pobytu w RP. 2.4. W skardze cudzoziemka zarzuciła naruszenie: art. 9 ust. 2 i 3 w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy o Karcie Polaka poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. odmowę przyznania Karty Polaka podczas gdy w sytuacji zgromadzonego w sposób prawidłowy i wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie, na podstawie przepisów prawa, Rada była zobligowana przyznać Kartę Polaka; art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o Karcie Polaka, poprzez jego błędną wykładnię, tj. przyjęcie, że wykazanie związku z polskością przez przynajmniej podstawową znajomość języka polskiego, który cudzoziemiec uważa za język ojczysty, oraz znajomość i kultywowanie polskich tradycji i zwyczajów sprowadza się do biegłej znajomości geopolitycznej i historycznej Państwa Polskiego oraz jednoznacznego i bezsprzecznego potępienia wydarzeń z lat 40-tych XX wieku związanych z "Rzezią Wołyńską"; art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i dowolną interpretację materiału dowodowego, w szczególności w kwestii: a) deklarowanej przez skarżącą narodowości polskiej, deklarowania kultywowania polskich tradycji i świąt w okresie sprzed osiedlenia się na terytorium RP, potępienia działań Stepana Bandery oraz wydarzeń związanych z "rzezią Wołyńską", bezpodstawne założenie, że jej odpowiedzi udzielone w toku przesłuchania zostały wyuczone i, że korzystała z poradników mających na celu wyuczenie się poprawnych odpowiedzi na zadawane pytania, b) ograniczenie postępowania dowodowego w toku drugiej instancji w zasadzie jedynie do przeprowadzonego przez Wojewodę przesłuchania i oparcie decyzji na "założeniach" organu, sprzecznych z zasadami logiki i prawidłowego rozumowania; art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wewnętrznie sprzeczne uzasadnienie decyzji, wskazujące na przepisy obligujące organ do wydania decyzji zgodnej z żądaniem strony, aby następnie ignorując ich treść wskazać, że w toku rozmowy 18 lipca 2023 r. cudzoziemka wymieniła wszystkie miasta partnerskie swojej rodzinnej miejscowości – O., co ma wskazywać, że wyuczyła się do wskazanej rozmowy, aby następnie wiedzę tę zestawić z wiedzą na temat postaci historycznej L. W., pozyskanej w toku postępowania o udzielenie skarżącej zezwolenia na pobyt stały co, zdaniem Rady, wskazuje na jej rozbieżne zainteresowania w różnych obszarach; natomiast rozbieżne treści zadawanych jej pytań nie wskazują na brak jej zainteresowania polskością czy brak przynależności do narodu polskiego; a także na sprzeczne twierdzenia organu dotyczące jej znajomości polskich tradycji i zwyczajów, w których to organ raz stwierdza, że wykazuje się ich znajomością po czym w dalszej części uzasadnienia podważa swoje własne twierdzenia; art. 15 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności, tj. brak dwukrotnego merytorycznego rozważenia materiału dowodowego, tj. brak odniesienia się do dowodów zgłoszonych w toku postępowania, brak odniesienia się do powodów wydania decyzji odmownej przez organ pierwszej instancji; art. 79a § 1 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie obowiązku poinformowania o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, obowiązku do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. 2.5. W odpowiedzi na skargę Rada podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosła o oddalenie skargi. 2.6. Wskazanym na wstępie wyrokiem z 29 października 2025 r., WSA w Warszawie uwzględnił skargę. Wskazano, że zasadnie Wojewoda, jako materiałem dowodowym, posiłkował się również dowodami zgromadzonymi w toku postępowania o udzielenie cudzoziemce zezwolenia na pobyt stały. Zdaniem WSA w Warszawie należy mieć na uwadze, że ww. postępowanie jak i postępowanie w przedmiotowej sprawie, opierają się na innych przesłankach i niewątpliwie w prowadzonym postępowaniu istotnym jest przeprowadzenie przez organ dowodu bezpośredniego, jakim jest przesłuchanie wnioskodawcy. Tym bardziej, że zadawane w toku obu przesłuchań pytania odnosiły się także do różnych kwestii. Podkreślono, że ani Wojewoda ani Rada nie są związane decyzjami zapadłymi w toku innych postępowań, dotyczących tej samej osoby. W ocenie sądu pierwszej instancji cudzoziemka wykazała nie tylko polskie pochodzenie, znajomość języka polskiego (co rzeczywiście organy obu instancji przyznają), ale także swoją przynależność do narodu polskiego, jak i kultywowanie tradycji i zwyczajów polskich. Wskazano, że powyższe znajduje swoje potwierdzenie w przesłuchaniu skarżącej, z którego niezbicie wynika jej wiedza o Polsce, w tym dotycząca też historii Polski czy dotycząca pobrzeżnych miast. Wyjaśniono, że cudzoziemka od dziecka zamieszkiwała na Ukrainie, na terenach objętych "rzezią wołyńską" (niespójność zeznań cudzoziemki w tym zakresie w obu procedurach) stąd logicznym jest, że wiedzę o tamtych wydarzeniach posiadała zarówno od osób narodowości Ukraińskiej, które były jej sąsiadami, nauczycielami czy osobami które spotkała w życiu codziennym, ale także od osób narodowości polskiej. Zatem jej niespójne odpowiedzi w tym zakresie (cząstkowe) nie mogą być przeważające. Zdaniem sądu pierwszej instancji, podczas przeprowadzonej 18 lipca 2023 r. rozmowy cudzoziemka udzielała prawidłowych odpowiedzi spontanicznie, zgodnie ze swoją wiedzą. Dalej, że w okolicznościach sprawy trudno uznać za zasadne twierdzenie Rady, że cudzoziemka wiedzę, zwyczaje i polskie tradycje nabyła wyłącznie podczas wieloletniego pobytu w Polsce. Zdaniem WSA w Warszawie organy ograniczyły się jedynie do stwierdzenia, że posiadana obecnie przez cudzoziemkę wiedza o Polsce nabyta została podczas długoletniego pobytu w Polsce, nie wynika z potrzeby poznania polskich zwyczajów i tradycji, a jedynie z chęci posiadania przywilejów wynikających z Karty Polaka, m.in. uzyskania zezwolenia na pobyt stały, co dotychczas nie udało się skarżącej. Następnie, że organy nie wykazały aby skarżąca zainteresowała się polskością dopiero po zamieszkaniu w Polsce a także, że celem złożenia przedmiotowego wniosku była wyłącznie chęć zalegalizowania pobytu w RP. Podkreślono, że cudzoziemka nie jest Polką, nie urodziła się w Polsce a na Ukrainie co też oznacza, że może mieć uzasadnione braki w wiedzy o Polsce czy panujących tu tradycjach. Jednak w ocenie sądu pierwszej instancji należy uznać, że nawet wskazane przez organy nieścisłości w wypowiedziach skarżącej, w obliczu całokształtu dowodów, nie mają wpływu na fakt wykazania przez nią ustawowych przesłanek dla uzyskania przez nią Karty Polaka, przewidzianych w art. 2 ust. 1 ustawy o Karcie Polaka. 3. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła Rada zaskarżając go w całości, zarzucając: - na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, mianowicie: 1) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a.: a) poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu wyroku jakie przepisy zostały naruszone przez organy administracji i w jakim zakresie, ograniczając się jedynie do wskazania, iż sąd podzielił stanowisko skarżącej; b) w powiązaniu z art. 195 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 195 ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2025 r. poz. 1079; dalej: "ustawa o cudzoziemcach" lub "u.o.c.") oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji (Dz. U. z 2022 r. poz. 1105 ze zm.; dalej: "ustawa o repatriacji"), poprzez ustalenie, że decyzja w przedmiocie odmowy udzielnie zezwolenia na pobyt stały nie wiąże zarówno Wojewody Podkarpackiego jak też Rady ze względu, iż "ww. postępowanie jak i postępowanie w przedmiotowej sprawie, opierają się na innych przesłankach (...)" (strona 7 uzasadnienia), pomimo, iż przesłanki w obu postępowaniach są tożsame; 2) naruszenie art. 3 § 1, art. 135, art. 141 § 4, oraz art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 75, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w powiązaniu z art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 19 pkt 1 ustawy o Karcie Polaka w szczególności: a) poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie kontroli działalności organu i uchylenie zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy decyzja odpowiada prawu i brak jest podstaw do jej uchylenia; b) poprzez naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez przerzucenie na organ ciężaru dowodowego i obowiązku wykazania, ponad wszelką wątpliwość, "iż skarżąca mieszkając na Ukrainie nie kultywowała tradycji i obyczajów polskich, nie posiadała żadnej wiedzy o Polsce" (strona 8 uzasadnienia wyroku), pomimo, iż przedmiotem postępowania o przyznanie Karty Polska jest wykazanie (udowodnienie) stosownie do przepisu art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o Karcie Polaka przez wnioskodawczynię swoich związków z polskością. Tym samym jeżeli wnioskodawczyni podnosiła inne okoliczności niż ustalone przez organ (w zakresie swoich związków z polskością), to była ona zobowiązana to wykazać i udowodnić; c) poprzez niezasadne zarzucenie organowi dokonania błędnej oceny całokształtu materiału dowodowego, w szczególności poprzez zakwestionowanie, że: skarżąca zainteresowała się polskością dopiero po zamieszkaniu w Polsce a także, iż celem złożenia przedmiotowego wniosku była wyłącznie legalizacja pobytu w RP; dokonana ocena dowodów jest spójna i zgodna z doświadczeniem życiowym a ustalony stan faktyczny znajduje oparcie w zebranym materiale dowodowym i mieści się w granicach oceny wyznaczonej przez art. 80 k.p.a., czemu organ dał wyraz w uzasadnieniu decyzji; d) poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i przyjęcie przez WSA w Warszawie, że zebrane w sprawie dowody (a w szczególności opis przebiegu rozmowy skarżącej z uprawnionym pracownikiem Podkarpackiego Urzędu Wojewódzkiego w Rzeszowie z 18 lipca 2023 r.) były wystarczające do zastosowania art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o Karcie Polaka i przyznania Karty Polaka; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w powiązaniu z art. 2 ust. 1, art. 13 ust. 2 i art. 19 pkt 1 ustawy o Karcie Polaka oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niezasadne uwzględnienie skargi i uchylenie odpowiadającej prawu decyzji Rady oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody, w sytuacji gdy zarówno wykładnia ww. przepisów prawa materialnego jak ich zastosowanie znajduje pełne oparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych; - na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 2 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 13 ust. 2 ustawy o Karcie Polaka i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie tych przepisów. Ww. naruszenie polega na zastosowaniu wykładni (całkowicie pomijającej wykładnię dotychczas prezentowaną przez sądy administracyjne w podobnych sprawach), przyjmującej że: to organ jest zobowiązany do udowodnienia ponad wszelką wątpliwość, iż skarżąca, mieszkając na Ukrainie, nie kultywowała tradycji i obyczajów polskich i nie posiadała wiedzy o Polsce; osoby urodzone i wychowane na Ukrainie mogą prezentować inną niż jednoznacznie negatywną ocenę "rzezi wołyńskiej", a relatywizowanie ludobójstwa Polaków pozostaje bez wpływu na określenie ich tożsamości narodowej; fakt urodzenia na Ukrainie uprawnia skarżącą do posiadania braków w wiedzy o Polsce i tradycjach, podczas gdy ustawa nie odnosi się wprost do Polski, a wykazania związku z polskością niezależnie od miejsca pobytu. Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi oraz jej oddalenie; ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania; zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz oświadczył, że zrzeka się rozpoznania sprawy na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej dodatkowo wskazano na naruszenie art. 16 k.p.a. 4. Pismem z 27 stycznia 2026 r. cudzoziemka wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz zwrot kosztów postępowania kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego. 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 5.1. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. 5.2. Zasadnie w skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o Karcie Polaka w zw. z art. 195 ust. 1 pkt 3 i 9 oraz ust. 2 u.o.c. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o repatriacji w zw. z art. 16 § 1 k.p.a. 5.3. Odnosząc się do tego zagadnienia należy przede wszystkim stwierdzić, że zasadnie przyjął WSA w Warszawie, że postępowanie w sprawie przyznania Karty Polaka oraz postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt stały w oparciu o art. 195 ust. 1 pkt 3 u.o.c. to dwa odrębne postępowania administracyjne. Rzecz jednak w tym, że uszło uwadze Sądu I instancji, że postępowania te pozostają w ścisłym związku, w tym w odniesieniu do jednej z przesłanek uzasadniającej uwzględnienie wniosku. Otóż w obu postępowaniach strona jest zobowiązana do wykazania związków z polskością (zob. art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o Karcie Polaka oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o repatriacji, do którego odsyła art. 195 ust. 2 u.o.c.). Istota związków z polskością, w przypadku obu postępowań, jest tożsama. Otóż chodzi m.in. o wykazanie przywiązania do języka polskiego, do polskich tradycji, historii, kultury, czy obyczajów (por. np. wyrok NSA z 6 czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 2198/22, CBOSA; J. Chlebny, w: Prawo cudzoziemców. Komentarz, pod red. J. Chlebnego, Warszawa 2020, s. 484). Stąd też cudzoziemiec, któremu przyznano Kartę Polaka, ubiegając się o zezwolenie na pobyt stały, zwolniony został z obowiązku wykazania związków z polskością (zob. art. 195 ust. 1 pkt 9 u.o.c.). Przy czym w odniesieniu do wymogu wykazania związków z polskością na gruncie ustawy o Karcie Polaka kluczowe znaczenie ma znajomość i kultywowanie polskich tradycji i zwyczajów w okresie przed przyjazdem do Polski (por. np. wyrok NSA z 25 lutego 2026 r., sygn. akt II OSK 1757/25, CBOSA). 5.4. Wadliwe jest w takim stanie sprawy stanowisko WSA w Warszawie, że ustalenia i oceny co do wykazania przez skarżącą związków z polskością poczynione przez Wojewodę w decyzji z 28 czerwca 2018 r. oraz Szefa Urzędu w decyzji z 12 maja 2022 r. w postępowaniu w sprawie zezwolenia na pobyt stały nie miały istotnego znaczenia w postępowaniu w sprawie przyznania Karty Polaka. Zasadnie w tej kwestii Rada odwołała się do art. 16 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Na gruncie tego przepisu przyjmuje się, że zasada trwałości decyzji administracyjnej, obejmująca m.in. domniemanie legalności i mocy obowiązującej takiej decyzji, ma kardynalne znaczenie dla całego systemu ogólnego postępowania administracyjnego (por. np. R. Sawuła, Uchylenie lub zmiana ostatecznej decyzji administracyjnej w stanie wyższej konieczności, Rzeszów 2021, s. 19). Podobnie, w orzecznictwie przyjmuje się, że ostateczna decyzja organów administracji publicznej korzysta z domniemania legalności, wiąże erga omnes i dopóki funkcjonuje w obrocie prawnym, dopóty organ, podobnie zresztą jak i sąd, zobowiązany jest do jej uwzględnienia przy wydawaniu swojego rozstrzygnięcia (por. np. wyrok NSA z 21 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 2484/12; wyrok NSA z 10 maja 2023 r., sygn. akt II OSK 1373/22; wyrok NSA z 5 listopada 2025 r., sygn. akt II OSK 2486/24 oraz wyrok NSA z 16 grudnia 2025 r., sygn. akt II OSK 970/25 – CBOSA). 5.5. Przenosząc powyższe ustalenia na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że Wojewoda Mazowiecki decyzją z 28 czerwca 2018 r. odmówił skarżącej udzielenia zezwolenia na pobyt stały z uwagi na niespełnienie przesłanki związków z polskością (k. 16 akt administracyjnych). Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Szefa Urzędu z 12 maja 2022 r., a skarżąca nie skorzystała z możliwości zaskarżenia tej decyzji do WSA w Warszawie. Z analizy uzasadnienia wspomnianej decyzji Wojewody Mazowieckiego wynika w szczególności, że skarżąca w trakcie przesłuchania przeprowadzonego w 2018 r. nie miała podstawowej wiedzy na temat takich postaci jak Józef Piłsudski oraz Tadeusz Kościuszko, zaś L. W. miał być m.in. pisarzem, który dostał nagrodę Nobla już po śmierci. Co więcej, skarżąca wówczas wyraźnie identyfikowała się z narodowością ukraińską, a nadto wyrażała co najmniej neutralny stosunek do Stepana Bandery oraz działalności UPA. Zdaniem skarżącej, polityk ten "chciał zrobić coś dobrego", a nadto skarżąca oświadczyła, że nie wierzy, że UPA "zabijała dzieci i gwałciła żony", zaś rzeź wołyńska miała być m.in. "bitwą z Polakami". W takim stanie sprawy, mając m.in. na uwadze ówczesne braki w wiedzy na temat polskiej historii oraz negowanie przez skarżącą ludobójstwa popełnionego przez ukraińskich nacjonalistów na polskiej ludności cywilnej zamieszkałej na Kresach Południowo-Wschodnich, części Polesia, Lubelszczyzny i Podkarpacia (zob. uchwałę Sejmu RP z 11 lipca 2023 r. w 80. rocznicę Rzezi Wołyńskiej – MoP 2023, poz. 733), nie sposób uznać, że skarżąca wykazała w postępowaniu pobytowym wszczętym wnioskiem z 18 lipca 2023 r., iż w okresie przed przybyciem do Polski kultywowała na Ukrainie polskie tradycje i zwyczaje. Tym samym zasadnie przyjęły orzekające organy, że nie została przez skarżącą spełniona przesłanka z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o Karcie Polaka. 5.6. Uzupełniająco należy wskazać, że bezzasadny okazał się również zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 79a § 1 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. Rada istotnie przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie powiadomiła skarżącej o możliwości wypowiedzenia się, ale uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Rada nie prowadziła uzupełniającego postępowania dowodowego, a opierała się wyłącznie na materiale dowodowym zebranym przez organ I instancji. Natomiast organ odwoławczy nie naruszył art. 79a § 1 k.p.a. W realiach niniejszej sprawy powodem utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji nie było ewentualne nieuzupełnienie przez skarżącą materiału dowodowego w postępowaniu odwoławczym, ale podzielenie przez Radę oceny tego materiału oraz ocen prawnych wyrażonych przez Wojewodę w decyzji z 30 października 2024 r. 5.7. W sprawie nie doszło również do naruszenia art. 15 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. Z analizy uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Rada dokonała ponownej oceny sprawy w jej całokształcie. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika również w sposób jednoznaczny, jakie były podstawowe powody wydania decyzji odmownej. Uzupełniająco należy podkreślić, że dla spełnienia wymogu przedstawienia motywów rozstrzygnięcia nie jest konieczne odniesienie się, krok po kroku, do każdego z zarzutów odwołania. Wystarczające jest, jeżeli organ odwoławczy odniesie się szczegółowo tylko do tych zarzutów, które w realiach danej sprawy, w świetle relewantnych norm prawa materialnego oraz ustalonego stanu faktycznego, mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz skrótowo wyjaśni, dlaczego pozostałe kwestie nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia. Można zatem powiedzieć, że z punktu widzenia obowiązku sporządzenia uzasadnienia wystarczające jest, aby w uzasadnieniu przedstawiono fakty i argumenty prawne mające decydujące znaczenie dla wydania orzeczenia (por. np. wyrok NSA z 28 kwietnia 2026 r., sygn. akt II OSK 41/26, CBOSA; wyrok Sądu z 6 marca 2024 r., T‑652/22, Lidl vs. EUIPO, pkt 61, EU:T:2024:152; 12). Warunki te zostały w realiach niniejszej sprawy spełnione. Zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. nie może być natomiast wykorzystywany do kwestionowania trafności ocen prawnych wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. 5.8. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylono zaskarżony wyrok, a na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalono skargę. 5.9. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
27 stycznia 2026
Skarżony organ
Inne
Sędziowie
Grzegorz Rząsa /sprawozdawca/ Jerzy Stankowski /przewodniczący/ Robert Sawuła

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny