Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II OSK 1737/24

II OSK 1737/24 - Wyrok NSA z 2025-08-07

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
7 sierpnia 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon Sędziowie: sędzia NSA Robert Sawuła sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 23 stycznia 2024 r. sygn. akt II SA/Rz 1489/23 w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia 17 lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 23 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 1489/23 oddalił skargę [...] sp. z o.o. w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia 17 lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W wyniku rozpoznania wniosku skarżącej spółki z dnia 12 lipca 2019 r., Prezydent Miasta R. (dalej: Prezydent) decyzją z dnia 3 października 2019 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił spółce pozwolenia na budowę dla inwestycji pn. Budowa budynku mieszkalno-handlowo-usługowego z 5 lokalami mieszkalnymi, lokalem użytkowym i garażem podziemnym wraz z niezbędną infrastrukturą: budową przyłączy wody, kanalizacji sanitarnej i kanalizacji deszczowej, przebudową sieci i przyłączy gazu, likwidacją nieczynnego odcinka kabla energii elektrycznej, z wewnętrznymi instalacjami: wod.-kan., c.o., wentylacji mechanicznej i energii elektrycznej na działkach nr [...], [...] obr. [...] położonych przy ul. [...] w R. Wojewoda [...] decyzją z dnia 31 stycznia 2020 r. uchylił decyzję Prezydenta w całości i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Wniesiony od decyzji Wojewody sprzeciw spółki został oddalony wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 15 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 301/20. Sąd zaakceptował tylko część wskazówek organu odwoławczego, co jednak pozostało bez wpływu na wydane rozstrzygnięcie. Zdaniem Sądu istniejące ewentualne wątpliwości organu II instancji mogły zostać wyjaśnione przez organ odwoławczy: kwestia dostępności do drogi publicznej oraz kwestia szkodliwego wpływu na interes osób trzecich poprzez oddziaływanie na już istniejącą zabudowę i ewentualne ograniczenie prawa własności nieruchomości sąsiednich w zabudowie potencjalnej. Decyzją z dnia 30 listopada 2021 r., Prezydent ponownie zatwierdził projekt budowlany i udzielił skarżącej spółce pozwolenia na budowę dla opisanej powyżej inwestycji. Od powyższej decyzji odwołania wnieśli: Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" z/s w R. (dalej: Spółdzielnia) oraz U. i A. P. Na skutek rozpatrzenia odwołań Wojewoda [...] decyzją z 29 kwietnia 2022 r. uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Na skutek wniesieniu sprzeciwu od powyższej decyzji, WSA w Rzeszowie wyrokiem z dnia 1 sierpnia 2022 r. sygn. akt II SA/Rz 735/22 uchylił decyzję Wojewody. Ponownie rozpatrując sprawę postanowieniem z dnia 6 grudnia 2022 r. Wojewoda zobowiązał inwestora do usunięcia w terminie do 31 grudnia 2022 r. nieprawidłowości w projekcie budowlanym. Decyzją z 17 lipca 2023 r. Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), dalej: k.p.a. oraz art. 35 ust. 1 pkt 2 i 3, ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2023 r. poz. 682 ze zm.), dalej: p.b. w zw. z art. 25 ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471 ze zm.), dalej: ustawa zmieniająca, w zakresie odwołania Spółdzielni uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla ww. inwestycji, a w zakresie odwołania U. i A. P. umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wyjaśnił, że odnośnie odwołania Spółdzielni, uzupełniony projekt budowlany nie odpowiada wymogom wskazanym w art. 35 ust. 1 p.b. w zw. z art. 25 ustawy zmieniającej. Mimo dwukrotnego wezwania kierowanego do inwestora w tym zakresie, przedłożony projekt budowlany nadal jest niekompletny oraz nie pozwala na ustalenie, że spełniony został § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietna 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r. poz. 1225), dalej: r.w.t., również w kontekście ochrony interesów osób trzecich. Planowany do realizacji budynek mieszkalno-handlowo-usługowy ma być usytuowany w odległości 11,75 m od budynku mieszkalnego wielorodzinnego istniejącego na działce nr [...] oraz w odległości 14,16 m od budynku mieszkalnego wielorodzinnego istniejącego na działce nr [...]. Odległość projektowanego budynku od granic działek sąsiednich w miejscach najmniejszego zbliżenia wynosi odpowiednio: w stosunku do działki nr [...] - 4,16 m oraz 6,12 m, w stosunku do działki nr [...] - 5,34 m oraz 6 m. Przedmiotowy budynek w najwyższym punkcie będzie miał wysokość 12,61 m licząc od poziomu projektowanego terenu. Z dokonanych w toku uzupełniającego postępowania ustaleń wynika, że o ile w chwili obecnej właściciele działek sąsiednich mieliby prawo zabudowy swoich działek zgodnie z przepisami (§ 12 ust. 1 pkt 1 r.w.t.) ścianą z oknem usytuowanym w odległości 4 m od granicy działki inwestycyjnej, o tyle w przypadku budowy projektowanego budynku owa odległość musiałaby zostać zwiększona dodatkowo o 3,40 m w przypadku działki nr [...] i 4,20 m w przypadku działki nr [...]. Z treści przedłożonych dokumentów wynika również, że realizując projektowaną inwestycję inwestor doprowadzi do ograniczenia właścicieli działek sąsiednich w prawie do zabudowy swoich nieruchomości w przyszłości poprzez nieuprawnione wyłączenie możliwości zlokalizowania w tych budynkach pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi na wysokości poniżej 4,05 m i długości ok. 15-20 m. Dołączone do projektu budowlanego rysunki dotyczące analizy hipotetycznej zabudowy na działkach sąsiednich są nieprecyzyjne i nie pozwalają na stwierdzenie, że warunek z § 13 r.w.t. został spełniony. W ocenie organu odwoławczego całokształt przytoczonych okoliczności świadczy o tym, że zaskarżona decyzja Prezydenta narusza prawo, co skutkuje koniecznością jej uchylenia i orzeczenia o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Analiza odwołania wniesionego przez U. i A. P. wykazała natomiast, że odwołującym w przedmiotowej sprawie nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 p.b., co skutkowało umorzeniem postępowania odwoławczego w tym zakresie. Skargę na decyzję Wojewody wniosła [...] sp. z o.o. w [...] zarzucając jej naruszenie: 1) art. 6 w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez nierzetelne i nieterminowe rozpoznanie sprawy i obarczanie Skarżącego obowiązkami związanymi ze sporządzaniem dodatkowej dokumentacji, czy też dokonywaniem dodatkowych pomiarów; 2) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, w tym dokonanie nieprawidłowej oceny dokumentacji projektowej; 3) art. 80 k.p.a. poprzez wykroczenie przez organ administracyjny poza granice swobodnej oceny dowodów; 4) art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej: p.p.s.a., poprzez wykroczenie przez organ administracyjny poza ocenę prawną i wskazania co dalszego postępowania wyrażone w wyroku WSA w Rzeszowie z 15 czerwca 2020 r. II SA/Rz 301/20; 5) art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. poprzez jego błędną wykładnię; 6) art. 35 ust 1 p.b. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie; 7) § 13 ust. 1 lit. a, § 57 i § 60 r.w.t. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie; 8) § 12 ust 1 pkt 1 r.w.t. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał, że skarga jest nieuzasadniona. W ocenie Sądu, w zaskarżonej decyzji organ II instancji wyjaśnił, zwłaszcza w kontekście norm techniczno-budowlanych, jakie konkretne parametry nowej inwestycji zadecydowały o odmowie zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W szczególności organ nie wykroczył poza granice swobodnej oceny dowodów, uznając, że projekt budowlany jest niekompletny oraz nie pozwala na stwierdzanie, że inwestycja spełnia warunki określone w § 13 r.w.t. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 153 p.p.s.a. Organ odwoławczy podążył za oceną prawną i uwzględnił wskazania co dalszego postępowania wyrażone w wyrokach WSA w Rzeszowie II SA/Rz 301/20 oraz II SA/Rz 735/22. Wynika z nich, że planowana inwestycja wprowadza realne ograniczenia w zabudowie działek sąsiednich, skutkujące koniecznością odsunięcia ewentualnego budynku od granicy działek inwestycyjnych tak, aby w związku z realizacją objętej postępowaniem inwestycji nie naruszyć przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. O ile w chwili obecnej właściciele działek sąsiednich mają prawo zabudowy swoich działek zgodnie z przepisami § 12 ust. 1 pkt 1 r.w.t. ścianą z oknem usytuowanym w odległości 4 m od granicy działki inwestycyjnej, o tyle w przypadku budowy projektowanego budynku owa odległość musiałaby zostać zwiększona, co jest równoznaczne z ograniczeniem zabudowy działek sąsiednich. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia § 12 ust. 1 pkt 1 r.w.t. Organ odwoławczy wyjaśnił także w uzasadnieniu z jakich powodów uznał, że dołączone do projektu budowlanego rysunki dotyczące analizy hipotetycznej zabudowy na działkach sąsiednich są nieprecyzyjne i nie pozwalają na stwierdzenie, że warunek z § 13 r.w.t. został spełniony oraz że analiza przesłaniania istniejącej zabudowy na działce nr [...] przez budynek projektowany na działce nr [...] zawiera nieścisłości, a także że analiza zacieniania w dniu równonocy wiosennej jest nierzetelna. Odnosząc się do legalności zaskarżonej decyzji w zakresie pkt II, w którym umorzono postępowanie odwoławcze z odwołania U. i A. P., Sąd stwierdził, że rozważania w tym zakresie poczynione przez organ odwoławczy także są prawidłowe, bowiem brak po ich stronie przymiotu strony postępowania w rozumieniu art. 28 w zw. z art. 3 pkt 20 p.b. Skargę kasacyjną wniosła skarżąca spółka zaskarżając powyższy wyrok w całości i stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania tj.: 1) art. 35 ust 3 w zw. z art. 35 ust. 1 p.b. poprzez jego błędną wykładnię i zobowiązanie inwestora do usuwania nieprawidłowości, pomimo że nieprawidłowości te nie istniały albo do których usuwania inwestor nie był zobowiązany z uwagi na brak oparcia wymogów organu w przepisach ustawowych, co skutkowało nieuprawnionym uznaniem, że nieprawidłowości nie zostały usunięte, a tym samym projekt budowlany nie spełnia wymagań określonych przepisami prawa; 2) art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. poprzez jego błędną wykładnię i ustalenie, że usytuowanie budynków na działce inwestora nr ew. [...] narusza uzasadnione interesy właścicieli działek sąsiednich, pomimo że działki sąsiednie są niezabudowane i przedstawiony przez inwestora projekt budowalny spełnia warunki określone w r.w.t., w szczególności w § 272 r.w.t.; 3) art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. w zw. z § 13 ust 1 lit a), § 57, § 60 r.w.t., poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie będące wynikiem nieprawidłowej wykładni polegającej na przyjęciu, że niniejszy przepis ma zastosowanie także do budynków nieistniejących na nieruchomościach sąsiednich, tj. do nieruchomości niezabudowanych, w związku z czym uznanie, że przedstawione przez inwestora na żądanie organu analizy dotyczącej hipotetycznej zabudowy prowadzą do wniosku, że projekt budowlany przedstawiony przez inwestora narusza prawo do hipotetycznej zabudowy nieruchomości sąsiednich, a tym samym uzasadnione interesy właścicieli działek sąsiednich; 4) art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. w zw. z § 12 ust pkt 1 r.w.t., poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie będące wynikiem nieprawidłowej wykładni polegającej na przyjęciu, że niniejszy przepis ma zastosowanie także do budynków nieistniejących na nieruchomościach sąsiednich, tj. do nieruchomości niezabudowanych, w związku z czym uznanie, że przedstawione przez inwestora na żądanie organu analizy dotyczącej hipotetycznej zabudowy prowadzą do wniosku, że projekt budowlany przedstawiony przez inwestora narusza prawo do hipotetycznej zabudowy nieruchomości sąsiednich poprzez konieczność ich usytuowania w większej odległości, a tym samym uzasadnione interesy właścicieli działek sąsiednich; 5) art. 4 p.b. poprzez jego niezastosowanie, co skutkowało naruszeniem prawa inwestora do zabudowy nieruchomości gruntowej, pomimo prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz zgodnością zamierzenia budowlanego z przepisami prawa; 6) art. 151 p.p.s.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżona decyzja naruszała przepisy kodeksu postępowania administracyjnego; 7) art. 6 w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez nierzetelne i nieterminowe rozpoznanie sprawy i obarczanie skarżącego obowiązkami związanymi ze sporządzaniem dodatkowej dokumentacji, czy też dokonywaniem dodatkowych pomiarów związanych z lokalem mieszkalnym nr [...] zlokalizowanym w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w R., co skutkowało nie tylko wykonywaniem przez Skarżącego zbędnych czynności, ale także znacząco wydłużyło niniejsze postępowanie, w sytuacji gdy organ administracyjny uznał, że właścicielom niniejszego lokalu nie przysługuje prawo strony, albowiem nie wykazali swojego indywidualnego interesu prawnego w sprawie o pozwolenie na budowę dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalno - handlowo - usługowego z 5 lokalami mieszkalnymi, lokalem użytkowym i garażem podziemnym wraz z niezbędną infrastrukturą na działkach nr [...], [...] obr. [...] położonych przy ul. [...] w R.; 8) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, dokonanie nieprawidłowej oceny dokumentacji projektowej, w szczególności dołączonych do projektu budowlanego rysunków nr Z.3, Z.8,Z.9, Z.10, a także analizy zacienienia w dniu równonocy wiosennej w sytuacji, gdy z analizy wprost wynika, że dotyczy ona równonocy wiosennej, wskutek czego miało to wpływ na treść orzeczenia, polegający na tym, że organ administracyjny uznał, że projekt budowlany jest niekompletny oraz nie pozwala na stwierdzanie, że spełniony został § 13 r.w.t., również w kontekście ochrony interesów osób trzecich (art. 5 ust 1 pkt 9 p.b.); nierozpoznanie rysunków nr Z8 i Z9 dotyczących analizy hipotetycznej zabudowy uznając, że rysunki są nieprecyzyjne oraz niepoparte wyliczeniami umożliwiającymi dokonanie weryfikacji przez organ administracyjny, pomimo że materiały przedłożone skarżącemu przez organ administracyjny na podstawie, których skarżący miał dokonać stosownych obliczeń, nie zawierały informacji o progu położenia okna balkonowego, a także pomimo niedostarczenia (na wniosek skarżącego) przez Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]" w R. skarżącemu dokumentów, tj. kopii rysunków przedstawiających bez zniekształceń rzut poziomy lokalu nr [...] zlokalizowanego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym położonym na działce nr [...] przy ul. [...] z podanymi jego wymiarami, w tym szczególnie wymiarami gabarytowymi okien i drzwi balkonowych, wymiarami balkonu oraz rzędnej wysokościowej lokalu nr [...] oraz rzędnej wysokościowej balkonu lokalu położonego nad przedmiotowym lokalem; nieprawidłowe ustalenie hipotetycznej zabudowy na działce ew. nr [...], poprzez przyjęcie, że w związku z powstaniem projektowanego budynku, musi się ona znaleźć w większej odległości, niż wynika to z § 12 ust. 1 pkt 1 r.w.t.; zignorowaniu wskazywanej w pismach i na rys. Z.7 możliwości zastosowania zasady symetryczności; przyjęcie, że właściciele działek sąsiednich winni mieć pełną swobodę kształtowania dalszej, potencjalnej zabudowy swojej działki bez konieczności uwzględniania w jej rozwiązaniu zaprojektowanego budynku w sytuacji, gdy zaprojektowanie budynku inwestora warunkowane było ograniczeniami wynikającymi z istniejącej zabudowy i aktualnego zagospodarowania na działkach sąsiednich; 9) art. 80 k.p.a. poprzez wykroczenie przez organ administracyjny poza granice swobodnej oceny dowodów, polegające na uznaniu, że projekt budowlany jest niekompletny oraz nie pozwala na stwierdzanie, że spełniony został § 13 r.w.t., również w kontekście ochrony interesów osób trzecich (art. 5 ust 1 pkt 9 p.b.), co doprowadziło do arbitralności działania organu, a w konsekwencji także przekroczenia granic uznania administracyjnego. Z uwagi na powyższe skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie, na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw. Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw. Sąd Wojewódzki, kontrolując zaskarżoną decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę zasadnie uznał za prawidłowe stanowisko Wojewody, który orzekł o uchyleniu decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia 3 października 2019 r. dostrzegając, że udzielone Spółce [...] pozwolenie na budowę wydane zostało z naruszeniem art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b i art. 35 ust. 1 pkt 2 i 3 p.b., w powiązaniu ze wskazanymi przepisami rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. Weryfikując merytorycznie decyzję z dnia 3 października 2019 r., Wojewoda prawidłowo wskazał, że był związany wytycznymi zawartymi w prawomocnych wyrokach WSA w Rzeszowie z dnia 15 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 301/20 oraz z dnia 1 sierpnia 2022 r. sygn. akt II SA/Rz 735/22. To w tych wyrokach sąd wskazał, że przedłożony przez inwestora projekt budowlany nie spełnia wymogów dotyczących przesłaniania określonych w § 13 r.w.t. w zakresie oddziaływania projektowanego budynku na potencjalną zabudowę na działkach nr [...] i [...]. Nadto, że projektowana zabudowa wpływa na ograniczenie możliwości zabudowy tych działek w ten sposób, że potencjalna zabudowa musiałaby być usytuowana w odległości większej niż wynika to z § 12 ust. 1 pkt 1 r.w.t. Wskazał też, na potrzebę respektowania wymogów wynikających z art. 4 i art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b., przy czym wywiódł, że ochrona własności dotyczy wszystkich podmiotów w równym stopniu, dlatego w myśl art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. inwestor chcący realizować przysługujące mu prawo do zabudowy, musi mieć na względzie analogiczne prawa innych. Art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą co do zasady pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże ich w sprawie. Ustanowiona w art. 153 p.p.s.a. zasada związania oceną prawną powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą również każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak i wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 23 września 2020 r. sygn. akt II OSK 1874/20; wyrok NSA z dnia 16 października 2014 r. sygn. akt II FSK 2506/12). W tej sytuacji Wojewoda prawidłowo wezwał skarżącą spółkę do usunięcia występujących w projekcie budowlanym nieprawidłowości, jak również prawidłowo ocenił uzupełnioną przez inwestora dokumentację wskazując, że w dalszym ciągu na jej podstawie nie można stwierdzić, że spełniony został warunki z § 13 r.w.t. w kontekście ochrony interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b.), bowiem właściciele sąsiednich nieruchomości przy projektowaniu potencjalnej zabudowy zmuszeni będą do jej odsunięcia od granicy działki na odległość większą niż wynika to z § 12 ust. 1 pkt 1 r.w.t. Jak słusznie zauważył Wojewoda przedłożone przez inwestora rysunki dotyczące hipotetycznej zabudowy (Z8 i Z9) są nieprecyzyjne i nie pozwalają na stwierdzenie, że warunek z § 13 r.w.t. został spełniony, nie wskazano bowiem jak jest wysokość przesłaniania projektowanego budynku oraz na jakiej wysokości znajduje się parapet okna w hipotetycznym budynku na działce nr [...]. Brak jest również stosownej analizy dotyczącej zabudowy nadziałce nr [...]. Nierzetelna jest również analiza spełnienia wymagań wynikających z § 13 r.w.t. w stosunku do istniejącej już w sąsiedztwie zabudowy. W rezultacie akceptacji podlegało wnioskowanie Wojewody, zgodnie z którym pozwolenie na budowę spornej inwestycji wydane zostało z naruszeniem wymogów wynikających z wymienionych wyżej przepisów. To na organie architektoniczno-budowlanym ciąży obowiązek zbadania wpływu zamierzenia inwestycyjnego na działki sąsiednie w kontekście m.in. nasłonecznienia i zacienienia przyszłej zabudowy, stosownie do zasady równości stwarzającej równe szanse w zagospodarowaniu swojej nieruchomości przez inwestora oraz właścicieli działek sąsiednich. Wykładany w zgodzie z przepisami Konstytucji RP art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. oznacza równe prawa inwestorów w zagospodarowaniu swoich nieruchomości, a tym samym obowiązek uwzględniania potencjalnej zabudowy na działkach sąsiednich, tak aby projektowana zabudowa przez pierwszego z inwestorów nie doprowadziła do sytuacji, w których działki sąsiednie nie będą mogły być zabudowane w sposób określony w planie miejscowym lub decyzji o warunkach zabudowy. Podkreślenia wymaga, że stosownie do art. 4 p.b., przysługujące każdemu prawo do zabudowy nieruchomości gruntowej nie jest nieograniczone, gdyż warunkiem skorzystania z tego prawa jest zgodność zamierzenia budowlanego z przepisami. Oznacza to, że podmiot planujący inwestycję musi uwzględnić inne prawa i dobra chronione, w tym uzasadniony interes osób trzecich, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. W piśmiennictwie i orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że zawarte w art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. pojęcie uzasadnionych interesów osób trzecich powinno być interpretowane w sposób obiektywny, tj. zgodnie z regulującymi proces inwestycyjny przepisami, w tym przepisami techniczno-budowlanymi, a ponadto uregulowaniami konstytucyjnymi oraz przepisami prawa cywilnego, w głównej mierze tzw. prawa sąsiedzkiego. Akcentuje się przy tym, że poszanowanie interesów osób trzecich polega na umożliwieniu tym podmiotom skorzystania z prawa zabudowy w takim zakresie, w jakim przysługuje ono inwestorowi. Wiąże się to z potrzebą dokonywania wyważenia interesów inwestora i właścicieli sąsiednich działek, co wymaga uwzględnienia istniejącej zabudowy oraz możliwości zabudowy działek w przyszłości (por. wyroki NSA z dnia: 14 września 2006 r. II OSK 1090/05, 25 czerwca 2009 r. II OSK 1277/08, 17 kwietnia 2014 r. II OSK 2816/12, 23 lipca 2015 r. II OSK 3090/13, 23 czerwca 2021 r. II OSK 2738/18, 24 sierpnia 2022 r. II OSK 2803/19). W szeregu orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego akcentuje się, że w sprawie pozwolenia na budowę należy uwzględnić wszelkie oddziaływanie na nieruchomości sąsiednie, które w świetle prawa powszechnie obowiązującego może oznaczać ograniczenie właścicieli sąsiednich nieruchomości w realizacji uprawnień związanych z zagospodarowaniem czy wykorzystaniem gruntów, co do których przysługuje im tytuł prawny. Organ administracji publicznej ma obowiązek uwzględnić konstytucyjny obowiązek równego traktowania stron i ochrony własności (art. 32 i 64 Konstytucji RP), jak również przepis art. 144 k.c. Zadaniem organu jest każdorazowo takie wyważenie interesów stron, aby inwestycja była realizowana w sposób nienaruszający uzasadnionego interesu właściciela działki sąsiedniej, ale z zachowaniem uprawnień inwestora (por. wyroki NSA z: 14 września 2006 r. II OSK 1090/05, 3 marca 2008 r. II OSK 436/07, 28 czerwca 2013 r. II OSK 551/12). Przyjęte w wyrokach WSA w Rzeszowie stanowisko, które wiąże także Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą skargę kasacyjną, znajduje swoje uzasadnienie także w dotychczasowym orzecznictwie tego sądu, zgodnie z którym projektowana inwestycja powinna być sprawdzana pod kątem zacienienia (przesłaniania) potencjalnej zabudowy mogącej powstać na sąsiedniej działce budowlanej (zob. wyroki NSA z dnia: 30 maja 2014 r. II OSK 3105/12, 19 grudnia 1991 r. IV SA 1129/91, 25 czerwca 2009 r. II OSK 1277/08, 28 lutego 2017 r. II OSK 1629/15, 10 lipca 2019 r. II OSK 2207/17, 23 czerwca 2021 r. II OSK 2738/18, 27 kwietnia 2023 r. II OSK 1259/22). Z tych względów zarzuty kasacyjne naruszenia art. 35 ust 3 w zw. z art. 35 ust. 1 p.b., art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 r.w.t., § 13 ust. 1 lit. a, § 57, § 60 r.w.t., art. 4 p.b. uznać należało za pozbawione uzasadnionych podstaw. Niezasadne okazały się także zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 28, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.) W ramach skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę na decyzję odmawiającą udzielenia pozwolenia na budowę, nie można skutecznie podnosić zarzutu nieterminowego rozpoznania przez organ sprawy. Także z faktu, że organ odmiennie od skarżącej ocenia przedłożone dokumenty nie oznacza, że naruszył zasadę prawdy obiektywnej, czy też przekroczył granice swobodnej oceny dowodów. Możliwość przedstawienia odmiennej oceny dowodów od tej, którą prezentuje organ administracji, nie oznacza także, że ocena dokonana przez organ administracji jest oceną błędną. Stąd też kwestionowanie stanowiska organu, nie poparte żadnym dowodem stanowi jedynie nieuprawnioną polemikę. Zebranie pełnego materiału dowodowego jest niewątpliwie obowiązkiem organu, ale obowiązek ten nie ma charakteru absolutnego w tym znaczeniu, że organ nie jest zobowiązany do poszukiwania, niejako w zastępstwie strony, dowodów mających potwierdzić korzystne dla tej strony okoliczności. To na stronie postępowania administracyjnego ciąży obowiązek udowodnienia okoliczności, na podstawie których wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. Stąd przedłożenie przez inwestora dokumentacji projektowej, która nie pozwalała na jednoznaczne ustalenie spełnienia wymogów wynikających z obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa, skutkowało odmową jej zatwierdzenia oraz udzielenia pozwolenia na budowę. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. Jednocześnie na mocy art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdyż strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy.

Informacje o sprawie

Data wpływu
25 lipca 2024
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Sędziowie
Marzenna Linska - Wawrzon /przewodniczący/ Piotr Broda /sprawozdawca/ Robert Sawuła

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny