II OSK 1696/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (sprawozdawca) Sędzia del. WSA Grzegorz Antas po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 stycznia 2025 r., sygn. akt III SA/Kr 1513/23 w sprawie ze skargi M. T. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 14 lipca 2023 r., znak: WO-II.621.1.66.2023 w przedmiocie wymeldowania oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 15 stycznia 2025 r., sygn. akt III SA/Kr 1513/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M.T. (dalej jako "skarżący") na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 14 lipca 2023 r., nr: WO-II.621.1.66.2023 w przedmiocie wymeldowania. Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wójt Gminy [...], działając na wniosek A.N. , wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie wymeldowania skarżącego z pobytu stałego z budynku nr [...] położonego przy ul. [...] w miejscowości [...], Gmina [...]. Właścicielka budynku poinformowała wówczas organ I instancji, że skarżący w 1990 r. po ślubie wyprowadził się do swojej żony do miejscowości [...]. Następnie, krótko po ślubie trafił do zakładu karnego, w tym samym czasie rozwiódł się. Na przełomie 2014/2015 wziął ponownie ślub w zakładzie karnym, w którym przebywał. W 2015 r. wyszedł na przepustkę roczną i zamieszkał razem z żoną na Śląsku. Po roku czasu miał stawić się z powrotem w zakładzie karnym, ale tego nie zrobił, ukrywał się w S., gdzie go znaleziono. Ponownie się rozwiódł. Nie posiada kluczy do budynku, ani żadnych rzeczy osobistych. Aktualnie przebywa w Zakładzie Karnym w [...]. Organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w trakcie którego przesłuchano strony postępowania oraz świadków. A.N. wyjaśniła, że jest siostrą M.T. i jedyną właścicielką budynku nr [...] przy ul. [...] w [...]. Dom, w którym mieszka stanowi stara część domu, rodzice dobudowali do niego nową część, w której mieszkają. Dom jest oznaczony jednym numerem. Oświadczyła, że brat ożenił się w 1990 r. i wyprowadził do żony do [...]. Na początku małżeństwa przyjeżdżał do domu rodzinnego. Później bardzo długo przebywał w zakładzie karnym. Około 3-4 lata temu ożenił się ponownie, ślub był w więzieniu. Po wyjściu z więzienia (przerwa w karze więzienia - 1 rok) nie wrócił do domu rodzinnego. Przebywał na Śląsku. Następnie rozwiódł się z żoną i przebywał w S. Brat wyprowadził się dobrowolnie, zabrał wszystkie swoje rzeczy osobiste, nie posiada kluczy do budynku. W dniu 30 sierpnia 2022 r. do Urzędu Gminy [...] wpłynęła informacja z Krajowego Rejestru Karnego, z której wynika, że skarżący przebywał w Zakładzie Karnym w [...] od 14 września 2003 r. do 24 lipca 2008 r., następnie odbywał karę pozbawienia wolności od 26 marca 2015 r. do 25 listopada 2015 r. (od 25 listopada 2015 r. miał przerwę w karze). Wyrokiem Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 17 kwietnia 2020 r., sygn. akt VI K 178/19 został skazany na 10 lat 3 miesiące pozbawienia wolności. Od 25 października 2019 r. przebywa w jednostce penitencjarnej. W piśmie z dnia 18 października 2022 r. skarżący poinformował, że nigdy nie opuścił stałego miejsca zameldowania na stałe. Wyjaśnił, że odbywa karę pozbawienia wolności, po jej skończeniu planuje powrócić pod adres: [...], ul. [...]. Podał, że nie wyraża zgody na wymeldowanie z miejsca stałego pobytu. W dniu 21 listopada 2022 r. A.T., matka skarżącego oświadczyła, że syn po ślubie zamieszkał z żoną w [...], tam zabrał wszystkie swoje rzeczy. Ponad 10 lat temu został zatrzymany w [...] i osadzony w więzieniu. Po rozwodzie wrócił do miejsca zamieszkania. Następnie wyjechał na Śląsk, został tam aresztowany i przewieziony do zakładu karnego, gdzie zawarł kolejny związek małżeński. Po ślubie, mając przerwę w karze zamieszkał razem z żoną w S. Drugie małżeństwo syna trwało około roku. Do miejsca stałego zameldowania przyjeżdżał w odwiedziny. Około 4-5 lat temu skarżący wyjechał do S.1 i tam został zatrzymany, od tamtej pory cały czas przebywa w zakładzie karnym. Nie posiada kluczy do miejsca stałego zameldowania. W piśmie z dnia 29 listopada 2022 r. Komisariat Policji w [...], poinformował, że do zatrzymania skarżącego doszło w dniu 1 stycznia 2009 r. na terenie podległym pod KA KPP [...]; następnie w dniu 17 marca 2010 r. na terenie podległym pod KA KPP [...], z kolei w dniu 25 października 2019 r. na terenie podległym pod S.C. Komisariat [...]. Natomiast nie odnotowano zatrzymania skarżącego pod adresem: [...], ul. [...]. Następnie w dniu 8 grudnia 2022 r. M.T1., kuzynka skarżącego, przesłuchana w charakterze świadka składając zeznania przed organem I instancji poinformowała, że zamieszkuje w bliskim sąsiedztwie budynku przy ul. [...] 27 w [...], odwiedza siostrę skarżącego mieszkającą w ww. budynku. Oświadczyła, że skarżący mieszkał w miejscu stałego zameldowania bardzo dawno temu około 20-25 lat temu. Powyższe potwierdziła w dniu 8 grudnia 2022 r. A.K., osoba zamieszkująca w sąsiedztwie budynku pod adresem: [...], ul. [...]. W piśmie z dnia 2 lutego 2023 r. skarżący wniósł o przesłuchanie rodziców oraz zwrócenie się do Sądu Rejonowego w [...] o opinie kuratora sądowego z 2008 r. który sprawował nad nim opiekę odnośnie do zwolnienia warunkowego; opinie z 2014 r. i 2015 r. dotyczące starania się warunkowe zwolnienie i przerwę w odbywaniu kary pozbawienia wolności. Jednocześnie poinformował, że chciałby powołać świadków, jednak musi ustalić adresy ich zamieszkania. Z uwagi na fakt, iż odbywa karę pozbawienia wolności ma ograniczone możliwości. W dniu 26 lutego 2023 r. Wójt Gminy [...] wezwał S.T., ojca skarżącego celem złożenia wyjaśnień w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Z notatki służbowej sporządzonej w dniu 23 marca 2023 r. przez inspektora Urzędu Gminy [...] z rozmowy telefonicznej z ojcem skarżącego wynika, że nie będzie mógł stawić się w urzędzie z uwagi na zły stan zdrowia. Jednocześnie poinformował, że przepisał razem z żoną córce sporny budynek i nie ma nic więcej do dodania w powyżej sprawie. Mając na uwadze poczynione ustalenia Wójt Gminy [...] zakończył postępowanie, orzekając o wymeldowaniu skarżącego z miejsca pobytu stałego z budynku nr [...] położonego przy ul. [...] w miejscowości [...]. W odwołaniu wniesionym od ww. decyzji skarżący zarzucił, że organ niewłaściwie ustalił stan faktyczny. Organ nie wystąpił do Sądu o wywiady kuratorskie, a gdyby to uczynił, to wtedy, zdaniem odwołującego się "decyzja byłaby inna". Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 14 lipca 2023 r., nr: WO-II.621.1.66.2023 orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Wojewoda wyjaśnił, że obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany realizować obowiązek meldunkowy określony w ustawie o ewidencji ludności. Ma zatem obowiązek zameldować się w miejscu pobytu stałego lub czasowego, a gdy opuszcza miejsce pobytu stałego albo opuszcza miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu, obowiązany jest wymeldować się w organie gminy właściwym dla dotychczasowego miejsca pobytu lub dokonując zameldowania w nowym miejscu pobytu. Fakt opuszczenia lokalu stanowi przesłankę uprawniającą organ meldunkowy do wydania decyzji o wymeldowaniu. Wojewoda Małopolski podkreślił, że art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności precyzuje, że pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Uznanie pobytu za stały uzależnione jest od łącznego spełnienia określonych przez ustawodawcę przesłanek, tj. faktycznego przebywania pod określonym adresem oraz jednoczesnego zamiaru stałego pobytu w tym miejscu, połączonego z wolą koncentracji w nim swoich spraw życiowych. Za miejsce koncentracji życiowych interesów można uznać lokal, w którym osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj.: mieszka, nocuje, spożywa posiłki, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego użytku (odzież, żywność, meble, przyjmuje wizyty członków rodziny i znajomych itp.). Oceniając, gdzie znajduje się centrum życiowe, bierze się pod uwagę całokształt okoliczności zaistniałych w danej sprawie. Organ odwoławczy podkreślił również, że art. 35 ustawy o ewidencji ludności, wymaga dla zaistnienia przesłanek wymeldowania w drodze decyzji administracyjnej) jedynie opuszczenia miejsca pobytu stałego i niedopełnienia obowiązku wymeldowania się. Z kolei w przypadku odbywania kary pozbawienia wolności, co wiąże się z opuszczeniem miejsca stałego pobytu, przy ustalaniu spełnienia przesłanek do wymeldowania tej osoby przesłanka dobrowolności nie może być brana pod uwagę, ponieważ oczywistym jest, że takie działania organów państwa najczęściej nie są zgodne z wolą osoby, która ma dany budynek opuścić. W ocenie organu odwoławczego, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jednoznacznie wskazuje, że skarżący od wielu lat nie ogniskuje swoich spraw życiowych w budynku, w którym zameldowany jest na pobyt stały, co sam skarżący potwierdził. Jednocześnie oświadczył, że opuścił budynek pod adresem stałego zameldowania, gdyż był poszukiwany przez organy ścigania w celu doprowadzenia do zakładu karnego i odbycia kary pozbawienia wolności. Skarżący dopuszczając się przestępstw musiał się liczyć ze wszystkimi jego konsekwencjami, zarówno z aresztowaniem, jak i skazaniem na karę pozbawienia wolności i w konsekwencji z opuszczeniem miejsca stałego zameldowania. Ponadto zdaniem organu II instancji ponad kilkuletnie niezamieszkiwanie skarżącego w przedmiotowym budynku pozwala na uznanie, że opuszczenie spornego domu miało charakter zarówno dobrowolny i trwały. Powyższe stanowisko znajduje również odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Zdaniem organu odwoławczego utrzymanie zameldowania skarżącego w przedmiotowym budynku sprawiałoby, że w ewidencji ludności istniałby wpis niezgodny ze stanem faktycznym, a odmowa wymeldowania prowadziłaby do trwałej fikcji meldunkowej. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Wojewoda Małopolski wskazał, że nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącego, że zaniechanie przez organ I instancji przeprowadzenia dowodu z opinii kuratora sądowego wpłynęło na błędne rozstrzygnięcie sprawy. Należy wskazać, że znajdujące się w aktach przedmiotowej sprawy zeznania stron i świadków na tle całego materiału dowodowego dały spójny obraz, z którego wynika, że skarżący od wielu lat nie koncentruje swoich spraw życiowych pod adresem: [...], ul. [...]. W toku postępowania organy administracji publicznej, jako dowód dopuszczają wszystko, co może przyczynić się do dokładnego wyjaśnienia sprawy. Niemniej jednak, jeżeli strona wniesie o przeprowadzenie dowodu, który nie ujawni żadnego nowego materiału, a jedynie potwierdzi okoliczności udowodnione w inny sposób, to organ ma prawo odstąpić od przeprowadzenia dowodów, które wpłynęłoby wyłącznie na przedłużenie postępowania. W przedmiotowej sprawie organ I instancji ocenił, iż przeprowadzenie dowodu z opinii kuratora sądowego nie jest konieczne do rozstrzygnięcia sprawy. Mając powyższe na uwadze nie było podstaw do przeprowadzenia dodatkowych dowodów w sprawie. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący wskazał, że nie zgadza się z zaskarżoną decyzją. Zarzucił organom lekceważące podejście, niesprawdzenie istotnych faktów, jak i wniosków, w tym dotyczących przepustek, przerw w odbywaniu kary oraz do warunkowego przedterminowego zwolnienia z reszty kary. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia 19 września 2024 r., pełnomocnik z urzędu, ustanowiony dla skarżącego postanowieniem z dnia 24 czerwca 2024 r., uzupełnił zarzuty skargi zarzucając naruszenie : 1. art. 138 § 2 w zw. z art. 7 w zw. z art. 10 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez nierozpatrzenie wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci wywiadów środowiskowych sporządzonych przez kuratorów, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy na skutek uznania, że spełnione są przesłanki do wymeldowania skarżącego z pobytu stałego z budynku położonego pod adresem ul. [...], [...], gmina [...], podczas gdy prawidłowe przeprowadzenie dowodów zgodnie ze złożonym wnioskiem powinno doprowadzić do ustalenia, że w okresie przebywania poza Zakładem Karnym, skarżący na stałe zamieszkiwał pod wskazanym adresem, w związku z czym nie było podstaw do wydania decyzji o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego; 2. art. 35 ustawy o ewidencji ludności, poprzez przyjęcie, że w okolicznościach sprawy zaistniały podstawy do wymeldowania skarżącego z nieruchomości, podczas kiedy prawidłowe rozumienie wskazanego przepisu w oparciu o właściwie ustalony stan faktyczny powinno prowadzić do przyjęcia, że skarżący nie opuścił dobrowolnie nieruchomości, a jedynie nie przebywa w niej czasowo z uwagi na aktualny pobyt w zakładzie karnym, co wyklucza zastosowania art. 35 ustawy o ewidencji. Wyrokiem z dnia z dnia 15 stycznia 2025 r., sygn. akt III SA/Kr 1513/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 14 lipca 2023 r. w przedmiocie wymeldowania. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć organów administracji w sprawie, stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności. W świetle tych przepisów, obowiązek meldunkowy obejmujący zameldowanie i wymeldowanie się z pobytu stałego i czasowego, wynika z przepisów prawa i nie wymaga konkretyzacji w decyzjach administracyjnych. Zarówno zameldowanie, jak i wymeldowanie z pobytu stałego i czasowego, służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Oznacza to, że nie rodzi ono ani nie pozbawia uprawnień do lokalu. Postępowanie meldunkowe, służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu jedynie potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Organ meldunkowy jedynie gromadzi informacje w postaci danych o miejscu pobytu konkretnej osoby. Na tej podstawie ewidencja ludności rejestruje faktyczne dane dotyczące miejsca pobytu osoby. Ewidencja ludności nie odzwierciedla stanu prawnego lokalu, a jedynie fakt przebywania w nim danej osoby. Decyzja o wymeldowaniu z pobytu stałego w lokalu, nie ogranicza prawa do przebywania w lokalu, ani też nie powoduje utraty prawa własności, czy współwłasności do tego lokalu, ani też nie przywraca prawa posiadania, czy też prawa własności (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2012 r., sygn. II OSK 2284/12, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Wykonanie obowiązku meldunkowego w postaci zameldowania lub wymeldowania polega na zgłoszeniu wymaganych danych (art. 24 i nast. ww. ustawy) właściwemu organowi, który dokonuje ich rejestracji, będącej czynnością materialno-techniczną, rodzącą skutki prawne. Organ gminy prowadzący ewidencję ludności, jest obowiązany, na podstawie zgłoszenia, dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu. Czynności ewidencyjne podejmowane są zatem na podstawie zgłoszenia osoby wykonującej swój obowiązek meldunkowy, a wyjątki od tej zasady, przewidujące wydanie decyzji, określone zostały w art. 31 i art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Stosownie do art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o ewidencji ludności, obywatel polski dokonuje zameldowania na pobyt stały lub czasowy w formie pisemnej na formularzu w organie gminy właściwym ze względu na położenie nieruchomości, w której zamieszkuje, przedstawiając do wglądu dowód osobisty lub paszport. Dokonujący zameldowania na pobyt stały lub czasowy, przedstawia potwierdzenie pobytu w lokalu, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu na formularzu zgłoszenia pobytu stałego lub formularzu zgłoszenia pobytu czasowego, oraz, do wglądu, dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego właściciela lub podmiotu. Podstawę prawną wymeldowania stanowi art. 35 ustawy o ewidencji ludności, zgodnie z którym organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Stosownie zaś do treści art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Na pojęcie zamieszkiwania składają dwa elementy, tj. faktyczne przebywanie i zamiar. Opuszczenie miejsca pobytu stałego cechować musi zatem zarówno element faktyczny, polegający na stałym nieprzebywaniu w lokalu, jak i element wolicjonalny, łączony z dobrowolnością zmiany miejsca pobytu. Dla zaistnienia przesłanki opuszczenia miejsca pobytu konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, niż miejsce pobytu stałego, towarzyszył zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. V SA 3169/00, z dnia 10 lutego 1989 r., sygn. SA/Wr 789/88, opubl. w CBOSA). Zamiar taki określa się na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Przez termin "zamiar", w przypadku opuszczenia miejsca pobytu, należy rozumieć nie tylko wolę wewnętrzną, ale także wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Dla jego oceny istotne będzie ustalenie, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę wewnętrzną zainteresowanego pozostawania w danym lokalu (zob. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Bydgoszczy z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Bd 299/14, w Krakowie z dnia 20 listopada 2020 r., sygn. III SA/Kr 789/20, opubl. w CBOSA). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że opuszczenie miejsca pobytu stałego musi mieć charakter dobrowolny i trwały, by można było dokonać wymeldowania. Miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami (zob. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Warszawie z dnia 22 września 2005 r. sygn. IV SA/Wa 600/05, w Krakowie z dnia 20 listopada 2020 r., sygn. III SA/Kr 789/20, opubl. w CBOSA). Przy ustalaniu zamiaru nie można poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby, lecz należy zbadać, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę wewnętrzną osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należą między innymi: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w nim w sensie fizycznym, praca, nauka, prowadzenie życia towarzyskiego – przyjmowanie znajomych), posiadanie rzeczy w lokalu lub związanych z danym lokalem (np. kluczy, rzeczy osobistych) a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 września 2015 r., sygn. II OSK 2315/14, opubl. w CBOSA). Sąd po analizie sprawy stwierdził jednoznacznie, że organy administracji w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy doszły do prawidłowych wniosków. Sąd zauważył, że przesłankę dobrowolności opuszczenia miejsca stałego pobytu trzeba oceniać na tle konkretnej sytuacji. Przez zamiar opuszczenia miejsca pobytu należy natomiast pojmować nie tylko wolę wewnętrzną, ale także wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Jakkolwiek bowiem zamiar, rozumiany jako przejaw woli osoby opuszczającej lokal, ma istotne znaczenie przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło, to powinien być on oceniany na podstawie obiektywnych okoliczności. Zapewnienie o chęci zamieszkiwania w miejscu zameldowania nie może być sprzeczne z przejawami tej woli znajdującymi potwierdzenie w obiektywnych okolicznościach faktycznych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2014 r. sygn. akt II OSK 644/13, opubl. W CBOSA). Ponadto zameldowanie potwierdza istniejący stan faktyczny, a nie chęci, czy zamiar danego podmiotu na przyszłość. Ponadto w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że co do zasady nie traci dobrowolnego charakteru wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca zamieszkania, jeżeli ma ono na celu poprawienie komfortu życiowego strony poprzez uniknięcie sytuacji konfliktowych co, jak twierdzi skarżący, miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Zatem podnoszenie przez skarżącego, że przyczyną jego wyprowadzenia się był konflikt z teściową, nie mogło mieć przesądzającego znaczenia dla uznania, że skarżący nie opuścił dobrowolnie i trwale miejsca stałego pobytu. Opuszczenie lokalu, nawet jeżeli nastąpiło na skutek nieporozumień rodzinnych, przekształciło się w dobrowolne zamieszkiwanie w nowym miejscu. Zatem nie traci, co do zasady, dobrowolnego charakteru wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca zamieszkania, jeżeli ma ono na celu poprawienie komfortu życiowego strony przez uniknięcie sytuacji konfliktowych związanych ze wspólnym zamieszkiwaniem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2008 r. sygn. II OSK 140/07; wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Łodzi z dnia 8 grudnia 2012 r. sygn. III SA/Łd 459/09, w Krakowie z dnia 7 marca 2013 r. sygn. III SA/Kr 654/12, z dnia 22 kwietnia 2022 r., sygn. III SA/Kr 28/22; opubl. w CBOSA). Sąd podzielił stanowisko organów, że zaistniały przesłanki do wymeldowania skarżącego z pobytu stałego. Uznał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego; w tym z dowodów z dokumentów, a także z oświadczeń świadków uprzedzonych o obowiązku mówienia prawdy pod rygorem odpowiedzialności karnej; w sposób wystarczający dla podjęcia decyzji co do istoty sprawy, prawidłowo ocenionego w zgodzie z art. 80 K.p.a. wynika, że skarżący od wielu lat nie mieszka w przedmiotowym lokalu z zamiarem stałego w nim przebywania oraz, że opuścił ten lokal dobrowolnie. Prawidłowo zostało ustalone, że skarżący w 1990 r. po ślubie wyprowadził się do swojej żony do [...]. Następnie, krótko po ślubie trafił do zakładu karnego i w tym samym czasie rozwiódł się. Na przełomie 2014/2015 wziął ponownie ślub w zakładzie karnym, w którym przebywał. W 2015 r. wyszedł na przepustkę roczną i zamieszkał razem z żoną na Śląsku. Po roku miał stawić się w zakładzie karnym, ale tego nie zrobił i ukrywał się w [...], gdzie go znaleziono. Skarżący ponownie się rozwiódł. Nie posiada kluczy do budynku, ani żadnych rzeczy osobistych. Do miejsca stałego zameldowania przyjeżdżał jedynie w odwiedziny. Przesłuchani w sprawie świadkowie zeznali, że skarżący mieszkał w miejscu stałego zameldowania bardzo dawno temu tj. około 20-25 lat temu. Ponadto w piśmie z dnia 29 listopada 2022 r. Komisariat Policji w [...] poinformował, że do zatrzymania skarżącego doszło w dniu 1 stycznia 2009 r. na terenie podległym pod KA KPP [...]; następnie w dniu 17 marca 2010 r. na terenie podległym pod KA KPP [...], z kolei w dniu 25 października 2019 r. na terenie podległym pod S.C. Komisariat [...]. Natomiast nie odnotowano zatrzymania skarżącego pod spornym adresem: [...], ul. [...]. Zasadnie organy przyjęły, że wobec niebudzących wątpliwości zeznań świadków oraz pozostałych dowodów, nie było potrzeby przeprowadzania dowodu z przesłuchania kolejnych świadków awizowanych przez skarżącego, których danych skarżący jednak nie wskazał. W postępowaniu o wymeldowanie nie ma też znaczenia zamiar strony powrotu do miejsca zameldowania i traktowania tego miejsca jako miejsca stałego pobytu. Dopiero bowiem w przypadku zrealizowania tego zamiaru, skarżący będzie uprawniony do ponownego zameldowania się w tym miejscu. Wobec powyższego, Sąd za prawidłowe uznał stanowisko organów obu instancji, że skarżący nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu z zamiarem stałego w nim przebywania i lokal ten opuścił dobrowolnie wiele lat temu. Zdaniem Sądu, stan faktyczny ustalony przez organy w przedmiotowej sprawie, pozwalał na wymeldowanie skarżącego z przedmiotowego lokalu. Organy administracji orzekające w niniejszej sprawie nie naruszyły ani przepisów prawa materialnego, tj. ustawy o ewidencji ludności w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, ani też przepisów postępowania tj. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 88, art. 107 § 3, art. 136, art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę kasacyjną wniósł M.T. podnosząc zarzuty naruszenia: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a. oraz w zw. z art. 7 § 1 K.p.a., art. 10 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 78 § 1, art. 80 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a., polegające na przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że zarówno Organ II instancji, jak i Organ I instancji nie naruszyły przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, podczas gdy prawidłowe zastosowanie powyższych przepisów skutkowałoby uchyleniem Decyzji organu II instancji oraz decyzji organu I instancji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania ze względu na naruszenie wskazanych przepisów K.p.a. poprzez dowolną ocenę przeprowadzonych dowodów, a także pominięcie wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci wywiadów środowiskowych sporządzonych przez kuratora sądowego oraz korespondencji urzędowej, którą skarżący odbierał przebywając w [...] przy ul. [...], co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy na skutek uznania, że spełnione są przesłanki do wymeldowania Skarżącego z pobytu stałego z budynku położonego pod adresem ul. [...], [...], gmina [...], podczas gdy prawidłowe przeprowadzenie dowodów zgodnie ze złożonym wnioskiem powinno doprowadzić do ustalenia, że w okresie przebywania poza zakładem karnym, skarżący na stałe zamieszkiwał pod adresem nieruchomości, w związku z czym nie było podstaw do wydania decyzji o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego; 2. art. 35 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, dalej jako: "Ustawa o ewidencji", poprzez przyjęcie, że w okolicznościach sprawy zaistniały podstawy do zastosowania go i wymeldowania skarżącego z nieruchomości bo opuścił on nieruchomość, podczas kiedy wskazany przepis we właściwie ustalonym stanie faktycznym nie powinien znaleźć zastosowania, ponieważ skarżący nie opuścił dobrowolnie nieruchomości, a jedynie nie przebywa w niej czasowo z uwagi na aktualny pobyt w zakładzie karnym, co wyklucza zastosowanie art. 35 ustawy o ewidencji, odnoszącego się jedynie do dobrowolnego opuszczenia miejsca pobytu. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto wystąpił o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej mu z urzędu oraz zrzekł się przeprowadzenia rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz. U. z 2026 r.,poz. 143, dalej jako "P.p.s.a."), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez M.T. nie ma usprawiedliwionych podstaw. Za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a. oraz w zw. z art. 7 § 1 K.p.a., art. 10 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 78 § 1, art. 80 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a. Zasadnie Sąd I instancji stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia i nie wymagał uzupełnienia. Dokonana przez organy administracji ocena dowodów jest prawidłowa i nie nosi cech dowolności. Zgromadzone dowody zasadnie uznane zostały za dowody dające podstawę do poczynienia prawidłowych ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia o wymeldowaniu skarżącego kasacyjnie. Z art. 7 K.p.a. wynika, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organy administracji mają więc obowiązek podejmować czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy nie zaś wszelkie czynności, których przeprowadzenie postuluje strona postępowania. To czy dany dowód zostanie przeprowadzony zależy od oceny przydatności tego dowodu dla wyjaśnienia okoliczności sprawy co do których organ miał wątpliwości. Szeroki zakres środków dowodowych możliwych do zastosowania w sprawie na podstawie art. 75 K.p.a. nie powoduje konieczności ich przeprowadzania jeśli dana okoliczność została już wyjaśniona w oparciu o inny dowód. Zarzut naruszenia art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności nie mógł skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku. Zastosowanie przez organ administracji lub sąd administracyjny przepisów prawa materialnego polega na ocenie prawnej określonego stanu faktycznego. O zarzucie naruszenia prawa materialnego można mówić wówczas, gdy nie jest kwestionowany ustalony w sprawie stan faktyczny, tylko jego ocena prawna. Nie jest możliwe dokonanie oceny zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego przy jednoczesnym kwestionowaniu ustaleń faktycznych. Nie wiadomo bowiem wówczas w odniesieniu do jakich ustaleń oceniać prawidłowość zastosowania tych przepisów. Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego w istocie nie odnosi się do ustaleń faktycznych poczynionych przez organy administracji tylko do ustaleń jakie, zdaniem skarżącego kasacyjnie, organy administracji powinny poczynić. W istocie nie jest kwestionowana wykładnia ww. przepisu ani jego zastosowanie, tylko ustalenia faktyczne, które legły u podstaw jego zastosowania. Art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. .2026.384 t.j.) stanowi, że organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. W świetle prawidłowych ustaleń faktycznych poczynionych przez organy administracji i zaakceptowanych przez Sąd I instancji zaistniały wymienione w ww. przepisie przesłanki wymeldowania skarżącego kasacyjnie z pobytu stałego. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.