II OSK 1653/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie: sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz sędzia del. WSA Marta Laskowska – Pietrzak (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 kwietnia 2023 r. sygn. akt II SA/Wr 748/22 w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 15 września 2022 r. nr 932/2022 w przedmiocie skierowania obowiązku do wykonania zastępczego oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2023 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 748/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, oddalił skargę [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] (dalej: strona, skarżąca spółka) na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego we Wrocławiu z dnia 15 września 2022 r., nr 932/2022 w przedmiocie skierowania obowiązku do wykonania zastępczego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca spółka, która zaskarżyła wyrok Sądu pierwszej instancji w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie: - art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, - art. 39 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, - art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez niewłaściwą wykładnię tych przepisów i nieprawidłowe przyjęcie, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr 2412/2017 z 27 września 2017 r., wydana na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo budowlane mogła zastąpić pozwolenie na budowę oraz poprzedzające ją pozwolenie konserwatorskie. Skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w całości i przekazanie spawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego [...] prowadził postępowanie w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku przy ulicy [...] we [...], stanowiącego zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia. Budynek znajduje się w ścisłym centrum [...], a wzdłuż jego elewacji frontowej przebiega chodnik oraz linia tramwajowa. Postępowanie zostało zakończone decyzją PINB z dnia 27 września 2017 r., którą zobowiązano spółkę do wykonania określonych robót budowlanych celem przywrócenia budynku do właściwego stanu technicznego i wyeliminowania zagrożenia jakie stanowi stan techniczny budynku. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją DWINB z dnia 30 marca 2018 r. Obowiązki wynikające z decyzji nie zostały wykonane w całości. W konsekwencji wszczęto postępowanie egzekucyjne oraz zastosowano środki egzekucyjne przewidziane przepisami u.p.e.a. Nakazane roboty budowlane należało wykonać w terminie 12 miesięcy od kiedy decyzja nakazowa stanie się ostateczna. Decyzja DWINB jest ostateczna od dnia jej wydania, więc termin na wykonanie nakazu upłynął wraz z dniem 1 kwietnia 2019 r. Prawidłowo Sąd wyjaśnił, że organ I instancji dokonał kontroli stanu nieruchomości, ustalając, że nałożony decyzją obowiązek nie został zrealizowany w całości. Jest to okoliczność bezsporna, której strona nie kwestionuje, ale podkreśla istnienie przeszkód obiektywnych w wykonaniu decyzji. Wskazane w skardze kasacyjnej zarzuty są nieusprawiedliwione bowiem zmierzają w istocie do zakwestionowania nałożonego na spółkę obowiązku do wykonania określonych robót budowlanych celem przywrócenia budynku do właściwego stanu technicznego i wyeliminowania zagrożenia jakie stanowi stan techniczny budynku Zgodnie z art. 29 ust. 1 u.p.e.a. organ nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności samego obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Dopóki w obiegu prawnym znajduje się ostateczna decyzja nakładająca na stronę obowiązki, to organ egzekucyjny ma obowiązek podejmowania czynności celem jej wyegzekwowania, gdyż decyzji ostatecznej służy domniemanie legalności. Z akt sprawy nie wynika, aby zapadło jakieś rozstrzygnięcie sądowe lub administracyjne skutkujące wycofaniem z obrotu prawnego ww. decyzji ostatecznej. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w orzeczeniach wskazywał, że organ egzekucyjny nie jest władny w jakikolwiek sposób weryfikować decyzji administracyjnej, która stając się decyzją ostateczną i nie będąc dobrowolnie wykonana podlega przymusowemu wykonaniu. Skoro zatem w postępowaniu egzekucyjnym nie ma możliwości dokonywania oceny prawidłowości ostatecznej decyzji podlegającej wykonaniu w trybie egzekucji administracyjnej, wszelkie argumenty skarżącej kwestionujące zasadność nałożonego na nią ostateczną decyzją obowiązku, nie mogły zostać uwzględnione zarówno w postępowaniu przed organami obu instancji, jak i w postępowaniu przed sądem administracyjnym )np. wyrok NSA z dnia 27 maja 2025 r., sygn. akt II OSK 2776/22). Zatem stosując środek egzekucyjny w postaci wykonania zastępczego organy uwzględniły charakter obowiązku i okoliczności sprawy. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.