II OSK 1648/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jacek Chlebny po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku S.H. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku i zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi kasacyjnej S.H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2025 r. sygn. akt IV SA/Wa 2387/24 w sprawie ze skargi S.H. na postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 2 sierpnia 2024 r. nr KG-CU-VIII.4224.39.2024 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego postanawia: 1. odrzucić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku; 2. oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia.

Wyrokiem z dnia 31 stycznia 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 2387/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S.H. (dalej: skarżąca) na postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 2 sierpnia 2024 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego. W skardze kasacyjnej od tego wyroku zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonego postanowienia. Argumentowano, że jego wykonanie wywoła nieodwracalne skutki polegające na deportacji skarżącej, a w konsekwencji może ją narazić na potencjalną utratę zdrowia lub życia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 1. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny. Wskazać należy, że kompetencja Naczelnego Sądu Administracyjnego do wstrzymania wykonania aktu lub czynności została uregulowana w art. 61 § 3 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. dotyczy jednak wyłącznie wstrzymania wykonania aktów bądź czynności wydanych w postępowaniu administracyjnym i będącym przedmiotem kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego. Oznacza to, że nie może on stanowić podstawy wstrzymania wykonania wyroku, którego dotyczy skarga kasacyjna złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Brak jest również innych przepisów w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak również w ustawach szczególnych, które pozwalałyby na wstrzymanie wykonania wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadku wniesienia od tego wyroku skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W konsekwencji zawarty przez stronę skarżącą (reprezentowaną przez profesjonalnego pełnomocnika) wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jako niedopuszczalny musiał ulec odrzuceniu. 2. Zawarty w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W pierwszej kolejności należy wskazać, że w skardze kasacyjnej błędnie oznaczono zaskarżone rozstrzygnięcie organu administracji publicznej jako jego decyzję. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi do sądu administracyjnego jest postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 2 sierpnia 2024 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego. O możliwości przyznania ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. decyduje to, czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym w granicach sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem administracyjnym, w wyniku wstrzymania wykonania tego aktu, nastąpi ochrona interesu prawnego strony. Wstrzymanie wykonania decyzji odmownej polega zatem na wstrzymaniu skutków prawnych, które decyzja ta wywołuje. W rozpoznawanej sprawie skarżąca w uzasadnieniu wniosku nie przedstawiła argumentacji wykazującej lub choćby uprawdopodabniającej, że zaskarżone postanowienie wywołuje skutki, które mogą być trudne do odwrócenia lub mogą wyrządzić jej znaczną szkodę. Zaskarżone postanowienie o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego nie wymaga wstrzymania jego wykonania. Nie narusza ono bowiem żadnych praw skarżącej, nie stanowi również źródła uprawnień ani obowiązków dla innych podmiotów. Postanowienie o odmowie wznowienia postępowania nie nakłada na adresata jakiegokolwiek obowiązku działania lub powstrzymania się od działania. Zobowiązanie cudzoziemki do powrotu nie wynika z zaskarżonego postanowienia o odmowie wznowienia postępowania ale z faktu, że ostateczna decyzja Komendanta Karpackiego Oddziału Straży Granicznej w Nowym Sączu z 7 grudnia 2023 r. nie została dotychczas podważona w przewidzianym do tego trybie. Skarżąca z wnioskiem o wstrzymanie wykonania tej decyzji mogła wystąpić w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego (art. 152 § 1 i § 2 k.p.a.). W żadnej mierze sygnalizowanych przez skarżącą skutków w postaci zagrożenia dla zdrowia lub życia z powodu deportacji nie można wiązać bezpośrednio z orzeczeniem o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji o zobowiązaniu cudzoziemki do powrotu. Postanowienie to jest jedynie rozstrzygnięciem procesowym, którym właściwy organ administracji odmawia zainicjowania procedury zmierzającej do wzruszenia ostatecznej decyzji w trybie wznowienia postępowania. 3. Z tych względów, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia (pkt 2 sentencji). Na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił jako niedopuszczalny wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu pierwszej instancji (pkt 1 sentencji).