II OSK 1636/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska- Wawrzon (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Robert Sawuła Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 kwietnia 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 244/23 w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 29 grudnia 2022r. znak ... w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 244/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), oddalił skargę K. P. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 29 grudnia 2022 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki. K. P. złożyła skargę kasacyjną, którą zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi I instancji: I. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 11, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. przez oddalenie zamiast uwzględnienie skargi a w konsekwencji nieuchylenie decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 grudnia 2022 r. i poprzedzającej jej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia 28 sierpnia 2020 r., pomimo iż nie zebrano i nie rozważono całego materiału dowodowego, nie podjęto działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, prowadzono postępowanie w sposób, który nie może budzić zaufania jego uczestników do władzy publicznej, sprzecznie z zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, albowiem: a) organ I instancji, jak i organ II instancji, w ogóle nie ustosunkował się do zawartego w piśmie z daty prezentaty: 6 lipca 2020 r. wniosku o przedłużenie terminu do przedłożenia wymaganych dokumentów, b) przedłużenie terminu do przedłożenia dokumentów wymaganych do legalizacji uzasadniały okoliczności sprawy, c) organ I instancji wydał decyzje o nakazie rozbiórki po tym, gdy z własnej inicjatywy skarżąca lojalnie poinformowałam organ o działaniach podjętych w celu uzyskania wymaganej dokumentacji, d) skarżąca wykazała, iż postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie. Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi przez uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: p.p.s.a.) uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw. Skarga kasacyjna nie mogła odnieść skutku, bowiem zawarty w niej zarzut dotyczący naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. okazał się niezasadny. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika ewidentnie, że Sąd Wojewódzki, rozpoznając niniejszą sprawę, uwzględnił należycie wszystkie reguły proceduralne wynikające z przepisów powołanych w podstawie kasacyjnej. Przede wszystkim weryfikując stan faktyczny przyjęty w zaskarżonej decyzji, Sąd Wojewódzki odniósł się wszechstronnie do całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, który był niewątpliwie wystarczający do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, zarówno organy obu instancji, jak też Sąd Wojewódzki, odniosły się do złożonych przez skarżącą dokumentów i pisma z 3 lipca 2020 r. (wpływ do PINB – 6 lipca 2020 r.), w którym zawarła informację, iż w następstwie jej działań dokonano uchwałą Rady Miasta O. z 22 lutego 2017 r. zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta O., dopuszczającą możliwość budowy zespołu garaży na działce nr [...], co stanowi podstawę do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Mianowicie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu decyzji z 28 sierpnia 2020 r. zaznaczył, że skarżąca nie wykonała obowiązku przedłożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji przedmiotowego garażu, stosownie do postanowienia z 16 marca 2015 r. oraz postanowienia z 30 czerwca 2015 r., którym przedłużono termin dostarczenia wymaganych dokumentów do dnia 31 grudnia 2015 r. W szczególności skarżąca nie przedstawiła zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wymaganego w myśl art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej: Prawo budowlane) w brzmieniu obowiązującym przed 19 września 2020 r. Jednocześnie organ powiatowy wyjaśnił, że chociaż skarżąca złożyła 6 lipca 2020 r. pismo z informacją o zmianie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta O., to jednak do dnia wydania decyzji samowolna zabudowa działki o numerze [...] jest niezgodna z obowiązującym planem zagospodarowania terenu Gminy Miasta O. Również organ odwoławczy w wydanej decyzji odniósł się do pisma skarżącej z 3 lipca 2020 r. oraz dołączonych do niego dokumentów, wyjaśniając, że organy administracji publicznej działają na podstawie aktualnego stanu prawnego i faktycznego, co oznacza, iż nie można – rozpatrując sprawę – powoływać się na zdarzenia przyszłe i niepewne, ani wydłużać terminu realizacji obowiązków w oczekiwaniu na zmianę stanu faktycznego lub prawnego. Ponadto słusznie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaakcentował, że wobec niewykonania obowiązku dostarczenia dokumentów legalizacyjnych przez okres 7 lat, konieczne było zakończenie postępowania i wydania decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego obiektu, zgodnie z art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 Prawa budowlanego. Wobec powyższego nietrafnie zarzucono w skardze kasacyjnej, że organy obu instancji nie odniosły się do pisma skarżącej z 6 lipca 2020 r., a zwłaszcza kwestii przedłużenia terminu do złożenia wymaganych dokumentów w celu legalizacji przedmiotowego garażu. Dlatego Sąd Wojewódzki zasadnie w uzasadnieniu wyroku podkreślił, że organy nadzoru budowlanego działają na podstawie obowiązującego prawa i nie mogą wydłużać terminu realizacji obowiązków w oczekiwaniu na zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W rezultacie prawidłowo wywiódł Sąd Wojewódzki, że organy nie naruszyły przepisu art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego poprzez nieprzedłużenie terminu do przedłożenia dokumentów wymaganych do legalizacji obiektu budowlanego. Zgodzić się należało z konstatacją Sądu Wojewódzkiego, że skoro dla zastosowania powyższych przepisów prawnie relewantna jest zgodność dokonanej samowoli budowlanej z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie rozstrzygania sprawy samowoli budowlanej, to przy ustalaniu, że zgodność taka nie występuje, przedłużenie terminu było niedopuszczalne. Tym samym orzeczenie rozbiórki nie było również bezpodstawne, jeżeli legalizacja samowoli była niemożliwa ze względu na brak zgodności dokonanej budowy z ustaleniami obowiązującego planu. Zauważyć trzeba, że Sąd Wojewódzki w sposób wyczerpujący wyjaśnił, że w niniejszej sprawie nie było możliwe dalsze wstrzymywanie postępowania przez oczekiwanie na ewentualną zmianę planu miejscowego w bliżej nieokreślonej przyszłości. Wskazać należy, że stanowisku Sądu Wojewódzkiego znajduje oparcie w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym brak jest podstawy do zawieszenia postępowania prowadzonego na podstawie art. 48-49 Prawa budowlanego z uwagi na inicjatywę strony o podjęcie prac w zakresie zmiany studium bądź planu (por. wyrok NSA z 30 października 2018 r. II OSK 2869/18 i powołane tam wyroki NSA). W związku z argumentacją przedstawioną w skardze kasacyjnej wskazać należy, że same starania skarżącej, skutkujące zmianą studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania Miasta O., bez dalszej zmiany planu miejscowego, nie mogły stanowić przesłanki do wstrzymania postępowania, bowiem organy nadzoru obowiązane były orzec zgodnie ze stanem faktycznym i stanem prawnym aktualnym w dacie wydania decyzji kończącej przedmiotową sprawę. Zasadnie zatem stwierdził Sąd Wojewódzki, że niespełnienie warunków ustawowych w postępowaniu w sprawie legalizacji samowoli budowlanej zobowiązuje organ do orzeczenia rozbiórki, gdyż decyzja w tym przedmiocie ma charakter związany, a nie uznaniowy i nie jest zależna od woli organu. W konsekwencji prawidłowa była ocena Sądu Wojewódzkiego co do zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, co skutkować musiało oddaleniem skargi. Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji, zgodnie z art. 184 p.p.s.a. ----------------------- 5