II OSK 1603/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon (spr.), Sędziowie: sędzia NSA Robert Sawuła, sędzia WSA (del.) Piotr Broda, , po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 sierpnia 2023 r. sygn. akt II SA/Łd 518/23 w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z 24 marca 2023 r. Nr ... znak ... w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie dotyczącej prawidłowości realizowanej budowy obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2023 r. sygn. akt II SA/Łd 518/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu skargi M. C. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z 24 marca 2023 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie dotyczącej prawidłowości realizowanej budowy obiektu budowlanego, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poddębicach z dnia 16 listopada 2022 r., nr 23/2022 oraz zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego. M. G. złożył skargę kasacyjną, którą zaskarżył powyższy wyrok w całości na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., zarzucając Sądowi I instancji naruszenie: 1. § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki przez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że określone tam warunki usytuowania mają zastosowanie do inwestycji realizowanej przez M. G. w sytuacji, gdy przepis zawęża stosowanie § 12 tylko do budynków co w konsekwencji doprowadziło do uwzględnia skargi; 2. § 16 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków przez jego niezastosowanie i przyjęcie, że Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dopuścił się błędu polegającego na zaokrągleniu powierzchni inwestycji do pełnych liczb dziesiętnych w sytuacji, gdy jest to praktyka powszechnie stosowana i dopuszczalna i wynikająca z powołanego przepisu, co w konsekwencji doprowadziło do uwzględnienia skargi; 3. art. 29 ust. 1 pkt 2c ustawy prawo budowlane przez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że inwestycja realizowana przez M. G., nie spełnia wymogów określonych w ww. przepisie, pozwalających zakwalifikować ją jako obiekt niewymagający pozwolenia na budowę, co w konsekwencji doprowadziło do uwzględnienia skargi; 4. art. 29 ust. 1 pkt 2c ustawy prawo budowlane przez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dopuścił się błędu polegającego na zaokrągleniu powierzchni inwestycji do pełnych liczb dziesiętnych w sytuacji, gdy jest to praktyka powszechnie stosowana i dopuszczalna, co w konsekwencji doprowadziło do uwzględnienia skargi. Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zwrot kosztów pomocy prawnej udzielonej uczestnikowi z urzędu – przy czym oświadczono, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.) uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Sąd Wojewódzki zasadnie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 24 marca 2023 r., którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 16 listopada 2022 r. umarzającą postępowania w sprawie realizacji obiektu budowlanego. Przede wszystkim Sąd Wojewódzki prawidłowo zanegował stanowisko organów obu instancji, zgodnie z którym przedmiotowy obiekt budowlany nie podlega regulacji rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dalej: Rozporządzenie z 12 kwietnia 2002 r.). Mianowicie zdaniem organu odwoławczego, w sprawie nie zachodziła potrzeba badania wymogów z § 12 Rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r., skoro przedmiotowy obiekt według aktualnego stanu budowy nie stanowi budynku, a jego cechy pozwoliły zakwalifikować go jako wiatę, która w myśl art. 29 ust. 1 pkt 2c Prawa budowlanego nie wymagała decyzji o pozwoleniu na budowę ani zgłoszenia. Tymczasem Sąd Wojewódzki prawidłowo zwrócił uwagę, że obiekty zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia mieszczą się w dyspozycji przepisów art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, a zatem sporny obiekt należało ocenić w świetle art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4. Trafnie wskazał Sąd Wojewódzki, że na mocy § 2 ust. 1 Rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. przepisy tego rozporządzenia znajdują zastosowanie również do budowli pełniących funkcje użytkowe budynków, w tym budowli (wiaty) służącej takim celom jak budynek gospodarczy. Na akceptację zasługiwało wnioskowanie Sądu Wojewódzkiego, że w sytuacji, gdy budowla (wiata) pełni określoną funkcję użytkową budynku, zwłaszcza budynku gospodarczego (przeznaczonego do przechowywania opału, płodów rolnych, sprzętu rolniczego itp.), to jej usytuowanie musi odpowiadać normom § 12 Rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r., określającym wymagane odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną. Zaznaczyć należy, że przyjęta przez Sąd Wojewódzki wykładnia wskazanych przepisów Rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. znajduje oparcie w linii orzeczniczej, z którą zgadza się Skład orzekający w niniejszej sprawie (por. wyroki NSA z 12 lipca 2012 r. II OSK 728/11, 26 marca 2021 r. II OSK 1594/18). Jak trafnie stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 26 marca 2021 r. II OSK 1594/18, niezawężenie stosowania przepisów rozporządzenia tylko do budynków ma swoje uzasadnienie, wszak wszystkie obiekty, w tym budowle spełniające funkcje użytkowe budynków, winny być budowane w sposób zapewniający poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego). Wobec powyższego Sąd Wojewódzki przyjął prawidłowo, że organy nadzoru – wykluczając zastosowanie w sprawie § 12 Rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. – wadliwie stwierdziły bezprzedmiotowość prowadzonego postępowania. Tym samym chybiony okazał się zarzut skargi kasacyjnej, w którym podniesiono naruszenie § 12 ww. Rozporządzenia. Nietrafne okazały się również pozostałe zarzuty dotyczące przepisów art. 29 ust. 1 pkt 2c Prawa budowlanego oraz § 16 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Niezrozumiałe są twierdzenia autora skargi kasacyjnej odnoszące się do kwalifikacji spornego obiektu, bowiem Sąd Wojewódzki zaaprobował potraktowanie przedmiotowej budowli jako wiaty, przy uwzględnieniu stanu faktycznego istniejącego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wyroku w sposób wyczerpujący przedstawiono cechy charakterystyczne wiaty i sposoby jej definiowania ukształtowane w orzecznictwie, tak więc nie ma potrzeby powtarzania argumentacji Sądu Wojewódzkiego. Jednocześnie Sąd Wojewódzki trafnie zaakcentował, że zwolnieniu z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę podlegają jedynie wiaty, mające cechy opisane w art. 29 ust. 1 pkt 2c Prawa budowlanego. W tym kontekście zasadnie stwierdził, że skoro wymieniony przepis obejmuje budowę wiat o powierzchni "do 50 m²", to nie jest dopuszczalne stosowanie go do wiat przekraczających taką powierzchnię. Rację ma również Sąd Wojewódzki co do tego, że brak jest podstawy do "zaokrąglania" powierzchni obiektu, jak to uczyniono w sprawie przy dokonywaniu kwalifikacji prawnej przedmiotowej wiaty. Mylnie wskazano w skardze kasacyjnej na możliwość zastosowania §16 ww. Rozporządzenia z 27 lipca 2021 r. w sytuacji, gdy przepis ten reguluje określenie powierzchni działki ewidencyjnej, a nie powierzchni obiektu budowlanego, podlegającemu przepisom Prawa budowlanego i odrębnym przepisom wykonawczym. Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, zgodnie z art. 184 p.p.s.a. ----------------------- 2