Sygnatura
II OSK 1596/22
II OSK 1596/22 - Wyrok NSA z 2025-02-20
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 20 lutego 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon Sędzia del. WSA Anna Szymańska Protokolant starszy asystent sędziego Małgorzata Mańkowska po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 2147/21 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 25 sierpnia 2020 r. nr 637/OPON/2021 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 lutego 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 2147/21 oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. (dalej: "Wspólnota Mieszkaniowa A") na decyzję Wojewody Mazowieckiego z 25 sierpnia 2020 r. nr 637/OPON/2021 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Prezydent m. st. Warszawy (dalej: "Prezydent") decyzją z 28 stycznia 2021 r. nr 19/Ś/2021, znak: UD-IX-WAB.6740.365.2020.IKM (dalej: "decyzja Prezydenta"), zatwierdził projekt architektoniczno-budowlany wraz z projektem zagospodarowania terenu oraz udzielił I. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "inwestor") pozwolenia na budowę obejmującego przebudowę i nadbudowę na cele mieszkalne kamienicy frontowej oraz jej oficyny wraz z remontem elewacji, przy ul. [...] w W., położonej na działce nr [...], z obrębu [...]. W decyzji wskazano, że obszar oddziaływania ww. prac budowlanych, o którym mowa w art. 28 ust. 2 p.b., obejmuje nieruchomości (wszystkie z obrębu [...]) przy: ul. [...] – działkę nr [...](działka inwestycyjna), działkę nr [...], działkę nr [...]; ul. [...] – działkę nr [...] i [...]; ul. [...] – działkę nr [...]; ul. [...] – działkę nr [...]. Wojewoda Mazowiecki (dalej: "Wojewoda"), po rozpatrzeniu odwołań złożonych przez M. sp. z o. o. z siedzibą w W. oraz Wspólnotę Mieszkaniową A, decyzją z 25 sierpnia 2021 r. nr 637/OPON/2021, znak: Wl.11.7840.1.3.2021.MK utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy w trybie art. 136 k.p.a. przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe, a ponadto zlecił przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego oraz nałożył obowiązek usunięcia nieprawidłowości w dokumentacji projektowej. Zakres tych czynności został szczegółowo opisany w zaskarżonej decyzji, z tym że Wojewoda m.in. zwrócił się do Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z prośbą o uzgodnienie projektu budowlanego przedmiotowej inwestycji, stanowiącej załącznik do decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z 28 stycznia 2021 r. W odpowiedzi na powyższe Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków przesłał pismo z 2 sierpnia 2021 r., w którym wskazał, że "Należy wyjaśnić, że art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca Prawo budowlane nie ma zastosowania w stosunku do obiektów wpisanych do rejestru zabytków lub znajdujących się na terenie wpisanym do rejestru zabytków. Znajduje zastosowanie jedynie w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków. Tutejszy organ uzgodnił przedmiotowy projekt decyzją z dnia 30 lipca 2020 r. (znak sprawy: WZW.5142.668. 2020.KBD). Tutejszy organ podtrzymuje zatem stanowisko zajęte w ww. sprawie zawarte w ww. decyzji)". Po przeprowadzeniu postępowania Wojewoda uznał, że zebrany materiał dowodowy pozwalał na przyjęcie, iż inwestor spełnił wszystkie wymagania określone w art. 32 ust. 4 i art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.; dalej: "p.b."), a zaskarżona decyzja nie narusza art. 35 ust. 1 p.b. Stwierdził, że projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany są kompletne, dołączone zostały wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia oraz informacja dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Projekt budowlany został wykonany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane i legitymujące się aktualnym na dzień opracowania projektu zaświadczeniem o wpisie na listę właściwej izby samorządu zawodowego. Inwestor przedłożył także oświadczenie projektanta i osoby sprawdzającej o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej. Wojewoda nie podzielił zarzutu naruszenia § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie; Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 ze zm.; dalej: "r.w.t.") podnosząc, że projektowana inwestycja posiada dostęp do drogi publicznej bezpośrednio z ul. [...]. Odnośnie do zarzutu naruszenia § 22 ust. 1 r.w.t. wskazał, że z dokumentacji projektowej wynika, iż odpady stałe gromadzone będą w istniejącej wiacie śmietnikowej, której parametry powierzchniowe pozwalają na przyjęcie dodatkowych odpadów z lokali mieszkalnych z planowanej nadbudowy. Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia § 23 ust. 1 pkt 1 r.w.t. Wojewoda powołał się na pismo pełnomocnika inwestora z 19 lipca 2021 r., w którym zapewniono, że miejscem do gromadzenia odpadów stałych nie jest wiata śmietnikowa projektowana, lecz istniejąca. Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 34 ust. 3d pkt 1 p.b. organ odwoławczy wskazał, że do projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego zostały dołączone kopie decyzji o nadaniu projektantowi mgr inż. arch. P. B. oraz sprawdzającemu mgr inż. arch. I. W. uprawnień budowlanych w odpowiedniej specjalności, poświadczone za zgodność z oryginałami przez r.pr. K. B., co jest dopuszczalne w świetle art. 76a § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: "k.p.a."). W związku z zarzutem naruszenia art. 34 ust. 3d pkt 2 lit. a p.b. Wojewoda miał na uwadze, że z zaświadczenia Podlaskiej Okręgowej Rady Izby Architektów RP wygenerowanego 9 kwietnia 2021 r. wynika, iż jest ono ważne do 31 października 2021 r., zaś mgr inż. arch. P. B. jest czynnym członkiem tej Izby od 30 stycznia 2002 r. Wspólnota Mieszkaniowa A zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda domagał się jej oddalenia, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odpowiedzi na skargę złożyli również Wspólnota Mieszkaniowa [...] w W. (dalej: "Wspólnota Mieszkaniowa B") oraz inwestor. Wnieśli oni o oddalenie skargi i przedstawili argumentację na poparcie swoich stanowisk. Opisanym na wstępie wyrokiem z 10 lutego 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Sąd stwierdził, że wydając zaskarżoną decyzję Wojewoda nie naruszył art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 11, art. 77 § 1, art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a., art. 39 ust. 1 i art. 34 ust. 3d pkt 1 p.b., § 14 ust. 1, § 22 ust. 1 oraz § 23 ust. 1 pkt 1 r.w.t. Jednocześnie podzielił stanowisko organu odwoławczego, że inwestor wypełnił wszystkie obowiązki nałożone art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 oraz art. 35 ust. 1 p.b. warunkujące udzielenie pozwolenia na budowę. Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 39 ust. 1 p.b. Sąd podniósł, że inwestor spełnił wymagania wskazane w tym przepisie, gdyż przedłożył ostateczną decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 30 lipca 2020 r. pozwalającą na przebudowę i nadbudowę na cele mieszkalne budynku głównego oraz oficyny położonych przy ul. [...] w W., wraz z remontem elewacji w zakresie i w sposób przedstawiony w dołączonym do wniosku projekcie budowlanym. Wątpliwości skarżącej co do przedmiotu inwestycji zostały wyjaśnione natomiast przez ten organ w piśmie z 2 sierpnia 2021 r. Sąd zwrócił uwagę, że decyzja organu konserwatorskiego wydana została przed uzyskaniem przez inwestora pozwolenia na budowę, zaś organ ten potwierdził uzgodnienie projektu przedmiotową decyzją. Wskazał, że nie zostały wykazane sugerowane przez skarżącego manipulacje dokumentacją projektową, które w efekcie doprowadzić miały do poświadczenia nieprawdy przez organ konserwatorski. Sąd zaznaczył, że wspomniana dokumentacja była wielokrotnie wypożyczana przez inwestora w celu dokonania nakazanych przez organ uzupełnień, szczegółowo opisanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Co więcej, skarżąca nie wykazała, by zmiany dokonywane w tej dokumentacji miały znaczenie dla organu konserwatorskiego oraz by były tego rodzaju, że organ konserwatorski mógłby ich nie zaakceptować. Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 34 ust. 3d pkt 1 p.b. Sąd podzielił argumentację organu odwoławczego, że kopie uprawnień budowlanych projektanta i osoby sprawdzającej zostały załączone przez inwestora. Wyjaśnił, że ww. regulacja nie stoi w sprzeczności z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego dopuszczającymi dokonywanie poświadczeń dokumentu potwierdzającego uprawnienia zawodowe za zgodność z oryginałem przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 76a § 2 k.p.a.). Co do zarzutu naruszenia § 14 ust. 1 r.w.t. Sąd wskazał, że budynek przy ul. [...] położony jest w całości na działce nr [...], obręb [...]. Działka ta graniczy bezpośrednio z ul. [...], przez którą odbywa się obsługa komunikacyjna kamienicy, w tym również oficyny. Nowopowstałe lokale nie będą zatem pozbawione dostępu do drogi publicznej. Sąd miał przy tym na uwadze, że z decyzji o warunkach zabudowy wydanej przez [...] z 4 kwietnia 2019 r. nr 43/WZ/ŚRÓ/2019, kontrolowanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Warszawie, wynika, że działka inwestycyjna posiada dostęp do drogi publicznej. Sąd podkreślił, że przedmiotem niniejszego postępowania jest przebudowa i nadbudowa wraz z remontem elewacji istniejącego i użytkowanego już budynku i ta inwestycja w żaden sposób nie ogranicza dotychczasowego dostępu do oficyny. Z rysunku projektu zagospodarowania terenu wynika, że inwestycja ta posiada dostęp do drogi publicznej ul. [...] "istniejący, bez zmian". W związku z zarzutem naruszenia § 22 ust. 1 r.w.t. Sąd podniósł, że na podwórzu kamienicy przy ul. [...] znajduje się altana śmietnikowa wzniesiona w latach 50-tych i przebudowana w 2010 r. Jest ona użytkowana na podstawie umowy dzierżawy zawartej pomiędzy Wspólnotą Mieszkaniową B a [...]. Zdaniem Sądu zastrzeżenia skarżącej związane z ponadnormatywnym wypełnieniem tego pomieszczenia przez odpady pochodzące w przyszłości od mieszkańców lokali realizowanych w ramach inwestycji nie znajdują odzwierciedlenia w dowodach. Skarżąca nie wykazała też, że do takiego ponadnormatywnego obciążenia dojdzie. Sąd wskazał, że obowiązujące przepisy prawne nie określają kubatury takich pomieszczeń. Z tego względu organy administracji nie miały obowiązku przeprowadzania postępowania celem sprawdzania pojemności altany śmietnikowej przy uwzględnieniu wzrostu liczby mieszkańców kamienicy. Odnośnie do zarzutu naruszenia § 23 ust. 1 pkt 1 r.w.t. Sąd przypomniał, że przedmiotem tej sprawy nie jest istniejąca kamienica, lecz planowana inwestycja, a odpady, w tym odpady z planowanej inwestycji, będą gromadzone w istniejącej wiacie śmietnikowej, która została wybudowana w ubiegłym wieku w oparciu o obowiązujące wówczas przepisy techniczno-budowlane. Mając na uwadze zakres postępowania obejmujący wyłącznie przedmiotową inwestycję, Sąd wskazał, że ze schematu usytuowania wiaty śmietnikowej wynika, iż jej odległość od okien projektowanej nadbudowy części frontowej wynosi 23,73 m, zaś od projektowanej nadbudowy oficyny 14,44 m. Podsumowując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Wskazał, że Wojewoda dokonał wystarczających dla rozstrzygnięcia ustaleń faktycznych (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) oraz w sposób prawidłowy ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy. Powody utrzymania w mocy decyzji Prezydenta wystarczająco ujawniono w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, które – zdaniem Sądu – spełnia wymagania określone w art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. Treść argumentacji organu odwoławczego pozwala zaś uznać, że ponownie rozpatrzył sprawę w jej całokształcie, poddał również weryfikacji w wymaganym zakresie zarzuty postawione w odwołaniu. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa A. Wyrok zaskarżyła w całości i zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie: 1) art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 45 ust. 1 Konstytucji polegające na braku należytego rozważenia i odniesienia się w zaskarżonym wyroku do wszystkich zarzutów sformułowanych w skardze, jednocześnie wskazując, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w razie braku jego popełnienia i w przypadku należytego rozważenia stosownych zarzutów skarżącej sformułowanych w skardze zaskarżona decyzja mogła zostać uchylona; 2) art. 145 § 1 pkt 1 i art. 151 p.p.s.a. polegające na oddaleniu skargi zamiast uchylenia zaskarżonej decyzji, w sytuacji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 138 § 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta, podczas gdy zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego decyzja Prezydenta powinna zostać uchylona jako nieodpowiadająca prawu, zaś sprawa przekazana do rozpoznania organowi pierwszej instancji; 3) art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 i art. 151 p.p.s.a. polegające na oddaleniu skargi zamiast uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Prezydenta, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem w obrocie prawnym pozostały decyzje, które zostały wydane z naruszeniem: 3.1) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. polegającym na tym, że Wojewoda nie rozważył i nie odniósł się należycie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do następujących zarzutów podniesionych wobec decyzji Prezydenta w piśmie skarżącej z 21 czerwca 2021 r., stanowiącego uzupełnienie odwołania z dnia 18 lutego 2021 r. od decyzji Prezydenta (dalej: "uzupełnienie odwołania"): 3.1.1) zarzut z pkt 2 wstępu, wyjaśniony w pkt 1.3 uzasadnienia uzupełnienia odwołania – brak uzyskania przez inwestora pozwolenia konserwatorskiego dla inwestycji (skarżąca wskazywała, że projekt, który stanowił załącznik do pozwolenia konserwatorskiego przedstawionego przez inwestora, istotnie się różni od projektu zatwierdzonego decyzją Prezydenta, więc dla inwestycji dopuszczonej decyzją Prezydenta brak jest pozwolenia konserwatorskiego, lecz mimo to w zaskarżonej decyzji Wojewoda w ogóle nie wyjaśnił kwestii tych różnic między projektami), 3.1.2) zarzut z pkt 3 wstępu, wyjaśniony w pkt 2 uzasadnienia uzupełnienia odwołania – brak zapewnienia prawnie zagwarantowanego dojścia do lokali w oficynie budynku (skarżąca wskazywała, że dojście ma się odbywać poprzez działkę nr [...] z obrębu [...], do której inwestorowi nie przysługują żadne prawa i która nie jest powiązana z nieruchomością żadną służebnością, lecz mimo to w zaskarżonej decyzji Wojewoda w ogóle nie wyjaśnił kwestii i podstawy prawnej, na jakiej ma się odbywać dojście do lokali w oficynie budynku poprzez działkę nr [...]), 3.1.3) zarzut z pkt 5 wstępu, wyjaśniony w pkt 4 uzasadnienia uzupełnienia odwołania – niezachowanie minimalnej odległości między śmietnikiem zlokalizowanym na działce nr [...] a wejściem do oficyny budynku (skarżąca wskazywała, że zgodnie z zamiarem inwestora ta odległość będzie wynosić ok. 4 m zamiast minimalnie wymaganych 10 m, lecz mimo to w zaskarżonej decyzji Wojewoda w ogóle nie wyjaśnił, czy ta odległość została zachowana bądź nie i dlaczego); wskazano, że powyższe naruszenia przepisów postępowania były wystarczającą przesłanką dla uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. a naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem gdyby Wojewoda rozważył i odniósł się należycie do wyżej wymienionych zarzutów podniesionych w uzupełnieniu odwołania, mogłoby to doprowadzić do uchylenia decyzji Prezydenta; 3.2) art. 138 § 1 pkt 1 i art 138 § 2 k.p.a. polegające na tym, że Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta zamiast ją uchylić i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, w sytuacji, gdy decyzja Prezydenta została wydana z naruszeniem: 3.2.1) art. 39 ust. 1 p.b. poprzez brak uzyskania przez inwestora pozwolenia konserwatorskiego dla inwestycji, podczas gdy takie uzgodnienie było wymagane, gdyż układ urbanistyczny ul. [...], przy której znajduje się budynek, jest wpisany do rejestru zabytków, 3.2.2) § 14 ust. 1 r.w.t. poprzez brak zapewnienia prawnie zagwarantowanego dojścia do lokali w oficynie budynku, umożliwiającego dostęp do drogi publicznej (dojście ma się odbywać poprzez działkę nr [...], do której inwestorowi nie przysługują żadne prawa i która nie jest powiązana z nieruchomością żadną służebnością), 3.2.3) § 22 ust. 1 r.w.t. poprzez brak przewidzenia na działce budowlanej, na której planuje się realizację inwestycji, miejsca na pojemniki służące do czasowego gromadzenia odpadów stałych pochodzących z terenu budynku, 3.2.4) art. 7, art. 77 § 1 oraz art 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na stwierdzeniu, iż śmietnik zlokalizowany na działce nr [...] posiada gabaryty pozwalające na przyjęcie dodatkowych odpadów z lokali realizowanych w ramach inwestycji, które to stwierdzenie nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, 3.2.5) § 23 ust. 1 pkt 1 r.w.t. poprzez niezachowanie minimalnej odległości między śmietnikiem zlokalizowanym na działce nr [...] a wejściem do oficyny budynku (zgodnie z zamiarem inwestora ta odległość będzie wynosić ok. 4 m zamiast minimalnie wymaganych 10 m), 3.2.6) art. 34 ust. 3d pkt 1 p.b. poprzez brak dołączenia do projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego kopii decyzji o nadaniu projektantowi i projektantowi sprawdzającemu uprawnień budowlanych w odpowiedniej specjalności potwierdzonych za zgodność z oryginałem przez sporządzającego projekt; wskazano, że na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Sąd miał obowiązek uchylić decyzję sprzeczną z prawem, czego nie uczynił, zatem naruszenie wszystkich wymienionych w pkt 3.1 i 3.2 przepisów należy zarzucić także bezpośrednio Sądowi; 4) art. 134 p.p.s.a. w zw. z art. 5 ust.1 i art. 7 ust 1 pkt 1 p.b. w zw. z § 13 oraz § 60 r.w.t. polegające na pominięciu przez Sąd treści przepisu, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ Sąd nie dostrzegł naruszenia art. 5 ust. 1 i art. 7 ust. 1 pkt 1 p.b., a to skutkowało wydaniem wyroku nieodpowiadającego prawu i pozostawieniem w obrocie prawnym decyzji wydanych z naruszeniem art. 5 ust. 1, art. 7 ust. 1 pkt 1 p.b. oraz § 13 oraz § 60 r.w.t. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto wniesiono o wyznaczenie rozprawy. Zarządzeniem z 13 lipca 2022 r., w oparciu o art. 66 § 1 p.p.s.a., zwrócono pełnomocnikowi I. sp. z o.o. z siedzibą w W. pismo z 6 lipca 2022 r. stanowiące odpowiedź na skargę kasacyjną. W toku postępowania kasacyjnego strona ta nie wniosła kolejnego pisma procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak stanowi art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji. Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegał najdalej idący zarzut naruszenia przepisów postępowania podniesiony przez skarżącego kasacyjnie, tj. zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 45 Konstytucji. Zgodnie z przepisem art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09; wyrok NSA z 20 sierpnia 2009 r., II FSK 568/08; CBOSA). Treść uzasadnienia powinna bowiem umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i – w razie kontroli instancyjnej – Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku realizuje powyższe wymagania. Wynika z niego, jaki stan faktyczny został w tej sprawie przyjęty przez Sąd, dokonano jego oceny oraz zawarto rozważania dotyczące charakteru przedmiotowej sprawy dotyczącej pozwolenia na nadbudowę i przebudowę kamienicy frontowej i jej oficyny przy ul. [...] w W. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku niewątpliwie pozwala na prześledzenie toku rozumowania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i poznanie motywów, jakimi kierował się podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie o zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Sąd Wojewódzki ocenił stanowisko skarżącej nie mając przy tym bezwzględnego obowiązku odnoszenia się osobno do każdego z argumentów skargi, mających, w ocenie strony, świadczyć o zasadności stawianych zarzutów (por. wyrok NSA z 5 lipca 2013 r., II FSK 2204/11; CBOSA). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego brak szczegółowego odniesienia się przez wojewódzki sąd administracyjny do wszystkich zarzutów zawartych w skardze i skoncentrowanie się tylko na istotnych kwestiach nie jest wadliwe, o ile te kwestie mają znaczenie dla rozstrzygnięcia, a wątki pominięte mają jedynie charakter uboczny i nie rzutują na wynik sprawy (por. wyroki NSA: z 24 czerwca 2004 r., FSK 2633/04, z 12 czerwca 2014 r., I OSK 2721/13; CBOSA). Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie pozostawia wątpliwości, że Sąd Wojewódzki odniósł się do wszystkich spornych kwestii podniesionych w skardze, mianowicie: uzyskania przez inwestora pozwolenia konserwatorskiego dla inwestycji; zapewnienia inwestycji dostępu do drogi publicznej; zapewnienia miejsca do gromadzenia odpadów z terenu inwestycji oraz jego odległości od okien i drzwi w oficynie; braku dołączenia do projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego kopii decyzji o nadaniu projektantowi i projektantowi sprawdzającemu uprawnień budowlanych w odpowiedniej specjalności. Co więcej, stanowisko Sądu odnośnie do wskazanych zagadnień jest zbieżne z oceną Wojewody przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Skutkiem powyższego uznać należy, że przedstawiona przez Sąd argumentacja dotyczy wszystkich kwestii istotnych z punktu widzenia oceny prawidłowości kontrolowanego rozstrzygnięcia i spełnia wymogi z art. 141 § 4 p.p.s.a. Autor skargi kasacyjnej zarzucając naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. (zarzut z pkt 1 petitum skargi kasacyjnej) ograniczył się do lakonicznego wskazania, iż Sąd nienależycie rozważył i odniósł się do wszystkich zarzutów stawianych w skardze. W treści tego środka zaskarżenia nie sprecyzowano, do których konkretnie zarzutów skargi Sąd nie odniósł się w ogóle bądź uczynił to w sposób niewystarczający. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej tego zarzutu nie rozwinięto. W tej sytuacji, w świetle przedstawionej wyżej oceny, zarzut ten nie jest zasadny. Sposób konstrukcji pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, łączących grupy przepisów prawa materialnego z kwestią naruszenia przez Wojewodę przepisów procedery administracyjnej, pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu – dla zachowania czytelności wywodu – odnieść się do poszczególnych wątków problemowych dotyczących wskazywanych przez stronę skarżącą wadliwości decyzji o pozwoleniu na budowę. Nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy zarzut naruszenia art. 39 ust. 1 p.b. poprzez brak uzyskania pozwolenia konserwatorskiego dla inwestycji przez uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Niewątpliwie w rozpoznawanej sprawie art. 39 ust. 1 p.b. miał zastosowanie, albowiem przedmiotowy budynek przy ul. [...] w W. położony jest na terenie układu urbanistycznego [...] podlegającego ochronie konserwatorskiej na mocy wpisu do Rejestru zabytków, a ponadto jest on ujęty w gminnej ewidencji zabytków. W związku z powyższym inwestor przedłożył ostateczną decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 30 lipca 2020 r. znak: WZW.5142.668.2020.KBD uzgadniającą przedmiotową inwestycję. Prawdą jest, co akcentuje skarżąca kasacyjnie, że wskazana decyzja organu konserwatorskiego została wydana przed uzyskaniem przez inwestora pozwolenia na budowę, a w międzyczasie przed wydaniem ostatecznej decyzji Wojewody projekt budowlany był kilkukrotnie zmieniany czy uzupełniany. Trafnie ocenił jednak Sąd pierwszej instancji, że niezależnie od faktu wypożyczania przez inwestora dokumentacji projektowej i jej uzupełniania na żądanie organu – co samo w sobie nie jest niczym nadzwyczajnym w toku procesu budowlanego – to w żaden sposób nie zostały wykazane sugerowane przez skarżącą manipulacje dokumentacją projektową, które w efekcie doprowadzić miały do poświadczenia nieprawdy przez organ konserwatorski. W skardze kasacyjnej jej autor podniósł, że widniejąca na stronie tytułowej czwartej wersji dokumentacji projektowej pieczęć Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (stwierdzająca, że projekt ten stanowi załącznik do decyzji z 30 lipca 2020 r.) "stanowi oczywiste poświadczenie nieprawdy". Twierdzenie to nie zostało jednak niczym poparte w skardze kasacyjnej. Przede wszystkim dokument ten nie został podważony prawnie, w szczególności skarżąca nie wykazała, by doszło do poświadczenia nieprawdy w dokumentacji budowlanej – co wszak stanowi przestępstwo z oskarżenia publicznego z art. 271 k.k.). Po wtóre, z samego faktu, że projekt budowlany przedłożony Mazowieckiemu Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków różnił się od projektu budowlanego finalnie zatwierdzonego ostateczną decyzją Wojewody o pozwoleniu na budowę, nie można wywodzić, że nie został spełniony wymóg z art. 39 ust. 1 p.b. Dla przyjęcia, że wskutek wprowadzenia zmian do projektu budowlanego inwestor nie miał zgody organu konserwatorskiego na kształt robót budowalnych zatwierdzonych ostateczną decyzją organu architektoniczno-budowlanego, konieczne byłoby wykazanie, iż wprowadzone do projektu budowlanego zmiany były istotne z punktu widzenia ochrony konserwatorskiej. Jakiejkolwiek argumentacji w tym zakresie zabrakło jednak w skardze kasacyjnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego analiza akt sprawy – przede wszystkim zakres uzupełniającego postępowania dowodowego przeprowadzonego lub zleconego przez Wojewodę – niezbicie wskazuje, że żadna z wprowadzonych na żądanie organu zmian w projekcie budowlanym nie dotyczyła istotnego kształtu inwestycji czy jakichkolwiek cech relewantnych przedsięwzięcia z punktu widzenia ochrony konserwatorskiej. Ostatecznie w celu wyjaśnienia wątpliwości w tym zakresie zgłaszanych w toku postepowania odwoławczego Wojewoda pismem z 7 lipca 2021 r. zwrócił się do organu konserwatorskiego o uzgodnienie projektu budowlanego stanowiącego załącznik do decyzji Prezydenta. W odpowiedzi na powyższe Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków w piśmie z 2 sierpnia 2021 r. wyraził jednoznaczne zdanie co do tej kwestii, podtrzymując stanowisko wyrażone w decyzji uzgadniającej z 30 lipca 2020 r. Tym samym wszelkie wątpliwości w tym zakresie uznać należy za wyjaśnione. Kolejna grupa zarzutów skargi kasacyjnej koncentruje się wokół kwestii zapewnienia dostępu do drogi publicznej dla lokali w oficynie budynku, tj. naruszenia § 14 ust. 1 r.w.t. Przede wszystkim zauważyć należy, że sposób komunikacji tej części inwestycji w żaden sposób nie dotyka interesu prawnego strony podnoszącej tenże zarzut. Dostęp do drogi publicznej dla tej części nieruchomości inwestycyjnej nie będzie odbywał się ani przez nieruchomość należącą do Wspólnoty Mieszkaniowej A, ani w żaden sposób nie będzie ograniczał dostępu do nieruchomości skarżącej kasacyjnie. Po wtóre, Sąd pierwszej instancji prawidłowo zaakcentował, że kwestia dostępu do drogi publicznej była już przedmiotem analizy właściwych organów na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji. Stosownych ustaleń decyzji w tym przedmiocie skarga kasacyjna zaś nie kwestionuje, a w zasadzie zupełnie pomija fakt funkcjonowania w obrocie prawnym ostatecznej pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy, uwarunkowanej dostępem nieruchomości do drogi publicznej. Niezależnie od powyższego analizując kwestię dostępu do drogi publicznej należy zwrócić uwagę na szczególne uwarunkowania prawne i faktyczne nieruchomości inwestycyjnej. Skarżąca kasacyjnie podając w wątpliwość sposób skomunikowania lokali znajdujących się w oficynie kamienicy (dla których zaprojektowano dojście przez teren działki nr [...]) w istocie kwestionuje stan zastany. Mianowicie w tym przypadku obrys budynku przy ul. [...], tj. kamienicy frontowej wraz z oficyną, pokrywa się z granicami działki geodezyjnej nr ewid. [...]. Kształt działki inwestycyjnej o nr ewid. [...] w rzucie przypomina cyfrę "7", w której w górnej belce zlokalizowana jest oficyna kamienicy, a dłuższa ukośna część stanowi część frontową kamienicy (przylegającą do ul. [...]). "Wypełnienie" pomiędzy tymi częściami stanowi działka ewid. nr [...]. W tym przypadku – jak i w innych, podobnych w [...] – podział ten był przeprowadzony wiele lat temu, gdy podziały działek po obrysie były powszechną praktyką, a dojście do lokali umiejscowionych w oficynie było odrębne od tych zlokalizowanych w części frontowej kamienicy. Stanowczo podkreślić należy, że niezależnie od takiego wyodrębnienia geodezyjnego działki inwestycyjnej w przypadku niniejszej sprawy nie może być mowy o braku dostępu nieruchomości do drogi publicznej. Zatwierdzona decyzją Wojewody inwestycja nie polega bowiem na budowie nowego budynku, ale na przebudowie i nadbudowie (wraz remontem elewacji) istniejącego i użytkowanego już budynku. Projektowana inwestycja ma już zatem dostęp do drogi publicznej i tego inwestycja nie zmienia. Niezasadne są także zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące kwestii miejsca na gromadzenie odpadów stałych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił zaskarżoną decyzję pod kątem zastrzeżeń skarżącej związanych zarówno ze wskazaniem lokalizacji pojemnika do gromadzenia odpadów stałych dla inwestycji, jak i zachowania minimalnej odległości tego pojemnika od budynku. Zgodnie z § 22 ust. 1 r.w.t. na działkach budowlanych należy przewidzieć miejsca na pojemniki służące do czasowego gromadzenia odpadów stałych, z uwzględnieniem możliwości ich segregacji. Norma ta niewątpliwie została spełniona dla przedmiotowej inwestycji. Przede wszystkim ponownie nie może zejść z pola uwagi charakter tejże inwestycji, która nie polega na wybudowaniu nowego budynku, ale na przebudowie i nadbudowie budynku istniejącego. Projekt budowlany nie przewiduje zatem nowego miejsca na pojemniki do czasowego gromadzenia odpadów stałych. Zgodnie z oświadczeniem inwestora (pismo z 19 lipca 2021 r.) istniejąca na podwórzu kamienicy przy ul. [...] wiata (altana) śmietnikowa będzie w dalszym ciągu wykorzystywana jako miejsce do gromadzenia odpadów z nieruchomości, w tym odpadów z planowanej inwestycji. Wiata ta jest użytkowana na podstawie umowy dzierżawy zawartej pomiędzy Wspólnotą Mieszkaniową B a [...]. Takie rozwiązanie należy ocenić jako ze wszech miar racjonalne, uzasadnione specyficznym ukształtowaniem działek geodezyjnych po obrysie kamienicy, dla których trudno byłoby w inny sposób spełnić obecnie obowiązujące normy techniczne. Sąd Wojewódzki słusznie zauważył, że przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w tym wskazywany przez skarżącą kasacyjnie § 22 ust. 1, nie zawierają żadnych wymogów powierzchniowych dla pomieszczeń na pojemniki służące do czasowego gromadzenia odpadów stałych. To, czy w przypadku rozbudowy i nadbudowy budynku dotychczas istniejące miejsce do gromadzenia odpadów stałych będzie wystarczające dla projektowanej inwestycji, nie jest zatem kwestią podlegającą badaniu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej w ramach wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżąca kasacyjnie stawiając tezę o ponadnormatywnym obciążeniu śmietnika zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] wywołanego wzrostem liczy mieszkańców kamienicy po jej rozbudowie i nadbudowie nie wskazała żadnych przepisów prawa, z których wynikać by miały normy odnoszące się do pojemności altany śmietnikowej. Tym samym zarzut naruszenia § 22 ust. 1 r.w.t. pozbawiony jest usprawiedliwionych podstaw. Nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy także zarzut naruszenia § 23 ust. 1 pkt 1 r.w.t. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że ze znajdującego się w aktach schematu usytuowania wiaty śmietnikowej (K. 24) wynika, że jej odległość od okien projektowanej nadbudowy części frontowej, wynosi 23,73 m, zaś od projektowanej nadbudowy oficyny – 14,44 m, tym samym przekracza minimalną wartość 10 m określoną w § 23 ust. 1 pkt 1 r.w.t. Wskazywana przez skarżącą kasacyjnie odległość śmietnika od wejścia do oficyny budynku wynosząca 4 m nie ma zatem oparcia w dokumentacji projektowej. W końcu nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 34 ust. 3d pkt 1 p.b. Jak wynika z akt sprawy dołączone do projektu zagospodarowania terenu oraz do projektu architektoniczno-budowlanego kopie decyzji o nadaniu projektantowi mgr inż. arch. Piotrowi Bieleckiemu oraz projektantowi sprawdzającemu mgr inż. arch. Idze Wagner uprawnień budowlanych w odpowiedniej specjalności zostały potwierdzone za zgodność z oryginałem przez pełnomocnika inwestora będącego radcą prawnym. Oceniając znaczenie prawne potwierdzenia złożonych kopii dokumentów za zgodność z oryginałem przez osobę inną niż sporządzająca projekt, tj. w sposób inny niż wymagany przepisem art. 34 ust. 3d pkt 1 p.b., wskazać należy za Sądem pierwszej instancji, że ze względu na brak szczególnej regulacji tej instytucji należy oprzeć się na ogólnych zasadach postępowania dowodowego procedury administracyjnej. Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. dowodem może być wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Potwierdzenie zgodności kopii dokumentu z oryginałem – zarówno to uregulowane art. 76a § 2 k.p.a., jak art. 34 ust. 3d pkt 1 p.b. – jest poświadczeniem urzędowym, a nie poświadczeniem osoby prywatnej. Jeśli zatem przedłożone kopie omawianych dokumentów poświadczone za zgodność z oryginałem przez pełnomocnika będącego radcą prawnym wzbudziłyby wątpliwość organu, to powinien on zażądać doprowadzenia projektu budowlanego do zgodności z art. 34 ust. 3d pkt 1 p.b. poprzez potwierdzenie załączonych kopi uprawnień budowlanych za zgodność z oryginałem przez sporządzającego i sprawdzającego projekt. Pozostaje to jednak w gestii oceny organu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w okolicznościach niniejszej sprawy nie zostały ujawnione, a przede wszystkim nie zostały wskazane przez stronę stawiającą powyższy zarzut, jakiekolwiek wadliwości poświadczenia za zgodność z oryginałem sporządzonego przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, które wzbudzałyby uzasadnione wątpliwości co do skuteczności dokonanego poświadczenia. Reasumując, nie mogą odnieść zamierzonego przez stronę skarżącą kasacyjnie skutku zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj. art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 i art. 151 p.p.s.a. poprzez niedostrzeżenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie naruszenia przez organ drugiej instancji szeregu przepisów prawa materialnego oraz przepisów procedury administracyjnej. Całokształt przedstawionych rozważań prowadzi do wniosku, że nie znajduje usprawiedliwienia także zarzut niedostrzeżenia przez Sąd Wojewódzki, że Wojewoda nie odniósł się do licznych zarzutów podniesionych przez Wspólnotę Mieszkaniową A w uzupełnieniu odwołania od decyzji Prezydenta. Analiza zaskarżonej decyzji nie pozostawia wątpliwości, że Wojewoda, wbrew ocenie skarżącej kasacyjnie, ustosunkował się do spornych kwestii wskazywanych przez nią, tj.: uzyskania pozwolenia konserwatorskiego dla inwestycji; dostępu inwestycji do drogi publicznej; zapewnienia miejsca do gromadzenia odpadów i jego odległości od nieruchomości; poświadczenia za zgodność z oryginałem dokumentów dotyczących uprawnień budowlanych projektantów. Stosowna argumentacja organu odwoławczego została zresztą przywołana przez Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w części opisującej ustalony stan faktyczny sprawy. Subiektywna ocena skarżącej, iż Wojewoda nie sprostał oczekiwaniom w zakresie stopnia szczegółowości przedstawionej oceny i być może nie dość szczegółowo rozprawił się z argumentami strony, żadną miarą nie uzasadnia stwierdzenia, że doszło w tym zakresie do naruszenia art. 7, art. 77 § 7, art. 107 § 3 i art. 140 k.p.a. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 18 lipca 2022
- Symbol z opisem
- 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
- Skarżony organ
- Wojewoda
- Sędziowie
- Anna Szymańska Małgorzata Miron /przewodniczący sprawozdawca/ Marzenna Linska - Wawrzon
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny