II OSK 1585/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz sędzia del. WSA Jan Szuma Protokolant: asystent sędziego Barbara Kowalska po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 stycznia 2022 r. sygn. akt II SA/Kr 1274/21 w sprawie ze skargi T. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia 20 września 2021 r., znak: WI-I.7840.2.36.2021.AN w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę kasacyjną.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 25 stycznia 2022 r., II SA/Kr 1274/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę T. sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia 20 września 2021 r., znak: Wl- 1.7840.2.36.2021.AN w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła T. sp. z o.o. z siedzibą w K. opierając ją na podstawie wskazanej w art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2022 r. poz. 329 t.j. ze zm.- dalej p.p.s.a.) i podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a w zw. z art. 112 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 poz. 735 ze zm.- dalej k.p.a.) w zw. z art. 52 § 1 i art. 53 § 1 oraz w zw. z art. 64a i art. 64c § 1 p.p.s.a., poprzez błędne uznanie przez Sąd I instancji, iż nie doszło do naruszenia powyższych przepisów pomimo, iż strona została błędne pouczona w treści postanowienia wydanego przez organ II instancji, w tym skarżącą, co do przysługującego środka zaskarżenia, a to polegające na mylnym poinformowaniu stron, iż od wydanego postanowienia mają prawo wnieść sprzeciw w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia, podczas, gdy od zaskarżonego postanowienia stronom przysługuje skarga w terminie 30 dni; 2) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 148 § 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez błędną interpretację zwrotu "strona dowiedziała się o okolicznościach" polegające na mylnym uznaniu, iż "okoliczność" taka ma miejsce od chwili kiedy strona zapoznała się z treścią decyzji i części akt objętych wznowieniem, co w konsekwencji przyczyniło się do błędnego uznania przez organ odwoławczy, iż wniosek o wznowienie postępowania został wniesiony w terminie przewidzianym ustawą; 3) art. 145 § 1 pkt. 1 lit c p.p.s.a. w zw. art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez uznanie, iż w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki do wydania przez organ II instancji rozstrzygnięcia o charakterze kasacyjnym, podczas gdy ustalony w przedmiotowej sprawie stan faktyczny nie budzi wątpliwości, a organ I instancji w sposób wyczerpujący zbadał okoliczności stanu faktycznego sprawy oraz zebrał obszerny materiał dowodowy, a w konsekwencjo organ odwoławczy błędnie uznał, iż decyzja organu I instancji jest przedwczesna, bowiem pozostaje do wyjaśnienia zakres sprawy, który ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, którego organ odwoławczy nie jest w stanie wyjaśnić na etapie postępowania odwoławczego; 4) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 141 § 4 w zw. z art 145 § 1 pkt. 1 lit. c w zw. art. 3 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 6 i art. 8 k.p.a. poprzez błędne uznanie przez Sąd I instancji, iż działające w niniejszej sprawie organy administracyjne nie naruszyły zasady prawdy obiektywnej i praworządności, a ich działanie nie podważało zaufanie obywateli do władzy publicznej, pomimo, iż m.in. w postępowaniu administracyjnym strony zostały błędnie pouczone o przysługującym im środka zaskarżenia. W związku z powyższym wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi, który wydał orzeczenie, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych; rozpoznania niniejszej skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono argumentację na poparcie powyższych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Przepis ten ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej. W myśl art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. NSA związany jest podstawami skargi kasacyjnej bowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to, że nie ma możliwości rozstrzygania sprawy w jej całokształcie a jedynie w granicach zawartych w zarzutach skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia i musi odpowiadać wymogom określonym w art. 174 i art. 176 p.p.s.a. Dlatego wskazanie przez autora skargi kasacyjnej przepisów, jakie w jego ocenie naruszył sąd administracyjny pierwszej instancji, a także wyjaśnienie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, na czym to naruszenie polegało, wyznacza granice, w których rozstrzyga Naczelny Sąd Administracyjny. Przypomnienie reguł, którym odpowiadać powinna skarga kasacyjna, było niezbędne z uwagi na treść zarzutów skargi kasacyjnej jakie zostały sformułowane w niniejszej sprawie, a które wyznaczają i ograniczają zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Pełnomocnik skarżącej spółki oparł co prawda treść zarzutów kasacyjnych o przesłankę wskazaną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. czyli naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, jednakże podniesione zarzuty w ogóle nie korespondują ze stanowiskiem Sądu I instancji, wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Sąd wojewódzki oddalił skargę T. sp. z o.o. z siedzibą w K. na wskazane postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia 20 września 2021 r., nie z powodu jej niezasadności lecz z powodu uznania, iż skarżąca nie posiada przymiotu strony w tym postępowaniu. Wywody Sądu I instancji skupiły się na analizie treści art. 50 p.p.s.a. (stanowiącego, kto jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi) oraz art.18 - 22 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. W podsumowaniu swojego stanowiska Sąd stwierdził, że "skarżąca spółka jest jedynie zarządcą nieruchomości mającym za zadanie reprezentowanie wspólnoty, nie ma ona własnego interesu prawnego w sprawie. Interes taki posiada jedynie wspólnota mieszkaniowa". Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wprost wynika, że okoliczność ta stanowiła podstawę do oddalenia skargi. Sąd ze względu na stwierdzony brak interesu prawnego skarżącej, w ogóle nie poddał kontroli zaskarżonego postanowienia pod kątem jego legalności. Skoro skargę kasacyjną, w świetle art. 173 § 1 p.p.s.a. można wnieść od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku, ponadto ma ona, zgodnie z art. 176 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, a także przytaczać podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie, zatem nie budzi wątpliwości, że zarzuty skargi kasacyjnej muszą być skierowane do zaskarżonego wyroku. Jeżeli zatem Sąd I instancji stwierdził brak przymiotu strony skarżącej spółki w niniejszym postępowaniu sądowym, czemu dał wyraz w uzasadnieniu wyroku, to zarzuty skargi kasacyjnej powinny koncentrować się na tej kwestii. Rolą skargi kasacyjnej jest bowiem poddanie kontroli instancyjnej nieprawidłowego, w ocenie wnoszącego ten środek zaskarżenia, stanowiska sądu wojewódzkiego. Niedopuszczalne jest natomiast kierowanie zarzutów wprost do zaskarżonej decyzji czy postanowienia, bez zakwestionowania stanowiska wyrażonego przez sąd I instancji. Natomiast podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczą bezpośrednio zaskarżonego postanowienia Wojewody Małopolskiego z dnia 20 września 2021 r. To bowiem w tym rozstrzygnięciu Wojewoda oceniał zasadność wznowienia postępowania, opierając się m.in. o art. 148 § 2, art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Prawidłowości zastosowania tych przepisów w ogóle nie badał Sąd I instancji. Skarżąca spółka nie mogła zatem zarzucić Sądowi wojewódzkiemu naruszenia przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej, skoro, ze względu na zakres rozstrzygnięcia, nie stanowiły one w ogóle podstawy orzekania. Stwierdzić zatem należy, że brak należytej staranności pełnomocnika skarżącej przy formułowaniu zarzutów kasacyjnych nie dawał możliwości wypowiedzenia się Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, co do trafności choćby części zaskarżonego wyroku. Prawodawca nie przewidział zaś sytuacji, by Naczelny Sąd Administracyjny, w przeciwieństwie do sądu wojewódzkiego, mógł orzekać w granicach sprawy, z pominięciem zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Dlatego też całkowicie błędnie podniesione zarzuty kasacyjne nie pozwalały Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku. Tym samy skarga kasacyjna musiała podlegać oddaleniu. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 184 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.