II OSK 155/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 17 września 2015 r., sygn. akt II SA/Op 488/14, oddalającego skargę M.G. i H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o wymianie gruntów postanawia: zawiesić postępowanie kasacyjne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 17 września 2015 r., sygn. akt II SA/Op 488/14, oddalił skargę M. G. i H. K. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] lipca 2014 r., w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o wymianie gruntów. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła M. G.. W toku postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym uzyskano informację, iż zmarł G. T. - uczestnik postępowania w przedmiotowej sprawie. Z nadesłanego na żądanie Sądu odpisu skróconego aktu zgonu wynika, że G. T. zmarł w dniu 30 maja 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, dalej zwanej "p.p.s.a."), sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela, z zastrzeżeniem § 3. Przy czym, zgodnie z art. 12 p.p.s.a. ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania. W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że mimo skierowania do uczestników postępowania – A. M. i T. T. wezwania o wskazanie następców prawnych G. T., informacje w tym zakresie nie zostały udzielone. Z kolei pełnomocnik skarżącej kasacyjnie M. G. – J. G. stoi na stanowisku, że nie ma przeszkód do kontynuowania postępowania, bowiem jego zdaniem udział m.in. G. T. nie jest w sprawie konieczny z uwagi na błędne ustalenie uczestników postępowania. Z akt sprawy wynika, że w zaskarżonej decyzji z dnia [...] lipca 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu ustaliło legitymację procesową stron, w tym następców prawnych zmarłego J. T., poszerzając krąg osób posiadających przymiot strony o A. M., T. T. oraz G. T. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w zaskarżonym wyroku z dnia 17 września 2015 r., sygn. akt II SA/Op 488/14, zaakceptował stanowisko, że wobec zgonu J.T., J. T. i H. M., doszło do wydania decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r. w stosunku do osób zmarłych, co uzasadniało stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku M. G. zarzuciła naruszenie art. 28 K.p.a. polegające na błędnym ustaleniu stron postępowania administracyjnego prowadzonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu. Mając powyższe na uwadze zaznaczyć należy, że przed merytorycznym rozpoznaniem sprawy nie jest możliwa ocena co do kręgu stron postępowania, zwłaszcza że tego dotyczy zarzut kasacyjny. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że w postępowaniu prowadzonym przez SKO brali udział A. M., T. T. i G. T. Wymienionym osobom doręczono decyzję z dnia [...] lipca 2014 r. Zgodnie z art. 33 § 1 p.p.s.a. osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania (art. 12 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 91 § 2 p.p.s.a. obowiązkiem sądu jest zawiadomienie stron o posiedzeniach jawnych. Na podstawie wymienionych przepisów G. T. stał się uczestnikiem postępowania sądowego i był zawiadomiony o rozprawie przez WSA. Jego śmierć nastąpiła na etapie postępowania kasacyjnego, o czym NSA powziął wiadomość w dniu 10 stycznia 2017 r. z adnotacji znajdującej się na zwróconej kopercie zawierającej zawiadomienie o rozprawie wyznaczonej na dzień 1 lutego 2017 r. Z protokołu rozprawy przeprowadzonej w dniu 1 lutego 2017 r. wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny odroczył rozprawę celem zawiadomienia następców prawnych uczestnika G. T. i postanowił zwrócić się do A. M. i T. T. o wskazanie jego następców prawnych. Jednakże z uwagi na brak informacji dotyczących następców prawnych zmarłego uczestnika postępowania nie było możliwe wyznaczenie nowego terminu rozprawy. W konsekwencji konieczne stało się zawieszenie postępowania na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 128 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności - w razie śmierci strony - od dnia zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo od dnia ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 w zw. z art. 12 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.