Sygnatura
II OSK 1442/23
Wyrok NSA z 3 grudnia 2025 r., II OSK 1442/23 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 3 grudnia 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Miron sędzia del. WSA Grzegorz Antas Protokolant: starszy asystent sędziego Sylwia Misztal po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Sz 1030/22 w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 20 października 2022 r. nr WOA.7721.39.2020.ASt w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 23 lutego 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1030/22 oddalił skargę A. M. (dalej: "skarżący") na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "ZWINB" bądź "organ odwoławczy") z dnia 20 października 2022 r., nr WOA.7721.39.2020.ASt w przedmiocie rozbiórki. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego sprawy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie (dalej: "PINB") przeprowadził w dniu 2 czerwca 2010 r. na działce nr [...], z obrębu [...], przy ul. [...] w [...] czynności kontrolne, podczas których ustalił, że znajduje się na niej zespół kontenerów handlowo-magazynowych o wym. 2,80 x 13,5 m +2,70 x 7,5 m, trzy kontenery blaszane o wym.: 5,25 m x 2,5 m i wys. 1,25 m, 6,5 m x 2,3 m i wys. 2,25 m, 4 x 1,80 m, w których zorganizowano punkt przyjęcia odpadów, trzy pojemniki do przechowywania surowców o wym.: 1,0 x 1,0 x 1,0 m, a także wagę najazdową. Nieruchomość została utwardzona płytami betonowymi i otoczona ogrodzeniem pełnym z blachy trapezowej o wysokości 2-2,1 m oraz bramą rozwieraną. Ustalono, że na budowę obiektów właściciel działki T. M. nie uzyskał pozwolenia, a skarżący prowadzi tam skup złomu od kwietnia 2010 r. Wówczas na tym terenie nie obowiązywał plan miejscowy (poprzedni plan miejscowy utracił ważność z dniem 1 stycznia 2004 r.). Obecnie obowiązuje nowy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego "[...]", przyjęty uchwałą Rady Miasta [....] z dnia [...] 2018 r., nr [...], który zakazuje lokalizacji obiektów funkcjonalnych związanych z gospodarką odpadami (§ 6.9), z wyjątkiem terenów elementarnych: D.Z.7008.0, D.Z.7011.KN, D.Z. 7023.U, D.Z.7026.O i D.Z.7041.O. Działka nr [...] położona jest w terenie elementarnym D.Z.7033.MN. Decyzją z dnia 30 stycznia 2020 r. PINB, na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186, ze zm.; dalej: "p.b"), nakazał rozbiórkę obiektów wchodzących w skład placu składowego wskazując, że ich legalizacja nie jest możliwa z uwagi na ustalenia obowiązującego planu miejscowego. Na skutek odwołania od tej decyzji wniesionego przez skarżącego decyzją z dnia 19 marca 2020 r., nr WOA.7721.39.2020.Ast ZWINB utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W wyniku skargi wniesionej przez skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 28 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 426/20 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji wskazując m.in., że organy nie ustaliły jakie budowle znajdowały się na działce nr [...] przed 2010 r. i kiedy poszczególne elementy tej budowli zostały wykonane. Sąd miał na uwadze, że poprzednio obowiązująca ustawa z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229, ze zm.; dalej: "p.b. 1974") zawierała odmienne uregulowania w tym zakresie, a uznanie placu magazynowego - punktu skupu złomu za budowlę stanowiącą całość funkcjonalno-użytkową znajdowało oparcie w art. 3 pkt 3 p.b. Ponownie rozpatrując sprawę PINB decyzją z dnia 12 lipca 2022 r., znak: ROP.501.67.4684.2019.JA, wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b. (w brzmieniu obowiązującym do 18 września 2020 r.) w związku z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 471), powtórnie orzekł o rozbiórce placu składowego kierując nakaz do skarżącego. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego decyzją z dnia 20 października 2022 r., nr WOA.7721.39.2020.ASt ZWINB utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotowy punkt skupu złomu należy traktować w całości jako obiekt budowlany, wzniesiony w warunkach samowoli budowlanej po 2 czerwca 2010 r., co wynika przede wszystkim ze zdjęć z GOOGLE EARTH i GEOPORTAL TOOLKIT obrazujących stan nieruchomości na przestrzeni lat oraz protokołu oględzin działki przeprowadzonych w dniu 2 czerwca 2010 r. w związku z nakazem rozbiórki budynku gospodarczego, wybudowanego na działce nr [...] (postępowanie prowadzone przed PINB o sygn. ROP/WA/7140/2837/54/09/2010ROP) i pisma organu informującego, że nie zgłoszono robót budowlanych i nie wydano pozwolenia na budowę. ZWINB wskazał na poczynione ustalenia dotyczące dat wznoszenia poszczególnych obiektów na działce i utwardzenia placu składowego. Stwierdził, że sporne obiekty zostały posadowione niezgodnie z miejscowym planem obowiązującym na terenie, na którym znajduje się działka, co powoduje, że wykluczona jest legalizacja. Jednocześnie organ ten za niezasadny uznał zarzut skarżącego, iż plac składowy nie stanowi obiektu budowlanego. Wyjaśnił, że w przypadku budowli utwardzenie gruntu jest dokonywane dla stworzenia obiektu budowlanego o oznaczonej funkcji, czyli sam tak urządzony (utwardzony) teren pełni samodzielną funkcję jako: plac składowy, manewrowy, postojowy, czy parkingowy. Przedmiotem tej sprawy jest właśnie plac składowy, co przesądza o tym, że jest to obiekt budowlany. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję ZWINB z 20 października 2022 r. zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji wydanej w pierwszej instancji. W odpowiedzi organ odwoławczy domagał się oddalenia skargi i podtrzymał swoje stanowisko w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 9 grudnia 2022 r. uczestnik postępowania M. S., odnosząc się do treści skargi, wyjaśnił, że osoba, która wykonała zdjęcia postanowiła pozostać anonimowa, gdyż obawia się o swoje bezpieczeństwo. Wskazał nadto, że do domu przy ul. [...] wprowadził się 29 października 2016 r., zaś w lipcu lub w sierpniu 2017 r. skarżący poinformował uczestniczkę postępowania A. Z. o zamiarze utwardzenia płytami betonowymi działki, co nastąpiło po około dwóch tygodniach od rozmowy. Na rozprawie w dniu 23 lutego 2023 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę, zawartą w niej argumentację i wnioski. Opisanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259, ze zm.; dalej: "P.p.s.a"), oddalił skargę. Uznał, że organy nadzoru budowlanego kierując się zaleceniami Sądu przedstawionymi w wyroku z 28 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 426/20 dokonały wystarczających ustaleń do ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz prawidłowo oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy nie naruszając przy tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Jednocześnie podzielił ich stanowisko, że nie jest możliwa legalizacja spornego obiektu budowlanego, wzniesionego bez pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia dotyczącego budowy, ze względu na zapisy planu miejscowego z 2018 r., a zatem planu obowiązującego w dacie rozstrzygania przez właściwy organ (w czasie likwidacji samowoli budowlanej). Sąd zgodził się z organem odwoławczym, że przedmiotowe obiekty są związane z gospodarowaniem odpadami, co potwierdza dokumentacja fotograficzna, oględziny działki (7 sierpnia i 23 września 2019 r. oraz 17 grudnia 2021 r.), zeznania czterech świadków, a także decyzja Prezydenta Miasta Szczecin z dnia 23 grudnia 2014 r. zezwalająca skarżącemu na zbieranie odpadów w postaci m.in. metali żelaznych, opakowań z metali, a odpady metali żelaznych, stali i żeliwa powinny być magazynowane w szczelnych kontenerach, usytuowanych na placu magazynowym. Za prawidłowe i mające oparcie w zebranym materiale dowodowym Sąd uznał ustalenia odnośnie dat realizacji poszczególnych obiektów na działce, w tym jej utwardzenia oraz skierowanie nakazu rozbiórki do inwestora, będącego obecnie jej współwłaścicielem. Wskazał, że ustalenia i ocena organów znalazły wyraz w uzasadnieniu decyzji spełniającym wymogi z art. 107 § 3 K.p.a. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 79 § 1 K.p.a. stwierdził, że uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, bowiem obszerne uzasadnienie zaskarżonej decyzji odnosi się do wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Skargę kasacyjną od wyroku z dnia 23 lutego 2023 r. wniósł skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, podnosząc zarzut: I. naruszenia przepisów procesowych, tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 153 P.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku WSA w Szczecinie z dnia 28 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 426/20 i oddalenie skargi, mimo że organy nie ustaliły kiedy zostały wykonane poszczególne elementy składające się na obiekt budowlany - punkt skupu złomu, w skład którego wchodzą: zespół kontenerów handlowo - magazynowych, kontenery blaszane, pojemniki do przechowywania surowców, waga, utwardzenie terenu składowego; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez oddalenie skargi, mimo podstaw do jej uwzględnienia, gdyż organy obu instancji dokonując ustaleń faktycznych pominęły dowód z zeznań świadków, z oświadczenia T. M. oraz z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy i ustaliły stan faktyczny na podstawie zdjęć - częściowo wydrukowanych z internetu, częściowo dostarczonych przez anonimową osobę, a częściowo stanowiących załącznik do protokołu oględzin dokonanych w 2009, 2019 i 2021 r., podczas gdy: - zdjęcia wydrukowane ze stron Google Earth i Geoportal Toolkit są na tyle niewyraźne, że nie mogą być źródłem żadnych ustaleń, ponadto nie są miarodajne; oba te portale są prowadzone przez podmioty prywatne i nie dają gwarancji, że zdjęcia rzeczywiście obrazują stan faktyczny w określonym dniu; - zdjęcia dostarczone przez anonimową osobę trzecią nie mogą w ogóle być dowodem w sprawie, skoro nie zostało ustalone, kto i gdzie je wykonał; - zdjęcia wykonane przez organ w trakcie kontroli w 2009 r., kiedy organ czynił ustalenia zupełnie w innym zakresie, potwierdzają jednak stanowisko strony, iż w 2009 r. utwardzenie placu było już wykonane; - zdjęcia wykonane przez organ w toku niniejszego postępowania są nieprzydatne, gdyż zostały wykonane w 2019 i 2021 r., a zatem obrazują stan dzisiejszy przedmiotowej budowli. Zdaniem pełnomocnika, uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy, gdyż istotną kwestią w sprawie było ustalenie, kiedy powstały poszczególne elementy składające się na obiekt - skup złomu, na taką konieczność wskazał WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 28 stycznia 2021 r. - ustalenie tej daty w sposób niebudzący wątpliwości ma istotne znaczenie dla możliwości orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, gdyż obecnie obowiązujące przepisy p.b. weszły w życie 1 stycznia 1995 r.; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 81a § 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy wobec braku możliwości niebudzącego wątpliwości ustalenia, kiedy zostały wybudowane poszczególne elementy punktu skupu złomu, należało przyjąć, że pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego i rozstrzygnąć je na korzyść strony; 4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 79 § 1 K.p.a. poprzez oddalenie skargi, mimo że organ pierwszej instancji nie zawiadomił strony o terminie przesłuchania świadków, a organ drugiej instancji nie dostrzegł tego uchybienia, co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż strona została pozbawiona możliwości zadawania pytań świadkom; 5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 pkt 5 K.p.a. poprzez wskazanie w sentencji decyzji, że rozbiórce podlega punkt skupu złomu, w skład którego wchodzą: kontenery handlowo - magazynowe, kontenery blaszane, pojemniki do przechowywania surowców, waga, utwardzenie terenu składowego - bez wskazania, jakie konkretnie kontenery i jakie pojemniki mają zostać rozebrane; ponadto organ błędnie przyjął, że mobilne pojemniki do przechowywania złomu i waga stanowią elementy podlegające rozbiórce; 6) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 8 K.p.a. poprzez wydanie decyzji o nakazie rozbiórki placu składowego - punktu skupu złomu, w skład którego wchodzą: kontenery handlowo - magazynowe, kontenery blaszane, pojemniki do przechowywania surowców, waga, utwardzenie terenu składowego, podczas gdy postępowanie prowadzone w latach 2009 - 2010 w sprawie samowoli budowlanej, prowadzone przez ten sam organ, obejmowało tylko drewniany barak, mimo że pozostałe elementy, w szczególności utwardzenie terenu, było już wówczas wybudowane; wydanie odmiennej decyzji w tym samym stanie faktycznym narusza zasadę zaufania; 7) art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, mimo, że w świetle podniesionych wyżej okoliczności, zasługiwała ona na uwzględnienie; II. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b., w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 września 2020 r., w związku z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 471), a także w związku z art. 103 ust. 2 p.b. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że prawidłowe było orzeczenie przez organy nakazu rozbiórki obiektu budowlanego: placu składowego - punktu skupu złomu, w skład którego wchodzą: zespół kontenerów handlowo magazynowych, kontenery blaszane, pojemniki do przechowywania surowców, waga, utwardzenie terenu składowego, podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów prowadzi do wniosku, iż w sytuacji, gdy organ nie jest w stanie jednoznacznie ustalić, w jakim czasie powstały poszczególne elementy wchodzące w skład obiektu budowlanego, nie ma podstaw do orzeczenia nakazu ich rozbiórki, albowiem nie można wykluczyć, że powstały jeszcze przed 1 stycznia 1995 r. i nie są objęte hipotezą tego przepisu. W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o przeprowadzenie rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Rozpoznano ją w granicach przytoczonych w skardze kasacyjnej podstaw, stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a., gdyż Naczelny Sąd Administracyjny w trakcie kontroli instancyjnej nie dostrzegł istnienia przyczyn, które należało wziąć pod rozwagę z urzędu. Bezzasadne są zarzuty procesowe, w szczególności ten najdalej idący dotyczący naruszenia art. 153 P.p.s.a. oraz zarzuty odnoszące się do zakresu i oceny materiału dowodowego (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.). Trafnie zauważa pełnomocnik skarżącego, że ocena prawna i wynikające z niej wskazania co do dalszego postępowania zawarte w wyroku z 28 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 426/20 były wiążące tak dla organów administracji, jak i sądu przy ponownym rozpoznaniu sprawy; tą oceną prawną związany jest także Naczelny Sąd Administracyjny w trakcie dokonywania kontroli instancyjnej. Jednak nie sposób zgodzić się z twierdzeniami skargi kasacyjnej, iżby Sąd pierwszej instancji podczas powtórnej kontroli nie zastosował się do oceny prawnej. W wyroku z 28 stycznia 2021 r. przesądzone zostało, że znajdujący się na terenie działki nr [...] "plac magazynowy - punkt skupu złomu" jako budowla stanowi "całość funkcjonalno - użytkową". Słusznie uwaga organów nadzoru budowlanego, zgodnie z wiążącą oceną, koncentrowała się nad zagadnieniem dat realizacji poszczególnych obiektów znajdujących się na terenie tej działki, w tym także utwardzenia powierzchni gruntu. Po drugie zaś nad kwestią stosowania właściwych przepisów, w zależności od ustaleń w zasygnalizowanej materii, a nadto wyboru adresata nakazu w przypadku zaistnienia podstaw do orzeczenia o rozbiórce. W żadnym fragmencie uzasadnienia tego wyroku Sąd nie stwierdził, że część elementów tak rozumianego obiektu budowlanego została wzniesiona pod rządami poprzednio obowiązującego prawa budowlanego, tj. ustawy z 24 października 1974r. - Prawo budowlane. Całość przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego zmierzała do poczynienia stanowczych ustaleń w tak zakreślonych granicach przy wykorzystaniu wszystkich dostępnych środków dowodowych. To, że pełnomocnik skarżących nie zgadza się z ustaleniami organów i wyprowadzonymi na ich podstawie wnioskami, zaakceptowanymi przez Sąd pierwszej instancji, nie usprawiedliwia zarzutu naruszenia art. 153 P.p.s.a. Można je wszak zwalczać za pomocą innych zarzutów zarówno procesowych, jak i materialnoprawnych, z których pełnomocnik skorzystał, tyle tylko, że zdaniem NSA są one nieusprawiedliwione. Za kluczowe w sprawie należy uznać odwołanie się do postępowania prowadzonego w ramach nadzoru budowlanego zakończonego decyzją PINB z 8 stycznia 2010 r. o nakazaniu rozbiórki budynku usługowego - skupu złomu znajdującego się na terenie działki nr [...]. Z protokołu sporządzonego w dniu 2 czerwca 2010 r. wynika jednoznacznie, że budynek - barak o konstrukcji drewnianej, o ścianach z blachy został rozebrany, tym samym wykonano orzeczony nakaz jego rozbiórki. W trakcie prowadzenia tamtego postępowania nie stwierdzono wykonania innych obiektów budowlanych (budynków, budowli), których istnienie uzasadniało wówczas wszczęcie i prowadzenie postępowania także w stosunku do tych obiektów. Oczywiście nie oznacza to wprost, na co zwrócono uwagę w wyroku z 28 stycznia 2021 r., że przed tą datą brak było innych budowli wzniesionych poza porządkiem prawnym, tym niemniej fakt ich istnienia przed tą datą wymaga udowodnienia. Odnosi się to przede wszystkim do utwardzenia placu magazynowego. Zarzuty skargi kasacyjnej koncentrują się wokół kwestii związanej z datą wykonania tych robót i w zasadzie nie kwestionują ustaleń poczynionych podczas czynności kontrolnych i oględzin w ramach niniejszego postępowania, że opisane w protokołach z tych czynności (7 sierpnia i 23 września 2019 r. oraz 17 grudnia 2021 r.) obiekty: zespół kontenerów handlowo - magazynowych, kontenery blaszane, pojemniki do przechowywania surowców i waga wykonane zostały po 2010 r. Autor skargi kasacyjnej jedynie za wątpliwe uznał, czy niezwiązane z gruntem, mobilne dwa ostatnio wymienione elementy placu składowego, mogą być objęte nakazem rozbiórki, nie podważając jednak faktu ich wykonania po 2010 r. Przesłuchani w charakterze świadków T. K. i G. M. wskazywali na prowadzenie działalności gospodarczej w postaci skupu złomu na przedmiotowej działce przez ojca skarżącego i istnieniu na niej obiektów związanych z punktem skupu złomu w latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku, aczkolwiek nie byli w stanie precyzyjnie określić czasu ich powstania. Pierwszy z nich w złożonych zeznaniach oraz T. M. w pisemnych wyjaśnieniach wspominali o częściowym utwardzeniu placu. Po pierwsze, faktu istnienia na tej działce przed 2010 r. obiektów wykorzystywanych do prowadzenia punktu skupu złomu nie kwestionowały organy wskazując jednak, że po rozpoczęciu działalności przez skarżącego zostały zlokalizowane w innym miejscu. Koresponduje to - co do daty rozpoczęcia działalności - z treścią umowy dzierżawy z dnia 10 marca 2010 r. oraz zdjęciami pobranymi z witryn google earth i geoportal toolkit w latach 2004 - 2021. Kwestia czy ojciec skarżącego wzniósł te obiekty około 2008 r., jak przyjął organ odwoławczy, czy w latach osiemdziesiątych, co częściowo wynika z zeznań świadków i oświadczenia poprzedniego właściciela działki (do 20 września 2021 r.) nie ma żadnego znaczenia dla ustaleń odnośnie daty wykonania zespołu kontenerów handlowo-magazynowych, kontenerów blaszanych, pojemników do przechowywania złomu i wagi najazdowej, skoro - co w sprawie musi być uznane za bezsporne - wykonano je w obecnej lokalizacji po 2010 r. Co do utwardzenia placu magazynowego żaden z przeprowadzonych dowodów nie wskazuje stanowczo, by utwardzenie placu (ułożenie płyt betonowych) na terenie całej działki nastąpiło przed dniem 1 stycznia 1995 r., a zatem - uwzględniając międzyczasowy art. 103 ust. 2 p.b. - stosować należało przepisy p.b. 1974. Nie twierdzi tak również skarżący, zarzucając jedynie organom, że okoliczność ta nie została wyjaśniona, a Sądowi orzekającemu, że nie zwrócił na to dostatecznej uwagi w trakcie kontroli sądowej. Zdaniem NSA w składzie orzekającym zebrany materiał dowodowy, w tym także biorąc pod uwagę zdjęcia z witryn internetowych i geoportalu (głównie z 2008 r. oraz 2014 r. i 2015 r.), pozwalał na wysnucie wniosku, że część utwardzenia w miejscach poprzedniej lokalizacji (w pobliżu kontenerów do składania złomu) mogła zostać wykonana przed 2010 r., jednak zasadnicza część na terenie całej działki po 2014 r., co determinuje kwalifikację takich robót budowlanych według przepisów jakie mają zastosowanie w dacie orzekania. Nawet samowolnie rozpoczęte roboty budowlane w poprzednim reżimie prawnym i kontynuowane pod rządem obowiązującego prawa podlegają likwidacji według przepisów z daty orzekania w postępowaniu legalizacyjnym. Zupełnie inna sytuacja miałaby miejsce, gdyby roboty budowlane związane z budową placu magazynowego jako elementu funkcjonalno - użytkowego punktu skupu złomu zostały zakończone przed dniem 1 stycznia 1975 r., co jednak w sprawie należy wykluczyć. Nawet skarżący temu nie przeczy, w skardze kasacyjnej wywiódł, że faktu tego "nie można wykluczyć". Takie stanowisko skarżącego w powiązaniu z całością zgromadzonego przez organ materiału dowodowego nie pozwala na uznanie skuteczności zarzutu odniesionego do art. 81a § 1 K.p.a., nie są to bowiem niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego. Nie można zgodzić się z zarzutem, że Sąd w trakcie kontroli nie uwzględnił treści oświadczenia T. M., aczkolwiek błędnie je traktując jako zeznania świadka (jednego z "czterech świadków", s. 20 uzasadnienia). Miał je w polu widzenia i objął kontrolą jako część zgromadzonego materiału dowodowego. Niezasadnie także twierdzi pełnomocnik, że bezpodstawnie w poczet materiału dowodowego zaliczono dokumentację zdjęciową i wydruki z witryn internetowych i geoportalu, skoro jako dowód można i należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 K.p.a.). Również więc wymienione środki dowodowe mogły stanowić przedmiot dowodzenia, w tym także te dostarczone organowi przez osobę anonimową. Pełnomocnik nie wykazał, że "nie są miarodajne", nie twierdzi w szczególności, że zdjęcia pochodzące od tej osoby obrazowały stan na innej nieruchomości niż działka nr [...]. Z kolei nie wszystkie zdjęcia z witryn są istotnie wyraźne, nie można jednak tego odnieść do tych najistotniejszych z lat 2008 oraz 2014 - 2015. Kwestionowanie zaś zdjęć z 2019 i 2021 r. jako części materiału dowodowego jest zupełnie niezrozumiałe, skoro obrazują stan na działce w czasie przed datą orzekania. Bezzasadne są zarzuty zmierzające do wykazania, że waga najazdowa i pojemniki do przechowywania złomu, jako obiekty mobilne, nietrwale związane z gruntem mogą podlegać rozbiórce. Odwołując się do wcześniejszych rozważań należy stwierdzić, że obiekty te wchodzą w skład kompleksu punktu skupu złomu i stanowią jego element funkcjonalny związany ze sposobem jego użytkowania. W tym stanie rzeczy Sąd pierwszej instancji słusznie uznał, że organ administracyjny miał pełne podstawy do zaakceptowania poczynionych ustaleń i przyjęcia, że podstawa faktyczna rozstrzygnięcia została przyjęta w ramach swobodnej, a nie dowolnej, nieuzasadnionej oceny materiału dowodowego. Chybiony jest zaś zarzut odniesiony do art. 107 § 1 pkt 5 K.p.a. rozumiany w tym znaczeniu, że Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł w trakcie kontroli, iż rozstrzygnięcie zawarte w decyzji jest nieprecyzyjne. Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji nakazującą rozbiórkę "placu składowego - punktu skupu złomu na terenie działki nr [...], ...... , w skład którego wchodzą zespół kontenerów handlowo - magazynowych, kontenery blaszane, pojemniki do przechowywania surowców, utwardzenie terenu składowego, waga". Opis każdego z elementów placu składowego (nazwa, ilość, parametry techniczne) znajduje się na k. 2 zaskarżonej decyzji w części obejmującej uzasadnienie, stanowiącej część składową decyzji administracyjnej. Nie zachodzą więc nawet przesłanki do snucia przypuszczeń, że na wypadek niewykonania decyzji dobrowolnie mogą pojawić się wątpliwości w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Odnosząc się do ostatniego zarzutu procesowego dotyczącego naruszenia przez organ administracji art. 79 § 1 K.p.a. należy się z nim zgodzić. Przepis ten wymaga zawiadomienia strony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu m.in. ze świadków przynajmniej na siedem dni przed terminem. W rozpoznawanej sprawie organ zaniechał zawiadomienia skarżących o terminie przesłuchania trzech świadków, którzy złożyli zeznania 22 i 23 listopada 2021 r. Jednak nie każde naruszenie, ale tylko takie które mogło mieć wpływ i to istotny na wynik sprawy stanowi podstawę do uchylenia decyzji w całości lub w części (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.). NSA w składzie orzekającym, uwzględniając całokształt okoliczności sprawy, w tym przede wszystkim treść zeznań tych świadków w kontekście postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów, nie dostrzega powodów do uznania tego uchybienia procesowego za istotne w stopniu uzasadniającym zastosowanie art. 188 P.p.s.a. i uwzględnienie skargi po wcześniejszym uchyleniu zaskarżonego wyroku. Całokształt przedstawionych rozważań prowadzi do konkluzji, że także jedyny materialny zarzut należy uznać za nieusprawiedliwiony. Zasadza się on na przyjęciu założenia, że brak było podstaw do zastosowania art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b. w związku z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. i art. 103 ust. 2 p.b., gdyż nie ustalono "w jakim czasie powstały poszczególne elementy wchodzące w skład obiektu budowlanego". Poza podstawą kasacyjną pozostają dalsze kwestie oceniane w trakcie kontroli sądowej, w tym zgodność zamierzenia budowlanego z przepisami planistycznymi i wyboru adresata decyzji. Jednakże przyjęcie, że żaden z obiektów wchodzących w skład placu magazynowego nie został wzniesiony przed dniem 1 stycznia 1995 r. czyni zarzut odniesiony do art. 103 ust. 2 p.b. bezzasadnym. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji miał pełne podstawy do zaakceptowania trafności zastosowania przez organ, którego decyzję zaskarżono, art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b. w brzmieniu sprzed 19 września 2020 r. uwzględniając intertemporalny przepis art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. nowelizującej ustawę Prawo budowlane. Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 5 lipca 2023
- Symbol z opisem
- 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
- Hasła tematyczne
- Budowlane prawo
- Skarżony organ
- Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
- Sędziowie
- Grzegorz Antas Leszek Kiermaszek /przewodniczący sprawozdawca/ Małgorzata Miron
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
art. 48 ust. 1 pkt 1, art. 103 ust. 2 · Dz.U. 2019 poz. 1186
- Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw
art. 25 · Dz.U. 2020 poz. 471
- Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
Dz.U. 1974 nr 38 poz. 229
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 79 § 1, art. 80, art. 81a § 1, art. 107 § 1 pkt 5 · Dz.U. 2021 poz. 735
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 151, art. 153 · Dz.U. 2023 poz. 259
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: IV SA/Po 900/25 · 3 grudnia 2025
Wyrok WSA w Poznaniu z 3 grudnia 2025 r., IV SA/Po 900/25 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego
Sygnatura: VII SA/Wa 2278/24 · 3 grudnia 2025
Postanowienie WSA w Warszawie z 3 grudnia 2025 r., VII SA/Wa 2278/24 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego
Sygnatura: II SA/Lu 703/25 · 3 grudnia 2025
Postanowienie WSA w Lublinie z 3 grudnia 2025 r., II SA/Lu 703/25 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny