II OSK 1428/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Z. Ż. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej Z. Ż. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Gl 181/18 w sprawie ze skargi Z. Ż. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] grudnia 2017 r., znak: [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Z. Ż. (dalej jako skarżący) w piśmie z dnia [...] stycznia 2018 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] grudnia 2017 r., znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Myszkowie z dnia [...] października 2017 r. nr [...] znak: [...] nakazującą skarżącemu rozbiórkę poddasza budynku warsztatu stolarskiego zlokalizowanego na działce o nr ew. [...] w miejscowości M. przy ul. L. W skardze tej, powołując się na art. 61 § 2 oraz art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji po pierwsze przez Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach (dalej jako ŚWINB) a drugie przez WSA w Gliwicach. W odpowiedzi na skargę ŚWINB wniósł o oddalenie przedmiotowej skargi, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ ten nie wypowiedział się w jakikolwiek sposób w zakresie zawartego w skardze wniosku o wstrzymanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznając wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. postanowieniem z dnia 25 lipca 2018 r., sygn. akt 181/18 wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Sąd uznał, że zachodziły okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uprawdopodobnione zostało, że wykonanie obowiązku rozbiórki poddasza warsztatu stolarskiego stworzyłoby niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wyrokiem z dnia 14 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Gl 181/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę wniesioną przez skarżącego. Skarżący wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości. Podniósł stosowne zarzuty i przedstawił ich uzasadnienie. Wśród wniosków skargi kasacyjnej został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 193 P.p.s.a. w zw. z art. 61 § 3 P.p.s.a. Skarżący podnosi, że realizacja przedmiotowej decyzji spowoduje zaistnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w budynku stolarskim skarżącego poprzez rozbiórkę kondygnacji górnej budynku w okresie zimowym, co może skutkować uszkodzeniem całej infrastruktury budowli, w tym niepowetowanymi stratami w mieni skarżącego, który ciężkim wysiłkiem od wielu lat buduje przedmiotowy warsztat, nie mogąc dokonać jego odbiorów z uwagi na chorobę przewlekłą oraz brak środków pieniężnych spowodowany utratą zdrowia w ostatnich latach. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnić należy, że po oddaleniu skargi, skarżący, który wniósł skargę kasacyjną może wystąpić z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego do sądu aktu administracyjnego (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07; ONSAiWSA z 2007 r., Nr 4, poz. 77). Uwzględnienie takiego wniosku przez Sąd jest możliwe, jeżeli spełnione są przesłanki określone w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako P.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zasadnicze znaczenie dla treści zapadłego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia tj. oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji złożonego na etapie skargi kasacyjnej ma fakt, że kwestia wstrzymania tejże decyzji została już prawomocnie rozstrzygnięta postanowieniem WSA w Gliwicach z dnia 25 lipca 2018 r. (k. 67 akt). Skarżący formułując ponownie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w skardze kasacyjnej zdaje się nie dostrzegać skutków wydania powyższego postanowienia. Postanowienie to wstrzymało wykonanie zaskarżonej decyzji na etapie postępowania sądowoadministracyjnego przed sądem wojewódzkim a z uwagi na wydanie wyroku oddalającego skargę wywiera skutki do czasu uprawomocnienia się tego wyroku. Stanowi o tym wprost art. 61 § 6 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem: wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę; uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. Wobec tego samo wydanie wyroku przez sąd administracyjny w wyniku rozpoznania skargi nie powoduje, że wstrzymanie wykonania decyzji upada. Rozstrzygające znaczenie dla dalszego istnienia wstrzymania wykonania ma rodzaj rozstrzygnięcia wydanego przez sąd w wyroku. Jeżeli sąd uwzględnił skargę, to wstrzymanie upada co do zasady z chwilą uprawomocnienia się tego wyroku art. 152 § 1 P.p.s.a. Nie dotyczy to aktów prawa miejscowego. Wyrok uwzględniający skargę powoduje bowiem, że konieczność zapewnienia ochrony tymczasowej do czasu rozstrzygnięcia skargi ustała. Nie ma potrzeby wstrzymywać wykonania zaskarżonej decyzji, która została oceniona negatywnie przez sąd i w stosownym zakresie uchylona. Uchylona decyzja nie wywołuje skutków. Nie ma zatem zagrożenia, że decyzja taka w dotychczasowym kształcie podlegać będzie wykonaniu. Natomiast w sytuacji kiedy Sąd oddalił skargę można by było obawiać się, że zaskarżona decyzja jako legalna będzie podlegać wykonaniu. W tym jednak przypadku ustawodawca w art. 61 § 6 pkt 2 P.p.s.a. stwierdza, że wstrzymanie wykonania traci moc dopiero z dniem uprawomocnienia się wyroku oddalającego skargę. Skutkuje to tym, że dopóki wyrok sądu I instancji nie uprawomocni się, to udzielone wcześniej przez organ administracji lub sąd wstrzymanie wykonania decyzji nadal chroni stronę przed skutkami jej wykonania. Jeżeli zatem skarżący zakwestionuje wyrok oddalający skargę i nie dopuści tym samym do jego uprawomocnienia się składając skutecznie skargę kasacyjną, to uprzednio wydane postanowienie o wstrzymaniu będzie nadal go chroniło. W takiej sytuacji nie jest zasadne ponawianie w skardze kasacyjnej wniosku o wstrzymanie i domaganie się jego ponownego rozpatrzenia przez NSA, skoro wcześniej wydane postanowienie o wstrzymaniu jest skuteczne i chroni skarżącego przed niepożądanymi skutkami związanymi z jego wykonaniem. Należy dodatkowo wyjaśnić, że NSA rozpoznając wniosek o wstrzymanie zawarty w skardze kasacyjnej, kiedy obowiązuje wcześniejsze postanowienie o wstrzymaniu wykonania, dopuściłby się rozpoznania sprawy prawomocnie już osądzonej (art. 183 § 2 pkt 3 P.p.s.a.), co stanowiłoby podstawę do stwierdzenia nieważności wydanego postanowienia. Podkreślić należy, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd administracyjny czyni postępowanie przed NSA w tej kwestii bezprzedmiotowym i niedopuszczalnym. Bezprzedmiotowość takiego wniosku skutkuje jego oddaleniem, a nie umorzeniem postępowania. Ustawa P.p.s.a. podstawę umorzenia postępowania wskazuje w ściśle określonych przepisach (art. 118 § 2, art. 130 § 1, art. 161, 189, 282 § 2), wśród których nie ma odwołania do art. 61. Wskazane w ustawie wypadki odnoszą się do całkowitego umorzenia postępowania sądowego, podczas gdy postępowanie o ochronę tymczasową jest postępowaniem incydentalnym. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że wniosek o wstrzymanie zawarty przez skarżącego w skardze kasacyjnej podlega oddaleniu. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że WSA w Gliwicach postanowieniem z dnia 25 lipca 2018 r. orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, której to wstrzymania domaga się skarżący wnosząc skargę kasacyjną. Skoro na etapie postępowania przed sądem I instancji zaskarżona decyzja została wstrzymana przez sąd i z uwagi na wyrok oddalający skargę postanowienie to nadal wywołuje przewidziane nim skutki, uniemożliwiając wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku, to bezprzedmiotowe i niedopuszczalne jest rozstrzyganie kolejny raz w tej samej kwestii przez NSA. Wniosek skargi kasacyjnej w tym zakresie zasługuje na oddalenie. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 193 P.p.s.a., odmawia uwzględnienia wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, o czym orzeczono w sentencji.