II OSK 1341/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku J.B. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie ze skargi kasacyjnej T.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 2714/23 w sprawie ze skargi T.Z. na postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 16 października 2023 r. znak: DLI-I.7620.35.2023.LB.1 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddalić wniosek.

Pismem z 13 grudnia 2025 r. J.B. (dalej jako: wnioskodawca) wniósł o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie ze skargi kasacyjnej T.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie z 9 grudnia 2024 r., VII SA/Wa 2714/23 w sprawie ze skargi T.Z. na postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii z 16 października 2023 r. znak: DLI-I.7620.35.2023.LB.1, w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że decyzja Wojewody Mazowieckiego Nr 148/SPEC/2019 z 2 grudnia 2019 r. o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej bezpośrednio doprowadziła do: 1) utraty prawa dzierżawy garażu nr 60, nabytego za 17 000 PLN, 2) utraty możliwości korzystania z nieruchomości, 3) poniesienia strat finansowych z tytułu opłaconych należności (czynsz dzierżawny) za lata 2015/2020, 4) brak jakiegokolwiek odszkodowania za utratę prawa majątkowego. Wskazał także, że Minister Rozwoju i Technologii wymienionym na wstępie postanowieniem z 16 października 2023 r. stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji Wojewody, uniemożliwił w istocie mu skuteczną obronę praw w postępowaniu administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 33 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024, poz. 935 ze zm., Ppsa), osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. W myśl natomiast art. 33 § 2 Ppsa, udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Przepisy te znajdują odpowiednie zastosowanie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, zgodnie z art. 193 Ppsa. Zasadniczą przesłanką dopuszczenia konkretnej osoby do postępowania sądowego jest ustalenie, czy posiada ona interes prawny, na który mogłoby oddziaływać orzeczenie zapadłe w postępowaniu, do którego zgłasza się ta osoba jako uczestnik. W dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym za utrwalony należy uznać pogląd, zgodnie z którym interes prawny to taki interes, który jest chroniony przez prawo, a ochrona ta polega na możliwości żądania od organu administracji podjęcia określonych czynności mających na celu zrealizowanie interesu lub usunięcia zaistniałego zagrożenia. Aby interes prawny mógł być zaspokojony, musi być on interesem osobistym, własnym, indywidualnym, znajdującym swoją podstawę w konkretnym przepisie prawa materialnego oraz potwierdzenie w okolicznościach faktycznych. Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, w ramach którego podmiot jakkolwiek pozostaje bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak nie można wskazać przepisu prawa, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności od organu administracji (por. postanowienie NSA z 10 listopada 2017 r. I FPS 2/17, LEX nr 2390034). W przedmiotowej sprawie stwierdzić należy, że rozpatrywany wniosek J.B. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie może zostać uwzględniony z tego powodu, że niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne nie dotyczy interesu prawnego w/w wnioskodawcy. Postępowanie będące obecnie przedmiotem skargi kasacyjnej dotyczy stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania przez T.Z. od decyzji Wojewody Mazowieckiego Nr 148/SPEC/2019 z 2 grudnia 2019 r. Wnioskodawca wskazuje natomiast, że powinien brać udział w przedmiotowym postępowaniu jako były dzierżawca garażu nr [...] położonego przy ul [...] CE w Warszawie na działce [...] objętego księgą wieczystą nr [...], który około roku 2020 utracił dostęp do niego w związku rozpoczęciem inwestycji budowy linii kolejowej. Zauważyć należy, że postępowanie zakończone zaskarżonym postanowieniem Ministra nie dotyczy merytorycznie sprawy przedmiotowej linii kolejowej, a jedynie stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania T.Z. od decyzji Wojewody Mazowieckiego z 2 grudnia 2019 r. o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej pn.: "Budowa i przebudowa stacji Warszawa Zachodnia - część A", w ramach zadania "Wykonanie dokumentacji projektowej, przetargowej oraz prowadzenie nadzoru autorskiego nad opracowaną dokumentacją, dla realizacji robót budowlanych związanych z przebudową stacji Warszawa Zachodnia w ramach projektu POliŚ 5.1-13 pn.: "Prace na linii średnicowej w Warszawie na odcinku Warszawa Wschodnia - Warszawa Zachodnia". Wyjaśnić dalej należy, że w pierwszym etapie postępowania odwoławczego organ stwierdził wniesienie odwołania T.Z. z uchybieniem terminu, wobec czego nie zostało ono merytorycznie rozpoznane. Zaskarżone postanowienie nie dotyczy interesu prawnego wnioskodawcy, który nie składał odwołania od decyzji Wojewody Mazowieckiego z 2 grudnia 2019 r., nadto nie był on stroną postępowania zakończonego wskazaną decyzją. W sytuacji, gdy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie może zostać uwzględniony, organ orzeka o tym postanowieniem, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, przy czym prawo do jej złożenia ustawodawca przyznał wyłącznie zainteresowanemu przywróceniem terminu. Prawo to, a contrario nie przysługuje jednakże innym podmiotom, albowiem wynik postępowania administracyjnego rozumiany jako stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w takim przypadku dotyczy wyłącznie interesu strony ubiegającej się o przywrócenie terminu (por. postanowienie NSA z 3 lipca 2012 r. II OZ 563/12, LEX nr 1240836). Jeżeli uznaje ona rozstrzygnięcie odmowne za wadliwe, wynik postępowania powoduje uszczerbek w jej uprawnieniu procesowym, to strona ubiegająca się o przywrócenie terminu ma prawo go podważać. To rozstrzygnięcie odmowne w żaden sposób nie dotyczy jednakże indywidualnego interesu prawnego innych podmiotów. Odnosząc się zaś do tej części złożonego wniosku, która dotyczy braku skutecznej obrony praw wnioskodawcy w postępowaniu administracyjnym, wskazać należy, że ewentualne uprawnienia wnioskodawcy do brania udziału w postępowaniu administracyjnym mogłyby być badane dopiero po skutecznym wszczęciu postępowania odwoławczego przez T.Z., jednak w rozpoznawanej sprawie takie wszczęcie nie nastąpiło. W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 33 § 2 w zw. z art. 64 § 3 w zw. z art. 193 Ppsa, orzekł jak w sentencji.