II OSK 1339/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. WSA Marta Laskowska - Pietrzak po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku O. z siedzibą w R. o wykładnię wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 1339/22 w sprawie ze skargi kasacyjnej E. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 8 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Ol 925/21 w sprawie ze skargi B. M. na decyzję Wojewody Warmińsko- Mazurskiego z dnia 14 października 2021 r. , nr WIN-II.7840.4.111.2021 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie pozwolenia na budowę postanawia: odmówić dokonania wykładni wyroku.

Wyrokiem z dnia 11 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 1339/22 Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi kasacyjnej E. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 8 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Ol 925/21 w sprawie ze skargi B. M. na decyzję Wojewody Warmińsko- Mazurskiego z dnia 14 października 2021 r. , nr WIN-II.7840.4.111.2021 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie pozwolenia na budowę w pkt 1 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania, a w pkt 2 odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. W piśmie z dnia 14 kwietnia 2022 r. O. z siedzibą w R., reprezentowane przez Prezesa Z. G. (dalej jako wnioskodawca lub Stowarzyszenia) zwróciło się do Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) z wnioskiem o wykładnię powyższego wyroku. W ocenie Stowarzyszenia uzasadnienie wyroku zawiera istotne wątpliwości mające wpływ na wynik sprawy bowiem wątpliwości te świadczą o zaistnieniu przestępstwa z art. 271 § 1 Kodeksu karnego poprzez stwierdzenie w uzasadnieniu, że: "Odnośnie do kwestii związania Sądu I instancji wcześniejszym wyrokiem WSA wydanym w sprawie o sygn. akt SA/Ol 441/20 w zakresie uznania B. M. za stronę postępowania stwierdzić należy, że związanie to w niniejszej założył, że sam fakt oddziaływania fal elektromagnetycznych na nieruchomość skarżącego kasacyjnie oznacza, że jest on stroną postępowania. Pogląd ten został wyrażony w stanie prawnym, w którym obowiązywało rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. z 2003 r. Nr 192, poz. 1883). Po wydaniu wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 441/20 weszło w życie rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pół elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. z 2019 r., poz. 2448)". Wnioskodawca uważa, że złożenie wniosku o wykładnię wyroku oraz zawiadomienia do Prokuratury było konieczne, ponieważ 3 Sędziów NSA prawdopodobnie działając na zlecenie poświadczyło nieprawdę w wyroku z uwagi na to, ze w dacie wydania wyroku WSA w Olsztynie sygn. akt II SA/Ol 441/20 w dniu 18 sierpnia 2020 r. oraz uchylonej nim decyzji Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 25 maja 2020 r. obowiązywało już rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pół elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. z 2019 r., poz. 2448) (patrz str. 6 wyroku). Stowarzyszenie wskazuje, że w niniejszej sprawie zaistniał fałsz intelektualny rodzący uzasadnione podejrzenie działań o materialnym podłożu tym bardziej, że rozpoznano skargę Spółki, która nie prowadzi działalności związanej ze świadczeniem usług telekomunikacyjnych (nie ma swoich stacji bazowych). Wobec powyższego domaga się wyjaśnienia istotnych wątpliwości poprzez wskazanie na podstawie jakich dowodów NSA uznał, ze pogląd WSA w Olsztynie II SA/Ol 441/20 został wyrażony w stanie prawnym, w którym obowiązywało rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. z 2003 r. Nr 192, poz. 1883) oraz , ze dopiero po wydaniu wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 441/20 weszło w życie rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pół elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. z 2019 r., poz. 2448). Następnie wskazano na prawno-karną możliwość ochrony swego dobrego imienia przez skład orzekający NSA jeśli uzna on, że czynione zarzuty są nieprawdziwe. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wykładnię uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 1339/22 nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 158 P.p.s.a. Sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Zgodnie z ugruntowanym poglądem zarówno orzecznictwa jak i doktryny, konieczność dokonania wykładni konkretnego rozstrzygnięcia zachodzi wówczas, gdy jego treść jest sformułowana w sposób niejasny, a więc taki, który może budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu jego wykonania. Wykładnia orzeczenia powinna zatem zmierzać do usunięcia wątpliwości dotyczących treści rozstrzygnięcia, ale także skutków jakie orzeczenie to ma wywołać. Wykładnia orzeczenia nie może jednak prowadzić do nowego rozstrzygnięcia. Wniosek o wykładnię nie może ponadto zmierzać do wyjaśnienia zawartych w uzasadnieniu orzeczenia wyrażeń prawniczych i znaczenia słów, ani też do polemiki ze stanowiskiem sądu orzekającego w sprawie i wskazaniami co do dalszego postępowania. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że wątpliwości co do uzasadnienia orzeczenia mogą być wyjaśnione w trybie art. 158 P.p.s.a. jedynie wówczas, gdy jest to niezbędne do dokonania prawidłowej interpretacji sentencji orzeczenia. Uwzględnienie wniosku może nastąpić jedynie gdy istnieje rzeczywista wątpliwość co do istoty rozstrzygnięcia zawartego w sentencji a nie udzielania odpowiedzi na kreowane przez stronę pytania (tak postanowienie NSA z 16 stycznia 2008 r., sygn. akt I OZ 1011/07). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi potrzeba dokonania wykładni wyroku NSA z dnia 11 lutego 2022 r., sygn. akt II OSK 1339/22. Sentencja kwestionowanego wyroku, który w pkt 1 uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji a w pkt 2 odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości jest sformułowana w sposób jasny i niebudzący wątpliwości. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok bowiem nie zgodził się z zaprezentowaną w nim wykładnią art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, która jego zdaniem wypacza sens ww. przepisu. NSA nie zgodził się z poglądem Sądu I instancji, że dla nadania statusu strony postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę wystarczy potencjalne oddziaływanie inwestycji na sąsiednie z terenem inwestycji nieruchomości. NSA zauważył, że konieczne jest wskazanie przez organ administracji lub podmiot uważający się za stronę postępowania, że z przepisów prawa wynika ograniczenie w zagospodarowaniu jego nieruchomości związane z planowaną inwestycją. Także sąd administracyjny, jeśli uważa, ze organ administracji niezasadnie uznał, iż określony podmiot nie jest stroną postępowania w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę powinien wskazać przepis prawa, który w związku z planowaną inwestycją wprowadza ograniczenia w możliwości zagospodarowania nieruchomości należącego do tego podmiotu. NSA stwierdził, że takich przepisów Sąd I instancji nie wskazał. NSA wskazał, że samo istnienie pola elektromagnetycznego nad działką podmiotu ubiegającego się o status strony nie jest wystarczające dla uznania go za stronę postępowania o pozwolenia na budowę. Status strony ma wynikać z przepisu prawa wskazującego na ograniczenie w zagospodarowaniu nieruchomości tego podmiotu w związku z planowaną inwestycją. NSA zwrócił także uwagę na pierwszeństwo ustalenia statusu strony w postępowaniu przed zapewnieniem podmiotowi uważającemu się za stronę możliwości uzyskania wiedzy, że normy i wymagania przepisu prawa dotyczącego inwestycji zostały spełnione. Najpierw ustala się czy podmiot jest stroną a dopiero później może on uczestniczyć w postępowaniu i zgłaszać uwagi do projektu budowlanego. Zauważył, że sama chęć kontroli projektu budowlanego nie stanowi podstawy do uznania właściciela nieruchomości za stronę postępowania. Następnie NSA wyjaśnił kiedy może znaleźć zastosowanie w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę art. 28 K.p.a. zamiast art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Stwierdził również, że organ administracji nie może ingerować w parametry inwestycji podane przez projektanta ma wyłącznie ocenić czy inwestycja w zaprojektowanym kształcie nie naruszy przepisów prawa. W kwestii związania Sądu I instancji poprzednim wyrokiem wydanym 18 sierpnia 2020 r. sygn. akt II SA/Ol 441/20 NSA stwierdził, że związanie tym wyrokiem w zakresie uznania B. M. za stronę postępowania przestało obowiązywać. NSA zasadnie wskazał, że pogląd ten został wydany w stanie prawnym pod rządami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. z 2003 r. Nr 192, poz. 1883) bowiem kontrola Sądu odnosiła się do decyzji organów zapadłych 28 maja 2020 r. i 22 stycznia 2020 r. przy czym podstawą wydanych decyzji był stan prawny właściwy dla chwili złożenia wniosku o pozwolenie na budowę co miało miejsce jak wynika z akt administracyjnych 20 listopada 2019 r. Moment złożenia podania daje początek postępowaniu wszczynanemu na żądanie strony stosownie do art. 61 § 3 K.p.a. Takim postępowaniem jest niewątpliwie postępowanie o udzielenie pozwolenia na budowę. Skoro wniosek został złożony przed wejściem w życie rozporządzenia Ministra Zdrowia z 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pół elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. z 2019 r., poz. 2448) co nastąpiło 1 stycznia 2020 r., to przy wydawaniu decyzji Starosty Działdowskiego z 22 stycznia 2020 r. wzięto pod uwagę rozporządzenie, które obowiązywało w chwili złożenia wniosku. Zatem nie jest fałszerstwem intelektualnym, że NSA stwierdził, że poprzedni wyrok WSA w Olsztynie z 18 sierpnia 2020 r. kontrolował wydane decyzje, które odnosiły się do stanu prawnego jaki przewidywało rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. z 2003 r. Nr 192, poz. 1883). Sformułowanie użyte przez NSA w uzasadnieniu wyroku z 11 lutego 2025 r. sygn. akt II OSK 1339/22, że po wydaniu wyroku WSA w Olsztynie z 18 sierpnia 2020 r. uległ zmianie stan prawy w jakim ten Sąd orzekał jest może mało precyzyjne i może budzić wątpliwości ale w istocie jest prawidłowe bowiem oceniając status strony B. M. w sprawie o pozwolenie na budowę po tamtym wyroku organy powinny wziąć pod uwagę, że poprzednie rozporządzenie zostało zastąpione innym tj. rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pół elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. z 2019 r., poz. 2448) i to właśnie to rozporządzenie będzie stanowiło podstawę dla oceny czy występują ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości B. M. wynikające z realizacji przedmiotowej inwestycji. Zatem NSA słusznie zauważył, że doszło do zmiany stanu prawnego w kontekście ustalenia statusu strony B. M. w niniejszym postępowaniu i ponownie rozpatrując sprawę związanie poglądem prawnym z wyroku WSA w Olsztynie z 18 sierpnia 2020 r. nie stoi na przeszkodzie odmiennej ocenie statusu strony tego podmiotu. Wobec powyższego wskazywana we wniosku o wykładnię wada uzasadnienia wyroku NSA z 11 lutego 2025 r. nie miała miejsca. Stowarzyszenie nie przeanalizowało wystarczająco wnikliwie znaczenia wypowiedzi NSA i doszło do błędnego przekonania, że dopiero po wyroku czy po wydaniu poprzednich decyzji weszło w życie rozporządzenie Ministra Zdrowia z 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pół elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. z 2019 r., poz. 2448). Sformułowanie, że po wyroku WSA w Olsztynie z 18 sierpnia 2020 r. sygn. akt II SA/Ol 441/20 doszło do zmiany stanu prawnego przez wejście w życie ww. rozporządzenia było zasadne albowiem ponowna ocena statusu strony postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji musi uwzględnić stan prawny powstały po wejściu w życie tego nowego rozporządzenia. Ze wskazanych wyżej przyczyn, wobec braku podstaw do dokonania wykładni wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 158 w zw. z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.