II OSK 1323/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku A.G. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej A.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 2123/24 w sprawie ze A.G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 czerwca 2024 r. znak: DON.7200.10.2024.ANE w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 listopada 2022 r. znak: WINB-WOA.7721.298.2022.JB i decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Dąbrowie Górniczej, nr 25/2022 z dnia 29 czerwca 2022 r. znak: PINB.SOI.7210.2016.KM-KR-TS.

Uzasadnienie. Wyrokiem z dnia 18 grudnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A.G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 czerwca 2024 r. znak: DON.7200.10.2024.ANE w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 listopada 2022 r. znak: WINB-WOA.7721.298.2022.JB, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr 25/2022 z dnia 29 czerwca 2022 r. znak: PINB.SOI.7210.2016.KM-KR-TS. Skarżąca podniosła, że wykonanie decyzji w postaci rozbiórki altany będzie w sposób bezapelacyjny, dla każdego, bez względu na stan majątkowy, obciążeniem, a ponadto spowoduję bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, gdyż przywrócenie altany do stanu sprzed wykonania rozbiórki nie będzie możliwe. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygnatura akt I GPS 1/07 przyjął, że na podstawie tego przepisu dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu także w postępowaniu kasacyjnym, wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w ww. przepisie należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny (lub akt wydany w granicach tej samej sprawy) zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie objętego wnioskiem aktu faktycznie spowoduje w stosunku do wnioskodawcy znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Będąca przedmiotem skargi kasacyjnej decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 czerwca 2024 r. została wydana w postępowaniu nieważnościowym dotyczącym Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 listopada 2022 r. znak: WINB-WOA.7721.298.2022.JB, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr 25/2022 z dnia 29 czerwca 2022 r., którą na podstawie art. 48 ust. 1, nakazano skarżącej rozbiórkę rozbudowanej w latach 2006-2008, części obiektu budowlanego zlokalizowanego na parceli nr [...] na terenie [...] w D. Skutkiem prawnym zaskarżonej decyzji jest pozostawienie w obrocie prawnym ww. nakazu rozbiórki, którego wykonanie niewątpliwie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto należy zwrócić uwagę na utrwalony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd, że rozbiórka obiektu budowlanego przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny z reguły łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków - w razie uwzględnienia skargi może okazać się bowiem, że decyzja o nakazie rozbiórki była wadliwa, a wobec tego może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed wykonaniem tej decyzji. Rozbiórka obiektu przed rozpoznaniem sprawy może sprawić, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej, udzielona właścicielowi obiektu ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna (zob. postanowienie NSA z dnia 23 sierpnia 2019 r., sygn. akt II OZ 716/19). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający sprawę w niniejszym składzie, podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie, zgodnie z którym wstrzymanie wykonania aktów wydanych lub podjętych w innym postępowaniu prowadzonym w granicach tej samej sprawy jest możliwe dopiero po wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności (por. postanowienia NSA: z dnia 12 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 2773/17; z dnia 7 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 1565/17; z dnia 22 marca 2016 r., sygn. akt II OSK 753/15). W pojęciu sprawy "prowadzonej w granicach tej samej sprawy", o jakiej mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., mieści się natomiast zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu pierwszej instancji wydana w postępowaniu nieważnościowym. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 i 4 w zw. z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.