II OSK 1264/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędzia del. WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 273/23 w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 28 listopada 2022 r. znak KOC 4709/Ar/22 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie. Wyrokiem z dnia 19 października 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 273/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. Sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, dalej także: "SKO", z dnia 28 listopada 2022 r. znak KOC 4709/Ar/22, w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wniosła P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. Wyrokowi – zaskarżonemu w całości - zarzuciła: 1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2) ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, dalej: "K.p.a.", w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. w zw. z art. 98 § 1 K.p.a. oraz art. 8 § 1 K.p.a. poprzez oddalenie skargi pomimo, że zaskarżona decyzja umarzająca postępowanie w sprawie była przedwczesna z uwagi na to, że w dniu jej wydania organ nie rozpoznał merytorycznie wniosku złożonego przez Skarżącą kasacyjnie o zawieszenie postępowania; 2. naruszeniu przepisów postępowania, tj. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 102 K.p.a. w zw. z art. 98 § 1 K.p.a. w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo że w przypadku rozpoznania kwestii wpadkowej jaką był wniosek Skarżącej kasacyjnie o zawieszenie niniejszego postępowania i zawieszenie postępowania, organ administracyjny nie byłby uprawniony do umorzenia postępowania, a tym samym, że nierozpoznanie kwestii wpadkowej miało wpływ na wynik rozstrzygnięcia w sprawie; 3. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) P.p.s.a. przez jego niezastosowanie i oddalenie skargi Skarżącej kasacyjnie na podstawie art. 151 P.p.s.a. w sytuacji, gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie winien stwierdzić naruszenia podniesionych przez Skarżącą kasacyjnie przepisów prawa, a dalej winien był uchylić decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, czego nie zrobił błędnie uznając, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Mając na uwadze powyższe, spółka wniosła o: 1. zmianę zaskarżonego Wyroku poprzez uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie w całości; 2. ewentualnie o uchylenie zaskarżonego Wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA; 3. zasądzenie na rzecz Skarżącej kasacyjnie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. Przepis art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji. W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej. Zarzuty kasacji opierające na tezie o obowiązku rozpatrzenia wniosku o zawieszenie postepowania przed wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania są bezzasadne. Stanowisko to wynika przede wszystkim z charakteru obu instytucji procesowych. Umorzenie postępowania wiąże się z powstaniem trwałej i nieusuwalnej przeszkody w kontynuacji postępowania, zastojem trwałym i ostatecznym postępowania. Zawieszenie postępowania wiąże się z przeszkodą w prawidłowym prowadzeniu postępowania, która ma charakter przeszkody przemijającej i usuwalnej (patrz: Andrzej Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel "Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego", LEX/el 2025, punkt 1 do art. 105). . Jest niewątpliwe, że z uwagi na uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, postępowanie o ustalenie warunków zabudowy jest bezprzedmiotowe. Wynika to wprost z art. 59 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W takiej sytuacji bezprzedmiotowe jest także rozstrzyganie wniosku o zawieszenie postępowania. Wniosek taki ma sens jedynie wówczas, gdy złożony jest w sprawie, która może zakończyć się decyzją merytoryczną. Uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oznacza powstanie trwałej i nieusuwalnej przeszkody w kontynuacji postępowania, zastój trwały i ostateczny. Organy administracji obu instancji z chwilą przyjęcia na danym terenie planu miejscowego tracą bowiem kompetencję do rozstrzygania sprawy ustalenia warunków zabudowy w ramach postępowania administracyjnego. Brak zatem było podstaw, w okolicznościach tej sprawy, tj. w związku z uchwaleniem i wejściem w życie prawa miejscowego dla spornego terenu, do dalszego kontynuowania przedmiotowego postępowania, które jako bezprzedmiotowe, należało następnie, zgodnie art. 105 § 1 K.p.a., umorzyć. Skoro nie jest dopuszczalne orzekanie o ustaleniu warunków zabudowy dla obszaru, na którym obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, to brak jest podstaw do dalszego kontynuowania takiego postępowania, jeżeli w jego trakcie taki plan miejscowy zostanie uchwalony. Stąd też w takiej sytuacji jedynym dopuszczalnym zakończeniem toczącego się postępowania jest decyzja o jego umorzeniu (patrz: wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 2344/21). Skoro postępowanie nie może być kontynuowane, bezprzedmiotowe jest podejmowanie innych czynności procesowych, niż decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego o ustalenie warunków zabudowy. Bezprzedmiotowe jest więc merytoryczne rozpatrzenie wniosku o zawieszenie postępowania na podstawie art. 98 § 1 K.p.a. W piśmiennictwie zauważono, że podobna jest relacja między zawieszeniem postępowania a jego umorzeniem, w odniesieniu do przesłanki zawartej w art. 97 § 1 pkt 1 K.p.a., gdy postępowanie toczy się w sprawie praw i obowiązków osobistych, które nie przechodzą na następców prawnych (patrz: Barbara Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", C.H. Beck 2017, s. 564). Wówczas także, zgodnie z dyspozycją z art. 97 § 1 pkt 1 in fine K.p.a., postępowanie należy umorzyć jako bezprzedmiotowe. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.