II OSK 1182/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Anna Żak po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. P., R. P., D. K i D. K. od postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2329/24 o odrzuceniu skargi K. P. w sprawie ze skargi K. P. i R. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 lipca 2024 r. nr 830/2024 w przedmiocie umorzenia postepowania odwoławczego postanawia: odrzucić skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Warszawie postanowieniem z dnia 30 stycznia 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 23290/24, odrzucił skargę K. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) z dnia 24 lipca 2024 r. nr 830/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. W uzasadnieniu powyższego postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że K. P. i R. P. wnieśli do WSA w Warszawie skargę na w/w decyzję MWINB. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że K. P. nie posiadała interesu prawnego pozwalającego złożyć skargę w niniejszej sprawie. Zaskarżona decyzja dotyczyła bowiem wyłącznie dokonanej przez ten organ oceny w zakresie dopuszczalności wniesionego przez R. P. odwołania od decyzji PINB dla m.st. Warszawy z dnia 18 stycznia 2024 r. nr IIWT/48/2024, a zatem nie miała bezpośredniego wpływu na sferę prawną K. P. W tej sytuacji sąd wojewódzki stanął na stanowisku, że skarga wniesiona przez podmiot nie posiadający legitymacji do jej wniesienia, była niedopuszczalna i obligowała tenże sąd do jej odrzucenia. K. P., R. P., D. K. i D. K. zaskarżyli powyższe postanowienie WSA w Warszawie, wnosząc skargę kasacyjną podpisaną przez nich osobiście. W uzasadnieniu odnieśli się do ich trudnej sytuacji finansowej oraz zakwestionowali stanowisko WSA w Warszawie w zakresie odmowy przyznania im prawa pomocy. Skarżący kasacyjnie ponadto przywołali naruszenie prawa materialnego, nie wskazując jednak które przepisy materialnoprawne miałyby zostać naruszone, a także "błędną interpretację prawa". Nadto podnieśli naruszenie zasady współżycia społecznego i utratę zaufania do organów Państwa, z próbą zaboru prywatnego mienia, poprzez sztuczne stworzenie rzekomego naruszenia prawa administracyjnego, które powinno być przypisane innym osobom, a nie stronie z naruszeniem art. 7, 10 i 28 "kpa" (skarżący nie rozwinęły tego skrótu w złożonym środku zaskarżenia). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna K. P., R. P., D. K. i D. K. jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Na podstawie art. 173 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024, poz. 935 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, z wyłączeniem wypadków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4 oraz art. 220 § 3 p.p.s.a., przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 30 stycznia 2025 r. sąd odrzucił skargę K. P. w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., uznając ją za niedopuszczalną. Mając na uwadze podstawę rozstrzygnięcia tego postanowienia, jak również treść art. 173 § 1 p.p.s.a. należało uznać, że sąd pierwszej instancji prawidłowo pouczył adresata zaskarżonego postanowienia, czyli K. P., że zamierzając zaskarżyć to postanowienie powinna była wnieść skargę kasacyjną, zarazem udzielając stosownych pouczeń co do uwarunkowań związanych z takim środkiem odwoławczym. W myśl art. 175 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. Wymóg ten nie znajduje zastosowania jedynie w sytuacjach określonych w § 2 i 3 art. 175 p.p.s.a., której jednak nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Objęcie skargi kasacyjnej tzw. przymusem adwokacko-radcowskim oznacza, że brak sporządzenia jej przez jedną z osób opisanych w art. 175 p.p.s.a. wyklucza możliwość jej merytorycznego rozpatrzenia. Jest ona w takiej sytuacji niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na mocy art. 178 p.p.s.a. Zgodnie z art. 178 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną. Jak natomiast stanowi art. 180 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym odrzuci skargę kasacyjną, jeżeli ulegała ona odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny, albo zwróci ją temu sądowi w celu usunięcia dostrzeżonych braków. W przedmiotowej sprawie wszyscy skarżący kasacyjnie osobiście sporządzili skargę kasacyjną od postanowienia WSA w Warszawie z dnia 30 stycznia 2025 r., mimo że są pozbawione zdolności postulacyjnej do dokonania tej czynności procesowej. Brak sporządzenia skargi kasacyjnej przez jedną z osób opisanych w art. 175 p.p.s.a. jest brakiem, który nie podlega konwalidacji w trybie art. 49 p.p.s.a. i stanowi przyczynę niedopuszczalności skargi kasacyjnej. Skoro zaś wspomnianego braku nie dostrzegł sąd pierwszej instancji, to zaistniała przesłanka do odrzucenia skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 Ppsa. Dodatkowo należy wskazać, że w art. 178 p.p.s.a. przewidziano odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność ta może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą wówczas, gdy skarga kasacyjna wniesiona zostanie przez osobę niebędącej adresatem postanowienia, ponieważ skutki procesowe dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia - w tym przypadku wyłącznie K. P., a nie pozostałych skarżących kasacyjnie. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 180 w zw. z art. 178 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji