II OSK 1144/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak Sędzia del. WSA Magdalena Dobek-Rak Protokolant starszy asystent sędziego Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 14 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 2025 r. sygn. akt VII SAB/Wa 175/24 w sprawie ze skargi H.G. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Garwolinie w przedmiocie wszczęcia postępowania w ramach nadzoru budowlanego oddala skargę kasacyjną.

1. Wyrokiem z 18 lutego 2025 r., VII SAB/Wa 175/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Warszawie oddalił skargę H.G. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. (PINB) w przedmiocie wszczęcia postępowania w ramach nadzoru budowlanego. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: 2.1. Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, H.G. wniosła do WSA w Warszawie skargę na bezczynność PINB w załatwieniu sprawy samowolnej nadbudowy budynku mieszkalnego na działkach nr [...] i [...] przy ul. [...] w m. R., gm. G., polegającej na braku wszczęcia postępowania bądź braku wydaniu postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania oraz niezałatwienie sprawy w terminie. W związku z niezałatwieniem przez PINB żądania z 26 lipca 2024 r. dotyczącego wszczęcia postępowania w sprawie legalności robót budowlanych polegających na "nadbudowie budynku mieszkalnego przy ul. [...] w R. gm. G. na działkach nr [...] i nr [...]", domagała się: - zobowiązania PINB do załatwienia sprawy w terminie określonym przez WSA w Warszawie, - stwierdzenia, że PINB dopuścił się bezczynności, - stwierdzenia, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, - przyznania na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024, poz. 935, Ppsa), - zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. 2.2. W uzasadnieniu skargi H.G. wskazała, że podaniem z 26 lipca 2024 r. zażądała wszczęcia postępowania w sprawie legalności oraz zgodności z prawem robót budowlanych polegających na nadbudowie budynku mieszkalnego przy ul. [...] w R. gm. G. Żądanie uzasadniła tym, że jej sąsiad – M.S. w 2007 r., zgłosił w Starostwie Powiatowym w G. m. in. roboty budowlane polegające na wymianie pokrycia dachowego i konstrukcji drewnianej na budynku mieszkalnym i gospodarczym. W rzeczywistości wykonał nadbudowę budynku mieszkalnego (powstała dodatkowa powierzchnia mieszkalna na dawnym strychu), zmienił się kształt dachu (kąt nachylenia połaci dachowych). Wykonane roboty wymagały pozwolenia na budowę. PINB zamiast zawiadomienia o wszczęciu postępowania, bądź też postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, przesłał skarżącej pismo z 5 sierpnia 2024 r., które nie załatwiało sprawy zgodnie z przepisami. Nie godząc się z takim sposobem załatwienia sprawy, skarżąca wniosła do Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) ponaglenie. Wyjaśniła, iż sprawy prowadzone przez PINB pod sygnaturami: - PINB.7355.13. 1a.2022, - PINB.7355.13.1b.2022, - PINB.7355.13.1c.2022, w żaden sposób nie załatwiają kwestii nadbudowy przedmiotowego budynku. MWINB pismem z 28 sierpnia 2024 r., odpowiedział negatywnie na powyższe ponaglenie. Skarżąca nie zgadzając się ze stanowiskiem organu, wniosła skargę na bezczynność do WSA w Warszawie. W odniesieniu do wniosku o przyznanie sumy pieniężnej wskazała, że suma pieniężna stanowi formę zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, jaką poniosła na skutek wadliwie działającej administracji publicznej. Doznała w związku z bezczynnością organu krzywdy, którą należałoby zrekompensować. Zmuszona była do wnoszenia skarg i ponagleń. Nałożenie na PINB obowiązku wypłacenia skarżącej sumy pieniężnej będzie miało przede wszystkim na celu to, aby organ nie dopuszczał się bezczynności. 2.3. PINB w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie. Organ powiatowy wskazał, że żądanie wszczęcia postępowania w sprawie legalności oraz zgodności z prawem budowlanym robót polegających na nadbudowie spornego budynku mieszkalnego wpłynęło do niego w dniu 29 lipca 2024 r. PINB udzielił na ten wniosek odpowiedzi pismem z 5 sierpnia 2024 r. wskazując, że postępowania z tego zakresu wszczynane są wyłącznie z urzędu, zgodnie z art. 53a ust. 1 ustawy - Prawo budowlane (uPb). Dlatego organ nie był związany żądaniem. Wobec faktu, że postępowanie może być wszczęte wyłącznie z urzędu, to brak było podstaw do wydania postanowienia np. o odmowie wszczęcia postępowania. W takiej sytuacji może być udzielona odpowiedź pismem, jak to zostało uczynione. PINB podkreślił, że od kilku lat prowadzi postępowania administracyjne dotyczące rozbudowy przedmiotowego budynku mieszkalnego z wniosku H.G. z 13 stycznia 2022 r. W dniu 25 maja 2022 r. dokonane zostały oględziny, wykonano dokumentację fotograficzną obiektu budowlanego. Zawiadomieniem z 7 czerwca 2022 r. strony zostały powiadomione o wszczęciu postępowania w sprawie rozbudowy i przebudowy przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Pierwotnie w sprawie tej wydane zostało postanowienie z 22 listopada 2022 r. nr 88/2022, wstrzymujące rozbudowę budynku i informujące o możliwości złożenia wniosku o legalizację, na które służyło zażalenie. Z prawa tego nie skorzystała H.G., a mogła wówczas kwestionować zakres prowadzonego postępowania administracyjnego. Następnie wobec braku wniosku o legalizację wydana została decyzja z 1 sierpnia 2023 r. nr 66/2023, nakazująca M.S. rozbiórkę części budynku - wykuszu z tarasem o wymiarach 1,56 x 3,07 m w przedmiotowym budynku, w uzasadnieniu której opisano podjęte czynności administracyjne i tok postępowania dowodowego w zakresie całej rozbudowy budynku. MWINB rozpatrujący odwołanie H.G., decyzją z 28 września 2023 r. uchylił decyzję PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, bez wskazywania na konieczność rozszerzenia zakresu postępowania, o którym była mowa w odwołaniu H.G. Skarżąca już wcześniej złożyła skargę na bezczynność PINB (w zakresie podwyższenia ścian, poddasza, otworów okiennych itp.). MWINB pismem z 25 stycznia 2024 r. stwierdził bezzasadność skargi. Następnie H.G. pismem z 8 marca 2024 r. wystosowała tożsame zarzuty jak opisane w niniejszej skardze. PINB pismem z 25 marca 2024 r. udzielił jej odpowiedzi. Potem od kolejnego pełnomocnika H.G., do PINB wpłynęło kolejne pismo z 26 lipca 2024 r. dotyczące "wszczęcia postępowania w sprawie legalności z prawem robót budowlanych polegających na nadbudowie budynku mieszkalnego". Na pismo to PINB udzielił odpowiedzi pismem z 5 sierpnia 2024 r. MWINB udzielił odpowiedzi na ponaglenie pismem z 28 sierpnia 2024 r. Kolejne pismo z 12 sierpnia 2024 r. stanowiło "żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie legalności oraz zgodności z prawem usytuowania budynku mieszkalnego." Na to pismo, PINB udzielił wnioskodawcy odpowiedzi pismem z 27 sierpnia 2024 r. W sprawie samowolnie wykonanej rozbudowy i nadbudowy przedmiotowego budynku prowadzone jest postępowanie administracyjne, którego wyniki były wielokrotnie zaskarżane przez H.G. Według wypisu z ewidencji gruntów z 15 maja 2023 r. dot. działki nr [...], istnieje na niej budynek mieszkalny dwukondygnacyjny wybudowany w roku 1960 o pow. zabudowy 105 m². Budynek ten został rozbudowany, wskutek czego PINB prowadzi postępowania od 2022 r. Postępowania w ramach nadzoru budowlanego prowadzone są w trzech zakresach: - PINB.7355.13.1a.2022 - dotyczy wykuszu z tarasem - prawomocna decyzja PINB nr 136/2023 z 29.12.2023 r. nakazująca rozbiórkę dobudowanego wykuszu, wszczęte postępowanie egzekucyjne; - PINB.7355.13.1b.2022 - dotyczy tarasu naziemnego - prawomocna decyzja nr 102/2024 z 5.08.2024 r. nakazująca rozbiórkę tarasu, z powodu jej nie wykonania wydano upomnienie. W dniu 12 września 2024 r. wpłynęła skarga H.G. na bezczynność PINB w tym zakresie. Wcześniej w tym zakresie H.G. składała skargę na przewlekłość PINB. MWINB uznał ponaglenie za niezasadne; - PINB.7355.13.1c.2022 - dotyczy dobudowy i nadbudowy 2-kondygnacyjnej o wymiarach 3,40 x 4,57 m i wys. 5,0 m (dwukondygnacyjna z powstaniem części poddasza, przedsionka). Dobudowa ta pierwotnie kwalifikowana była jako dwukondygnacyjny ganek, sprawa jest w rozpatrywaniu w WSA ze skargi M.S. PINB prowadzi obecnie postępowanie w odniesieniu do robot zakwalifikowanych uprzednio jako ganek - obecnie kwalifikowanych jako rozbudowa dwukondygnacyjna. W zakresie powstałej części poddasza sprawa jest rozpatrywana. W sprawie tej wydano postanowienie PINB nr 93/2024 z 20 sierpnia 2024 r. nakładające na inwestora obowiązki legalizacyjne w terminie do dnia 15 listopada 2024 r. Nie ma konieczności prowadzenia odrębnego postępowania o którym mowa w skardze, jako podwyższenie budynku, tym bardziej, że budynek od lat 60 - tych był dwukondygnacyjny. Z rozstrzygnięć merytorycznych wydawanych przez organ nadrzędny, nie wynikała konieczność zwiększenia zakresu postępowania administracyjnego. H.G. składała już skargę z 17 lipca 2024 r. na bezczynność i przewlekłość PINB. W tym zakresie MWINB postanowieniem nr 1218/2024 z 31 lipca 2024 r. uznał ponaglenie za niezasadne. W powyższych sprawach, składane były przez pełnomocników H.G. skargi i ponaglenia na działania PINB (w sumie 7), które rozpatrywał organ nadrzędny. 3.1. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Warszawie skargę oddalił, dochodząc do przekonania, że w świetle okoliczności faktycznych sprawy PINB nie dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej z 26 lipca 2024 r. dotyczącego wszczęcia postępowania w sprawie legalności robót budowlanych polegających na "nadbudowie budynku mieszkalnego przy ul. [...] w R. gm. G. na działkach nr [...] i nr [...]". 3.2. W motywach swego orzeczenia sąd pierwszej instancji w pierwszej kolejności zwrócił uwagę, że PINB prowadzi od 2022 r. postępowania w sprawie robót budowlanych związanych z rozbudową spornego budynku mieszkalnego. To, że skarżąca kwestionuje określone ustalenia organu nadzoru budowlanego, dokonywane w toku prowadzonych postępowań, nie oznacza, że organ musi odnosić się w sposób procesowy do żądania wszczęcia określonego typu postępowania - sformułowanego w piśmie z 26 lipca 2024 r. W odniesieniu do spornego budynku, postępowanie w ramach nadzoru budowlanego prowadzone jest w trzech zakresach: - wykuszu z tarasem, znak PINB.7355.13.1a.2022; - tarasu naziemnego, znak PINB.7355.13.1b.2022; - dobudowy i nadbudowy 2-kondygnacyjnej o wymiarach 3,40 x 4,57 m i wys. 5,0 m (powstanie części poddasza i przedsionka), znak PINB.7355.13.1c.2022. WSA w Warszawie wskazał, że w tej ostatniej sprawie PINB wydał postanowienie z 20 sierpnia 2024 r. nakładające na inwestora obowiązki legalizacyjne z terminem do 15 listopada 2024 r. Zdaniem tegoż sądu nie ma zatem konieczności prowadzenia odrębnego postępowania o którym mowa w skardze, jako dotyczącego nadbudowy budynku mieszkalnego. 4.1. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła H.G. – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając go w całości. 4.2. Skarżąca kasacyjnie wnosi o uchylenie w całości w/w orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. Wnosi także o zasądzenie od PINB na jej rzecz niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego w kwocie 440 zł [wynagrodzenie pełnomocnika - 240 zł, kosztów sądowych: wpisu od skargi kasacyjnej - 100 zł, opłaty kancelaryjnej -100 zł]. Skarżąca kasacyjnie oświadczyła, że wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. 4.3. Na podstawie art. 174 pkt 2 Ppsa zarzuca naruszenie art. 149 § 1 pkt 3 Ppsa w zw. z art. 7, 8, 9, 77 § 1, 80 K.p.a. w zw. art. 35 § 3 K.p.a. polegające w istocie na nieprawidłowym i niepełnym ustaleniu stanu faktycznego, co niewątpliwie nie tylko mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ale w istocie taki wpływ miało. 4.4. Na podstawie art. 174 pkt 1 Ppsa w zw. z art. 35 § 3 K.p.a. traktowanym jak przepis prawa materialnego, tj. naruszenie polegające na oddaleniu skargi w sytuacji, gdy organ nie załatwił sprawy podania - żądania strony z 26 lipca 2024 r. do tej pory (nie wszczął postępowania zarówno z urzędu, jak i na żądanie strony, ani też nie wydał jakiegokolwiek aktu, ani też nie wykonał czynności, które podlegałyby kontroli instancyjnej, a także sądowej). 4.5. Na podstawie art. 174 pkt 2 Ppsa w zw. z art. 151 Ppsa, tj. naruszenie przepisów postępowania polegające na oddalaniu skargi zamiast na jej uwzględnieniu (art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 Ppsa) i zasądzeniu kosztów postępowania (art. 200 Ppsa), oraz w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 Ppsa i art. 232 § 1 pkt 1, tj. przez ich niezastosowanie. 4.6. Skarżąca kasacyjnie wskazuje, że zakres prowadzonych postępowań legalizacyjnych i naprawczych jest niewystarczający. W jej ocenie prowadzone postępowania mają jedynie charakter "kosmetyczny" i nie wnikają w istotę sprawy, tj. samowoli budowlanej sąsiada w jej całokształcie. Kwestią kluczową jest usytuowanie budynku w zgodności z warunkami technicznymi (np. odległość otworów okiennych od granicy działki) oraz brak jakichkolwiek uzgodnień z "WKZ" (stronie skarżącej zapewne chodziło o Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków – uwaga Sądu). W ocenie skarżącej kasacyjnie w sprawie powinno być prowadzone jedno postępowanie, którego przedmiotem byłaby samowolna budowa (odbudowa, rozbudowa i nadbudowa) obiektu budowlanego objętego ochroną konserwatorską. Skarżąca nie wie dlaczego PINB wydzielił tyle postępowań. Podnosi, że pierwotnie było prowadzone jedno postępowanie. 4.7. Na rozprawę wyznaczoną w sprawie nikt się nie stawił Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5.1. W myśl art. 174 Ppsa skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem według art. 183 § 1 Ppsa rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania, tej zaś nie dostrzeżono. Zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej (art. 193 zd. 2 Ppsa). 5.2. Nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 3 Ppsa w zw. z art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 35 § 3 K.p.a. polegający na nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego. Sąd pierwszej instancji w sposób wyczerpujący i prawidłowy w oparciu o akta administracyjne przedstawił stan faktyczny sprawy. Wskazał, że pismo "żądanie" strony z 26 lipca 2024 r. w sprawie legalności oraz zgodności z prawem robót budowlanych polegających na nadbudowie budynku mieszkalnego wpłynęło do organu powiatowego 29 lipca 2024 r. Na to pismo PINB udzielił odpowiedzi pismem z 5 sierpnia 2024 r., a następnie 5 września 2024 r. wpłynęła skarga do WSA za pośrednictwem PINB. Poprzez ten zarzut autor skargi kasacyjnej usiłuje wykazać, że na dzień 5 września 2024 r., tj. datę wniesienia skargi na bezczynność, PINB pozostawał w bezczynności w załatwieniu sprawy administracyjnej wszczętej na skutek pisma skarżącej z 26 lipca 2024 r. Z takim stanowiskiem strony skarżącej kasacyjnie nie można się jednak zgodzić. W realiach niniejszej sprawy – jak słusznie zwrócił uwagę sąd pierwszej instancji – organ udzielił odpowiedzi skarżącej niezwłocznie, bo pismem z 5 sierpnia 2024 r. wyjaśniając, że w odniesieniu do budynku mieszkalnego na działkach nr [...] i [...] przy ul. [...] w m. R., postępowanie w ramach nadzoru budowlanego prowadzone jest w trzech zakresach. Wskazano przy tym, że PINB wydał postanowienie z 20 sierpnia 2024 r. nakładające na inwestora obowiązki legalizacyjne z terminem do dnia 15 listopada 2024 r. Jak trafnie wskazał organ nadzoru budowlanego, nie było zatem konieczności prowadzenia odrębnego postępowania, o którym mowa w skardze na bezczynność, jako dotyczącego nadbudowy budynku mieszkalnego. 5.3. Z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy zasadnicze znaczenie ma także fakt, że w dniu 8 września 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt II OPS 2/25 (LEX nr 3908119) podjął uchwałę, w której stwierdził, że: 1) Z uwagi na treść art. 53a ust. 1 i art. 72a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418, z późn. zm.) nie jest dopuszczalne wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego na wniosek osoby, która żąda od organu nadzoru budowlanego podjęcia działań, powołując się na własny interes prawny. Postępowania w tych sprawach wszczyna się wyłącznie z urzędu; 2) Organ nadzoru budowlanego, do którego wpłynął wniosek (żądanie) wszczęcia jednego z postępowań, o których mowa w art. 53a ust. 1 i art. 72a ustawy - Prawo budowlane, obowiązany jest do poinformowania wnioskodawcy, w drodze pisma o charakterze informacyjnym, o podjętych działaniach i zajętym stanowisku. Z uzasadnienia uchwały wynika, że instytucja procesowa przewidziana w art. 61a § 1 K.p.a. nie dotyczy jednak postępowań uruchamianych z urzędu, ponieważ w tym przypadku nie można mówić o odmowie wszczęcia postępowania inicjowanego na zasadzie oficjalności (zob. wyrok NSA z 13 listopada 2020 r., I OSK 3193/18; M. Romańska [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2023, s. 477, R. Kędziora, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2017, s. 391). Skierowany do organu nadzoru budowlanego wniosek (żądanie) wszczęcia postępowania nie stanowi "żądania wszczęcia postępowania", o którym mowa w art. 61 § 1 K.p.a. Wniosek o wszczęcie postępowania z urzędu nie jest zaś wnioskiem, który inicjowałby jakieś odrębne postępowanie, którego złożenie obligowałoby organ do wydania postanowienia o odmowie jego wszczęcia (por. wyrok NSA z 24 lutego 2024 r., I OSK 1742/22). W postępowaniach wszczynanych na zasadzie oficjalności przepis art. 61a § 1 K.p.a. nie stwarza podstawy prawnej do wydania postanowienia odmownego z tej przyczyny, że wydając takie postanowienie organ byłby jedynym jego adresatem. Jeżeli jedyną formą zainicjowania danego rodzaju postępowania jest jego wszczęcie z urzędu, to żądanie wszczęcia takiego postępowania ze strony innego podmiotu, w tym osoby powołującej się na własny interes prawny należy potraktować w kategorii źródła informacji, wymagającej weryfikacji przez właściwy organ co do zasadności przesłanek obligujących do prowadzenia tego postępowania. Gdy do organu nadzoru budowanego w sprawach określonych w art. 53 ust. 1 i art. 72a uPb wpłynie żądanie wszczęcia postępowania w ramach nadzoru budowlanego z powołaniem się na własny interes prawny osoby wnoszącej to żądanie, organ ten nie może pozostać całkowicie bierny z tej tylko przyczyny, że postępowanie wszczyna się z urzędu. Chociaż skierowane do organu żądanie nie może zostać potraktowane jako prawnie skuteczna inicjatywa wszczęcia postępowania administracyjnego, to jednakże stanowi sygnalizację (wskazanie, impuls) do podjęcia wstępnych, przedprocesowych czynności zmierzających do ustalenia, czy doszło do naruszeń Prawa budowlanego w stopniu uzasadniającym wszczęcie postępowania z urzędu. Wobec powyższego NSA orzekł w uchwale II OPS 2/25, że organ nadzoru budowlanego, do którego wpłynął wniosek o wszczęcie jednego z postępowań, o których mowa w art. 53a ust. 1 i art. 72a uPb obowiązany jest do poinformowania wnioskodawcy, w drodze pisma o charakterze informacyjnym (podkr. Sądu), o podjętych działaniach i zajętym stanowisku. W związku z powyższym, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, nie można przypisać organowi bezczynności, a złożone przez organ ww. pismem z 5 sierpnia 2024 r. wyjaśnienia uznać należało za wystarczające. 5.4. W ocenie Naczelny Sąd Administracyjny okoliczności faktyczne sprawy nie zostały podważone przez wnoszącą skargę kasacyjną, przeciwnie, w skardze kasacyjnej przedstawiono taką właśnie sekwencję działań powiatowego organu nadzoru budowlanego kontrolującego postępowania administracyjne toczące się w różnych zakresach w odniesieniu do przedmiotowego budynku mieszkalnego, dlatego też zarzut naruszenia powołanych wyżej przepisów przez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego uznać należy za nieusprawiedliwiony. Jak wynika z uzasadnienia tego zarzutu, w istocie służy on skarżącej kasacyjnie do kwestionowania dokonanej przez sąd pierwszej instancji oceny stanu faktycznego niniejszej sprawy, co mieści się w podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 1 Ppsa polegającej na naruszeniu prawa materialnego, a nie podważeniu prawidłowości ustalonego w niej stanu faktycznego. 5.5. Odnośnie do zarzutu sformułowanego w pkt 2 skargi kasacyjnej, w którym zarzucono naruszenie art. 174 pkt 1 Ppsa w zw. z art. 35 § 3 K.p.a., to pomijając już fakt, że wskazany przepis postępowania został "potraktowany" jako przepis prawa materialnego, ponieważ ma on charakter procesowy, uznać należy, że i ten zarzut nie jest usprawiedliwiony. Z analizy uzasadnienia tego zarzutu wynika, że zdaniem skarżącej kasacyjnie naruszenie prawa materialnego polega na tym, że nie rozpoznano do tej pory podania – żądania wszczęcia postępowania z 26 lipca 2024 r. uszczegółowionego ponagleniem z 9 sierpnia 2024 r., które powinno być formalnie rozpatrzone. W związku z tym zaskarżony wyrok akceptuje sytuację, gdy w obrocie prawnym pozostaje nierozpoznane podanie, co sprawia, że PINB pozostaje wbrew stanowisku sądu pierwszej instancji w bezczynności. Zdaniem skarżącej kasacyjnie, organ powinien zakończyć postępowanie zainicjowane ww. pismem wydaniem decyzji administracyjnej albo postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a K.p.a. w przeciwnym razie pozostaje w tej sprawie w bezczynności. Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności. Dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że był on zobowiązany na podstawie obowiązujących przepisów prawa do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi. Ocena co do bezczynności organu, dokonana być musi w powiązaniu z właściwym dla załatwienia sprawy prawem materialnym, gdyż ono rozstrzyga o legitymacji organu oraz wynikających z przepisów uprawnieniach i obowiązkach. W świetle przytoczonego wyżej stanu faktycznego sprawy należy stwierdzić, że organ niezwłocznie zareagował na pismo skarżącej z 26 lipca 2024 r. i w dniu 5 sierpnia 2024 r. wystosował do skarżącej pismo informujące, że postępowania dot. legalności robót budowlanych polegających na "nadbudowie budynku mieszkalnego przy ul. [...] w R. gm. G. na działkach nr [...] i nr [...]" są wszczynane wyłącznie z urzędu zgodnie z art. 53a ust. 1 uPb. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw do przyjęcia, że PINB w G. w okolicznościach tej sprawy zobowiązany był zakończyć postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącej z 26 lipca 2024 r. decyzją lub postanowieniem. 5.6. W konsekwencji wszystkich uprzednich uwag przyjść należy do wniosku, że nie jest trafny zarzut naruszenia art. 174 pkt 2 w zw. z art. 151 Ppsa. Przepis ten ma naturę ogólną i wynikową, co oznacza że chcąc skutecznie powołać się na zarzut naruszenia tego przepisu należy wykazać, że sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania, które prowadziłoby do wyeliminowania zaskarżonego aktu z obrotu prawnego. Skoro nieskuteczne okazały się zarzuty naruszenia prawa materialnego i innych przepisów postępowania, podnoszonych w skardze kasacyjnej, to oddalając skargę WSA w Warszawie nie uchybił przepisowi art. 151 Ppsa, stosując go. 5.7. Chybiony jest także w okolicznościach niniejszej sprawy zarzut dotyczący naruszenia przez sąd pierwszej instancji art. 174 pkt 2 Ppsa w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 Ppsa i art. 232 § 1 pkt 1 tej ustawy, tj. przez ich niezastosowanie. Uznać należy, że w sprawie nie znajduje zastosowania uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19 (ONSAiwsa 2020/6/79), zgodnie z którą wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej, stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 Ppsa, co z kolei oznacza, że skarga wniesiona w czasie, w którym bezczynność jest już niejako "stanem historycznym", podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 Ppsa. W sprawie nie wydano bowiem aktu administracyjnego kończącego postępowanie, który podlegałby kontroli sądu administracyjnego, lecz w drodze zwykłego pisma poinformowano stronę o tym, że postępowania prowadzone z w/w zakresu wszczynane są wyłącznie z urzędu, zgodnie z art. 53a ust. 1 uPb. 6. W tym stanie rzeczy, ponieważ skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, należało ją oddalić na podstawie art. 184 Ppsa.