II SAB/Gl 121/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Dziuk, , , po rozpoznaniu w dniu 6 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. K. (K.) bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta R. w przedmiocie udzielenia informacji o stanie sprawy p o s t a n a w i a odrzucić skargę.

Pismem z dnia 6 czerwca 2025 r. L. K. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta R. w przedmiocie udzielenia informacji o stanie sprawy, tj. wskazania podstawy prawnej podejmowanych przez organ nadzoru budowlanego czynności, w tym inspekcyjno- kontrolnych. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału skarżący pismem z dnia 12 sierpnia 2025 r. został wezwany do wskazania czy przed wniesieniem skargi do tut. Sądu wystąpił z ponagleniem do organu wyższego stopnia nad PINB. W odpowiedzi skarżący poinformował, że jego pismo z dnia 21 maja 2025 r. adresowane do organu, stanowiące wniosek o informację, zostało przekazane do wiadomości Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Katowicach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Stosownie do art. 52 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2024 r., poz. 935 z późn. zm.; dalej "p.p.s.a."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia rozumieć należy sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Przepis art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi zaś, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z kolei w myśl art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.; dalej "k.p.a.") stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność) (pkt 1) lub postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość) (pkt 2). Ponaglenie wnosi się: do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie bądź do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (art. 37 § 3 k.p.a.). Z powołanych wyżej przepisów wynika, że złożenie skargi na bezczynność, czy też przewlekłość organu jest możliwe dopiero po wniesieniu (odrębnego) ponaglenia z art. 37 k.p.a. na niezałatwienie sprawy. Wniesienie ponaglenia w trybie art. 37 k.p.a. stanowi warunek formalny skuteczności skargi na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Brak ponaglenia do organu wyższego stopnia czyni skargę niedopuszczalną. Ponaglenie jest szczególnym rodzajem podania, zawierającego żądanie rozpatrzenia sprawy bezczynności organu lub sprawy przewlekłego prowadzenia postępowania przez właściwy organ administracji publicznej wyższej instancji. Ponaglenie powinno czynić zadość wymaganiom określonym w art. 63 § 1 k.p.a., a więc zawierać m.in. żądanie stwierdzenia bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania – możliwe do zidentyfikowania przez organ pierwszej instancji, gdyż organ prowadzący postępowanie jest obowiązany przekazać żądanie strony, będące ponagleniem organowi wyższego stopnia bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania (art. 37 § 4 k.p.a.). Ponaglenie nie służy kontroli rozstrzygnięć podjętych w postępowaniu administracyjnym, lecz ma na celu wymuszenie na organie załatwienia sprawy. Z analizy akt rozpoznawanej sprawy wynika, że skarżący nie poprzedził skargi do sądu administracyjnego stosownym ponagleniem skierowanym do Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach, który jest organem wyższego stopnia w stosunku do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta R.. Zdaniem Sądu nie można uznać za ponaglenie pisma skarżącego z 21 maja 2025 r. Pismo to nie jest bowiem skierowane do organu wyższego stopnia (za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie), ani nie zawierają żądania stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności czy przewlekłego prowadzenia postępowania. Z pisma natomiast nie wynika również, że skarżący kwestionuje przekroczenie ustawowych terminów załatwienia sprawy, tj. że organ naruszył terminy wynikające z k.p.a. do załatwienia jej sprawy. Tym samym, strona skarżąca przed zainicjowaniem przedmiotowego postępowania sądowoadministracyjnego, nie wyczerpała wskazanego trybu ponaglenia. W takiej sytuacji skarga podlega odrzuceniu jako przedwczesna i niespełniająca wymagań formalnych przewidzianych w art. 53 § 2b p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz art. 58 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.