Sygnatura
II OSK 1078/22
II OSK 1078/22 - Wyrok NSA z 2025-01-14
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 14 stycznia 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie: sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 lutego 2022 r. sygn. akt IV SA/Po 972/21 w sprawie ze skargi M.P. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia 5 października 2021 r. nr WOA.7721.232.2021.MT w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 11 lutego 2022r., sygn. akt IV SA/Po 972/21 oddalił skargę M.P. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WWINB) z 5 października 2021 r. nr WOA.7721.232.2021.MT w przedmiocie nakazu rozbiórki. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: PINB) decyzją z dnia 21 czerwca 2021 r. nr PINB/WO A/432/204/ 2020/11868 wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm., dalej p.b.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), dalej: k.p.a. nakazał właścicielce nieruchomości M.P. (dalej jako skarżąca) rozbiórkę ogrodzenia zlokalizowanego na działce nr ewidencyjny [...] położonej przy ul. [...] w B. w granicy z działką nr ewidencyjny [...]. W uzasadnieniu wyjaśniono, iż na podstawie kontroli przeprowadzonej w dniu 30 października 2020 r. przez pracowników PINB stwierdzono, że na działce nr ew. [...] położonej w B. przy ul. [...], gmina [...] przy granicy z działką nr ew. [...] zlokalizowane jest ogrodzenie wykonane z prefabrykowanych elementów betonowych na słupach betonowych o wysokości około 1,98m-2,05m i długości około 30,5m. Według oświadczenia sąsiadów ogrodzenie powstało w sierpniu 2020 r. a jego inwestorem była M.P. Podczas kontroli nie stwierdzono możliwości zaistnienia zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Organ powiatowy podniósł, że w dyspozycji art. 29 ust. 2 pkt 20 p.b. ustawodawca wprost wskazuje, że, nie wymaga decyzji pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 budowa m.in. ogrodzeń o wysokości nieprzekraczającej 2,20 m. W przedmiotowej sprawie istotna jest jednak zgodność ogrodzenia z zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zawartego w uchwale nr [...] Rady Miejskiej Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2016r., w sprawie miejscowego plany zagospodarowania przestrzennego [...](Dz.U. Woj. [...], poz. [...]), dalej: m.p.z.p. W § 5 pkt 5a ustalono lokalizację ogrodzeń ażurowych o wysokości nie większej niż 1,5 m z wyłączeniem ogrodzeń pełnych, z zastrzeżeniem § 6 pkt 11. W ocenie PINB budowa przedmiotowego ogrodzenia pełnego o wysokości około 1,98-2,05 m nastąpiła w warunkach samowoli budowlanej, tj. niezgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wobec powyższego uznano, iż w sprawie znajdą zastosowanie przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 p.b. Odwołanie od decyzji wniosła M.P., a WWINB w wyniku jego rozpoznania decyzją z 5 października 2021 r. nr WOA.7721.232.2021.MT uchylił zaskarżoną decyzję w części wskazującej przedmiot rozbiórki i w tym zakresie orzekł o nałożeniu na M.P. obowiązku rozbiórki ogrodzenia wykonanego z prefabrykowanych elementów betonowych zlokalizowanego na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w B., przy granicy z działką nr ewid. [...]. W uzasadnieniu organ II instancji przytoczył ustalony przez PINB stan faktyczny sprawy i dalej wyjaśnił, że na przedmiotowej działce usytuowane są obiekty budowlane, w tym budynek mieszkalny, w związku z czym przedmiotowe ogrodzenie należy traktować jako urządzenie budowlane związane z istniejącym obiektem budowlanym. Co najważniejsze, wykonane ogrodzenie jest niezgodne w § 5 m.p.z.p. Nadto § 2 pkt 8 planu wskazano, iż poprzez ogrodzenie ażurowe należy rozumieć ogrodzenie, w którym część ażurowa stanowi nie mniej niż 60 % powierzchni całkowitej ogrodzenia, a elementy betonowe dopuszczone są jedynie do wysokości 0.5m od poziomu terenu. Wobec powyższego organ odwoławczy podniósł, iż PINB słusznie uznał, że przedmiotowe ogrodzenie zostało posadowione w sposób odbiegający od przepisów m.p.z.p., który to plan jest prawem powszechnie obowiązującym na terenie gminy [...]. W okolicznościach niniejszej sprawy podstawę prawną działania organu winny stanowić przepisy art. 50-51 p.b., niemniej jednak skoro roboty budowlane przy budowie przedmiotowego ogrodzenia zostały zakończone, to brak było podstaw do wstrzymania zakończonych robót. Dalej WWINB przytoczył treść art. 51 ust. 1 p.b. oraz wyjaśnił, że organ powiatowy właściwie ocenił okoliczności faktyczne i prawne sprawy, a także prawidłowo określił adresata obowiązku nałożonego zaskarżoną decyzją. Z akt sprawy bowiem jednoznacznie wynika, że skarżąca jest nie tylko właścicielem nieruchomości, ale i także inwestorem wykonanych robót budowlanych. Skargę na decyzje organu odwoławczego wniosła M.P. zarzucając jej naruszenie: 1) art. 29 ust. 1 pkt 21 p.b. przez jego niewłaściwą wykładnię i niezastosowanie; 2) art. 51 ust. 1 p.b. poprzez wydanie przez organ decyzji nakładającej obowiązek rozbiórki ogrodzenia bez uprzedniego wydania postanowienia w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych; 3) art. 51 ust. 7 p.b. poprzez wydanie przez organ decyzji nakładającej obowiązek rozbiórki ogrodzenia, mimo, że nie ma ono charakteru bezwzględnego i może być orzekany jedynie wyjątkowo w sytuacji, gdy wykluczona jest możliwość doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem; 4) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.) poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie; 5) art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji dokonanie dowolnej i wybiórczej oceny materiału dowodowego; 6) . 6 i art. 8 k.p.a., tj. naruszenia przez organ zasady praworządności oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego nie naruszyły art. 7, 77 i 80 k.p.a. i prawidłowo ustaliły stan faktyczny, który zasadniczo był niesporny co do faktów. Skarżąca wybudowała bowiem na nieruchomości nr ew. [...] położonej w B. przy ul. [...] przy granicy z działką nr ew. gruntów [...] ogrodzenie wykonane z prefabrykowanych elementów betonowych na słupach betonowych o wysokości około 1.98m-2.05m i długości około 30,5m. Przedmiotowa działka objęta jest obowiązującym m.p.z.p. Dalej Sąd I Instancji wyjaśnił, że sporne ogrodzenie nie narusza przepisu art. 29 ust. 1 pkt 21 p.b., gdyż posiada wysokość około 1,98 m - 2,05m, ani § 41 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019r. poz. 1065); dalej: r.w.t., gdyż składa się z betonowych prefabrykatów. Jednocześnie słusznie organy nadzoru budowlanego wskazały, że brak obowiązku uzyskania zgłoszenia, czy pozwolenia na budowę nie zwalnia organów nadzoru budowlanego od sprawdzenia inwestycji pod kątem jej zgodności z przepisami w tym zgodności z m.p.z.p. Sąd wojewódzki zaznaczył, że w niniejszej sprawie działka nr [...] położona przy ul. [...] w B. jest działką zabudowaną, ustalenie zatem że zrealizowane ogrodzenie, wzniesione na działce już zabudowanej, ma charakter urządzenia technicznego, pozwala na zastosowanie w sprawie trybu postępowania przewidzianego w art. 50 i art. 51 p.b. Co istotne, § 5 m.p.z.p. wskazano, że: w zakresie zasad ochrony i kształtowania ładu przestrzennego ustala się: 5) lokalizacje ogrodzeń ażurowych o wysokości nie większej niż 1,5 m, z wyłączeniem: a) ogrodzeń pełnych, z zastrzeżeniem § 6 pkt 11; b) wykonanych z żelbetowych elementów prefabrykowanych od strony dróg publicznych. W § 6 uchwały wskazano, że w zakresie zasad ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego ustala się: 11) w zakresie rozwiązań, o których mowa w pkt 10, dopuszcza się: pełne ogrodzenia, ekrany akustyczne (ściany, wały ziemne i ich kombinacje), zieleń wysoką z elementami zieleni niskiej i krzewiastej, tworzącą formę "zielonej ściany", a także zastosowanie tzw, "cichej nawierzchni" przy budowie dróg, zaś w § 2 pkt 8 m.p.z.p. wskazano, że § 2 ilekroć w dalszych przepisach uchwały jest mowa o: 8) ogrodzeniu ażurowym - należy przez to rozumieć ogrodzenie, w którym część ażurowa stanowi nie mniej niż 60 % powierzchni całkowitej ogrodzenia, a elementy betonowe dopuszczone są jedynie do wysokości 0,5 m od poziomu terenu. Biorąc pod uwagę powyższe regulacje Sąd wskazał, że przedmiotowe ogrodzenie zostało wykonane z prefabrykowanych elementów betonowych na słupach betonowych o wysokości około 1,98 m - 2,05 m. Tym samym zostało ono wykonane w formie niezgodnej z w/w zapisami m.p.z.p. Sąd I instancji za niezasadny uznał argument skarżącej, iż ogrodzenie zostało wybudowane na jej działce, a nie w granicy z działką [...]. Faktycznie, w granicy działek [...] i [...] istnieje ogrodzenie ażurowe, jednak bezpośrednio do niego równolegle od strony działki skarżącej przylega sporne ogrodzenie z prefabrykatów betonowych o wysokości niezgodnej z określoną w m.p.z.p., a także o pełnym wypełnieniu, gdy plan miejscowy dopuszcza jedynie lokalizację ogrodzeń ażurowych o wysokości nie większej niż 1,5 m. W ocenie Sądu nie ma znaczenia, że ogrodzenie znajduje się na terenie nieruchomości skarżącej, a nie bezpośrednio "w granicy" działek. Obiekt ten nadal spełnia funkcję ogrodzenia. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła M.P. zaskarżając go w całości i stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej: p.p.s.a. zarzuciła naruszenie: I. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 45 ust. 1 oraz art. 184 Konstytucji RP i art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2 (Dz.U.1993.61.284), dalej: Konwencja, polegające na ograniczeniu zakresu rozpoznania przez Sąd I instancji skargi wyłącznie do oceny zgodności treści zaskarżonych decyzji WWINB z regulacją zawartą w § 5 pkt. 5) m.p.z.p. przy jednoczesnym zaniechaniu dokonania oceny prawnej zgodności regulacji zawartych we wskazanym planie zagospodarowania przestrzennego z zasadą proporcjonalności i ochrony własności prywatnej, rozumianej jako zakaz wprowadzania ograniczeń tego prawa w sytuacji, gdy brak jest - przemawiającego za wprowadzeniem tego ograniczenia - celu publicznego. Tym samym WSA w Poznaniu ograniczył możliwość uzyskania przez skarżących pełnej ochrony sądowo-administracyjnej, o której stanowi art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 184 Konstytucji RP i art. 6 Konwencji, polegającej na możności dokonania przez Sąd zbadania legalności wszystkich aspektów sprawy, obejmującej swoim zakresem nie tylko zbadanie zgodności rozstrzygnięcia z treścią planu zagospodarowania przestrzennego, ale również oceny zgodności regulacji zawartej w planie zagospodarowania przestrzennego z tak podstawowymi zasadami jak konstytucyjnie chronioną zasadą proporcjonalności oraz zasadą ochrony własności prywatnej, rozumianej jako zakaz wprowadzania ograniczeń, którego w sprawie niniejszej brak; 2) art. 3 § 2 pkt. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 37a ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2021 r. poz. 741 ze zm.), dalej: u.p.z.p., poprzez zamieszczenie w m.p.z.p. ustaleń dotyczących ogrodzeń, w sytuacji gdy materia ta powinna zostać uregulowana w tzw. "uchwale reklamowej" podejmowanej na podstawie art. 37a u.p.z.p. 3) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się w sporządzonym pisemnym uzasadnieniu wyroku do wszystkich zarzutów stawianych w skardze, w szczególności pozostawienie bez rozpoznania zarzutu skarżących (zawartego w pkt. II ust. 2 skargi) w przedmiocie naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji dokonanie dowolnej i wybiórczej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie; 4) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 51 ust. 7 p.b. poprzez wydanie przez organ decyzji nakładającej obowiązek rozbiórki ogrodzenia, mimo, że nie ma ono charakteru bezwzględnego i może być orzekany jedynie wyjątkowo w sytuacji, gdy wykluczona jest możliwość doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem; II. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia przez organ art. 51 ust 1 pkt 1) i pkt. 2) w związku z 51 ust. 7 p.b. poprzez niewłaściwe zastosowanie i wydanie przez organ decyzji nakładającej obowiązek rozbiórki ogrodzenia, mimo że nie ma ono charakteru bezwzględnego i może być orzekany jedynie wyjątkowo, w sytuacji gdy wykluczona jest możliwość doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Z uwagi na powyższe skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, uchylenie na podstawie art. 135 p.p.s.a poprzedzających wyrok decyzji organów administracji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarżąca kasacyjnie oznajmiła, iż wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Jednocześnie wniosła o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji WWINB z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków w postaci rozbiórki ogrodzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do przepisu art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, określoną w § 2 tego przepisu. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki powodujące nieważność postępowania, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył się do oceny powołanej we wniesionej kasacji podstawy. Głównym zarzutem skargi kasacyjnej jest brak dokonania przez Sąd I instancji oceny zgodności z konstytucją tych postanowień planu miejscowego, które stanowiły podstawę do orzeczenia nakazu rozbiórki spornego ogrodzenia. Uzasadnienie tego zarzutu stanowi powtórzenie argumentacji zawartej w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 13 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 2043/11, przy czym należy zauważyć, że wyrok ten zapadł w odmienny stanie faktycznym. W powołanej sprawie Sąd I instancji nie odniósł się do zarzutu skargi w tym zakresie i podstawą uchylenia wyroku przez NSA było naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. W niniejszym postępowaniu tego typu zarzutu w skardze nie było, zatem Sąd wojewódzki nie miał możliwości się do niego odnieść. Niezależnie od tego należy zauważyć, że zgodnie z art. 6 ust. 1 u.p.z.p. ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Przepisy planu mogą zatem ograniczać właściciela w jego prawach do gruntu, w tym w sposobie jego zagospodarowania. Jednocześnie odnosząc się do stanowiska skarżącej kasacyjnie wskazać trzeba, że zasadność rozwiązań planu miejscowego nie może być przedmiotem oceny przez sąd w granicach skargi złożonej na konkretną decyzję organu administracyjnego. Ważność aktów prawa miejscowego, w tym miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego nie podlega kontroli w indywidualnej sprawie, lecz w specjalnych trybach przewidzianych przez przepisy prawa. Stąd też wyłącznym trybem kontroli uchwalonych miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego jest tryb przewidziany w art. 90, art. 94 bądź w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Zatem kwestionowanie konkretnych rozwiązań zawartych w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego w postępowaniu naprawczym, czy legalizacyjnym, nie mogło odnieść skutku zamierzonego przez autora skargi kasacyjnej. Zgodnie zaś z zasadą legalizmu organy nadzoru budowlanego obowiązane są uwzględnić obowiązujące przepisy prawa, w tym prawa miejscowego. Z uwagi na granice niniejszej sprawy, która dotyczy oceny legalności nałożonego na skarżącą nakazu rozbiórki ogrodzenia w zaskarżonej decyzji WINB, także Sądy Administracyjne na gruncie niniejszej sprawy nie mogą oceniać legalności wskazywanego przez skarżącą postanowienia planu miejscowego, który w § 5 pkt 5 lit. a stanowi, że w zakresie zasad ochrony i kształtowania ładu przestrzennego ustala się lokalizacje ogrodzeń ażurowych o wysokości nie większej niż 1,5 m, z wyłączeniem ogrodzeń pełnych, z zastrzeżeniem § 6 pkt 11 (por. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2022 r. sygn. akt II OSK 1331/19, wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2024 r. sygn. akt II OSK 2355/21 oraz wyrok WSA w Gliwicach z dnia 28 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 113/13). W konsekwencji pozbawiony uzasadnionych podstaw jest także zarzut kasacyjny naruszenia art. 3 § 2 pkt. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 37a u.p.z.p. poprzez zamieszczenie w m.p.z.p. ustaleń dotyczących ogrodzeń, w sytuacji gdy materia ta powinna zostać uregulowana w tzw. "uchwale reklamowej", co miało stanowić istotne naruszenie zasad sporządzania planu. Na marginesie można jedynie zauważyć, że wprowadzenie w planie miejscowym zasad i warunków sytuowania ogrodzeń należy uznać za dopuszczalne w oparciu o art. 15 ust. 2 u.p.z.p. (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1344/15 oraz wyrok NSA z dnia 16 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 2254/17). W konsekwencji zawarcie powyższych ustaleń w planie miejscowym nie powinno stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności takich ustaleń planu. Natomiast w sytuacji, kiedy rada gminy zdecyduje się kompleksowo uregulować tę materię w uchwale krajobrazowej, ustalenia planów miejscowych w tym zakresie ulegną derogacji stosownie do treści art. 12 ust. 2 ustawy krajobrazowej. Jeżeli jednak rada gminy zrezygnuje z tego uprawnienia i takiej uchwały nie podejmie, to właśnie plan miejscowy musi być instrumentem regulującym sytuowanie ogrodzeń. W innej sytuacji dojdzie do całkowicie niekontrolowanego procesu realizacji ogrodzeń, który stanie się wymiernym zagrożeniem dla ładu przestrzennego. Należy zwrócić uwagę, że już z samego tytułu ustawy krajobrazowej wynika, że jej celem jest wzmocnienie narzędzi ochrony krajobrazu. Przepisy tej ustawy nie powinny być zatem interpretowane w ten sposób, aby doprowadzić do destrukcji krajobrazu. Z treści art. 37a u.p.z.p. nie wynika wprost zakaz regulacji parametrów ogrodzeń w planie miejscowym. Art. 37a u.p.z.p. stanowi wyłącznie możliwą alternatywę dla bardziej szczegółowego określenia zasad i warunków sytuowania ogrodzeń, z dopuszczalnością nakazania dostosowania istniejących obiektów. W doktrynie analogiczne stanowisko prezentuje Zygmunt Niewiadomski, twierdząc, że gmina może te zasady określić tak w uchwale krajobrazowej, jak i w planie miejscowym (por. Z. Niewiadomski [w:] Planowanie i zagospodarowania przestrzenne. Komentarz, red. Z. Niewiadomski, Warszawa 2021, s. 225, odmiennie natomiast A. Fogel, Komentarz do art. 12, uw. 1). Chybione są zarzuty kasacyjne wskazujące na naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. Wyjaśnić należy, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt: II FPS 8/09, LEX nr 552012, wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt: II FSK 568/08, LEX nr 513044). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy kwestionować stanowiska co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Wadliwość uzasadnienia orzeczenia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a., w sytuacji gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku (por. postanowienie NSA z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 481/14). Tymczasem uzasadnienie zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zawiera przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Sąd I instancji odniósł się do wszystkich kwestii istotnych z punktu widzenia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i wskazał powody, dla których uznał, że skarga nie zasługiwała w niniejszej sprawie na uwzględnienie. Treść uzasadnienia zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu czyni go więc w pełni poddającym się kontroli kasacyjnej i wprost wynika z niego rezultat i wnioski przeprowadzonej kontroli działalności administracji publicznej. Z wywodów Sądu I instancji wynika, dlaczego w jego ocenie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze i jakie przyjął znaczenie norm prawnych stosowanych w niniejszej sprawie, a także co stanowiło podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku. Sąd I instancji ocenił stanowisko skarżącej nie mając przy tym bezwzględnego obowiązku odnoszenia się osobno do każdego z argumentów, mających w ocenie strony świadczyć o zasadności zarzutu (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2204/11, LEX nr 1351331). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak szczegółowego odniesienia się przez wojewódzki sąd administracyjny do wszystkich zarzutów zawartych w skardze i skoncentrowanie się tylko na istotnych kwestiach, nie jest wadliwe, o ile te kwestie mają znaczenie dla rozstrzygnięcia, a wątki pominięte mają jedynie charakter uboczny i nie rzutują na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2004 r., sygn. akt FSK 2633/04, LEX 173345 oraz wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 2721/13). Przedstawiona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu argumentacja jest czytelna sprawiając, że wyrok - wbrew stanowisku strony skarżącej kasacyjnej - poddaje się kontroli instancyjnej, a to wszystko czyni zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w powiązaniu z przywołanymi w zarzucie przepisami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. bezskutecznym. Nie znajduje także uzasadnienia zarzut kasacyjny naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 p.b. w zw. z art. 51 ust. 7 p.b. Należy zauważyć, że w orzecznictwie utrwalone jest stanowisko wskazujące, że w wypadku wybudowania obiektu budowlanego lub zrealizowania robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, wbrew postanowieniom planu miejscowego, odpowiednie zastosowanie ma m.in. przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 7 p.b., dający podstawę do orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu, gdy nie można doprowadzić go do stanu zgodnego z prawem (por. wyrok NSA z dnia 18 lipca 2024 r. sygn. akt II OSK 973/23, wyrok NSA z dnia 3 lutego 2022 r. sygn. akt II OSK 684/19, wyrok NSA z dnia 13 lipca 2023 r. sygn. akt II OSK 692/22). Opisany przypadek wystąpił właśnie w niniejszej sprawie, bowiem jak ustaliły organy nadzoru budowlanego, sposób wykonania ogrodzenia z prefabrykowanych elementów betonowych na słupach betonowych o wysokości około 1,98m-2,05m uniemożliwiał jego doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem miejscowym tj. ogrodzenia ażurowego o wysokości nie większej niż 1,5 m z wyłączeniem ogrodzeń pełnych, co skutkowało koniecznością nakazania jego rozbiórki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 7 p.b., bowiem nawet częściowa rozbiórka nie pozwoliłaby na doprowadzenie tego typu ogrodzenia do stanu zgodnego z prawem, z uwagi na jego wysokość oraz brak części ażurowej. Jednocześnie należy zaznaczyć, że w sprawie nie miał zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 13 maja 2022
- Symbol z opisem
- 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
- Hasła tematyczne
- Budowlane prawo
- Skarżony organ
- Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
- Sędziowie
- Paweł Miładowski Piotr Broda /sprawozdawca/ Robert Sawuła /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
art. 3 § 2 pkt 1, art. 141 § 4 · Dz.U. 2019 poz. 2325
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
art. 7, art. 77, art. 80 · Dz.U. 2021 poz. 735
- Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
art. 51 ust 1 pkt 1) i pkt. 2), art. 51 ust. 7 · Dz.U. 2020 poz. 1333
- Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - t.j.
art. 37a · Dz.U. 2021 poz. 741
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny