II OSK 1064/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku I. sp. z o.o. z siedzibą w W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia w sprawie ze skargi kasacyjnej I. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 grudnia 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 1877/24 w sprawie ze skargi I. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 14 maja 2024 r., znak KOC/2447/Zs/24 w przedmiocie wydania zaświadczenia postanawia: odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 października 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 1877/24, odmawiającego wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 14 maja 2024 r., znak KOC/2447/Zs/24, utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z 13 marca 2024 r., nr 14/MOK/PU/2024, odmawiające wydania zaświadczenia o zgodności budowy nośnika reklamowego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, skarżąca – I. sp. z o.o. z siedzibą w W., wniosła o wstrzymanie wykonania wymienionych wyżej postanowień. Uzasadniając wniosek wskazała, że wykonanie postanowienia uniemożliwi przedłożenie zaświadczenia o zgodności planowanej inwestycji z ustaleniami planu oraz że szkody będą miały charakter nieodwracalny a usuniecie budowli spowoduje dodatkowy koszt po stronie skarżącego. Postanowieniem z dnia 25 października 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 1877/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżąca nie wykazała realnego niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."). Według Sądu biorąc pod uwagę przedmiot wydania zaświadczenia skarżąca w żaden sposób nie wykazała okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto, nie wykazała, na jakie konkretnie koszty byłaby narażona, jak i wpływu poniesienia tychże kosztów na jej sytuację majątkową. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 28 maja 2025 r., sygn. akt II OZ 824/25, oddalił zażalenie I. sp. z o.o. z siedzibą w W. na powyższe postanowienie. Po oddaleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 grudnia 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 1877/24, skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 14 maja 2024 r., skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, ponownie formułując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 14 maja 2024 r., znak KOC/2447/Zs/24, utrzymującego w mocy postanowienie Prezydenta m.st. Warszawy z 13 marca 2024 r., nr 14/MOK/PU/2024, znak: UD-IV-WAiB-C.6727.164.2024.JLA przez Naczelny Sąd Administracyjny. Uzasadniając podniosła, że odmowa wydania zaświadczenia skutkuje brakiem potwierdzenia zgodności inwestycji z planem miejscowym, co w praktyce prowadzi do uznania jej za samowolę budowlaną i stanowi podstawę do wydania nakazu rozbiórki. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając w związku z zaskarżonym postanowieniem, wszczął postępowanie o rozbiórkę przedmiotowego nośnika reklamowego, które zostało zawieszone do czasu rozpatrzenia sprawy przez sąd administracyjny. Fakt ten potwierdza, że zaskarżone postanowienie wywołuje skutki materialnoprawne i jest podstawą do wydania kolejnych aktów administracyjnych. Wykonanie tego postanowienia doprowadzi do sytuacji, w której – w razie jego uchylenia – skarżąca nie będzie mogła odwrócić skutków jej realizacji, w szczególności w postaci rozbiórki istniejącego nośnika reklamowego. Skarżąca kasacyjnie wskazała, że w niniejszej sprawie wykonanie postanowienia doprowadzi do demontażu nośnika reklamowego, co oznacza, że nawet jeśli ostatecznie zostanie ono uchylone, skarżąca nie będzie w stanie odwrócić skutków jego wykonania. W związku z czym wykonanie zaskarżonego postanowienia spowoduje trudne do odwrócenia skutki, zarówno pod względem prawnym, jak i ekonomicznym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest kolejnym wnioskiem tego rodzaju złożonym w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też powinien zostać rozpoznany, stosownie do treści art. 61 § 4 p.p.s.a., jako wniosek o zmianę postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, nie zaś jako wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia. Zgodnie bowiem z tym przepisem, postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane na podstawie art. 61 § 2 i 3 p.p.s.a., sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Przez zmianę okoliczności, o których mowa we wskazanym powyżej przepisie należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie Sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia o odmiennej treści niż to, które zostało wydane uprzednio (por. postanowienie NSA z 16.01.2019 r., II OSK 1159/18). Argumentacja zawarta we wniosku, jak wyżej przedstawiono, przede wszystkim nie wykazała, że w sprawie zaistniały nowe okoliczności przemawiające za zmianą postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, nadto koncentrowała się na usiłowaniu wstrzymania ewentualnego uznania przez organ nadzoru budowlanego przedmiotowej inwestycji w postaci nośnika reklamowego za samowolę budowlaną, a w konsekwencji wydania nakazu rozbiórki. Niezależnie od powyższego należy wyjaśnić, że ochrona tymczasowa może być udzielona wyłącznie w stosunku do aktu posiadającego przymiot wykonalności, tzn. takiego, którego realizacja w sposób dobrowolny lub przymusowy, doprowadzi do sytuacji, która będzie odpowiadała zawartemu w tym akcie rozstrzygnięciu. Natomiast zaskarżone postanowienie dotyczące odmowy wydania zaświadczenia ma co do zasady charakter deklaratoryjny i nie wymaga wykonania. Zaświadczenie takie jest czynnością materialno-techniczną, sprowadzającą się wyłącznie do poświadczenia faktów lub stanów prawnych, o które wnosi wnioskodawca. Zatem odmowa wydania zaświadczenia o żądanej treści sama w sobie nie może powodować niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyż nie nakłada na skarżącą żadnych obowiązków, które mogłyby być wykonane dobrowolnie lub w sposób przymusowy. Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 61 § 4 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.