II OSK 100/16

Dnia 11 lutego 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 1507/14 w przedmiocie odrzucenia skargi o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1052/12 w sprawie ze skargi R. S. na uchwałę Rady Gminy B. z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Postanowieniem z 11 sierpnia 2014 r. sygnatura akt IV SA/Wa 1507/14, Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Warszawie odrzucił skargę R. S. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2013 r. sygnatura akt IV SA/Wa 1052/12, którym oddalono skargę R. S. na uchwałę Rady Gminy B. z [...] czerwca 2010 r. w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przyjmując, że skarga kasacyjna nie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Sąd pierwszej instancji wskazał, że co prawda skarżący podstawę skargi sformułował w sposób odpowiadający jednej z podstaw wznowienia, mianowicie wymienionej w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. sytuacji polegającej na tym, że strona nie była należycie reprezentowana, jednakże w rzeczywistości podstawa ta nie występowała. Skarżący łączył bowiem podstawę wznowienia z tym, że dwóch jego pełnomocników, ustanowionych w ramach prawa pomocy, działało niewłaściwie, m.in. przez to, że nie składali odpowiednich pism procesowych w terminie. Odwołując się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji przyjął, że wadliwe działanie pełnomocnika nie stanowi nienależytego reprezentowania, o którym mowa w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. i z tego powodu skargę o wznowienie postępowania odrzucił. W skardze kasacyjnej skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 280 § 1 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez "pominięcie istotnej części akt sprawy w tym akt sprawy IV SA/Wa 1052/12, które dokumentowały zarzut skarżącego w zakresie istnienia przesłanek do uchylenia uchwały Rady Gminy B. z dnia [...] czerwca 2010 r." oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez ogólnikowi i nieznajdujące odzwierciedlenia w materiale dowodowym uzasadnienie postanowienia w zakresie ograniczenia się jedynie do twierdzeń dotyczących braku przesłanek do wznowienia postępowania ze względu na prawidłową – w ocenie Sądu – reprezentację skarżącego. W oparciu o tak przytoczone podstawy kasacyjne wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz przyznanie pełnomocnikowi skarżącego ustanowionego w ramach prawa pomocy wynagrodzenia. Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw. W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że formalnie powołana przez skarżącego podstawa skargi o wznowienie, wymieniona w art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), polegająca na tym, że strona nie była należycie reprezentowana, w istocie nie istnieje. Skarżący utożsamia użyte w tym przepisie sformułowanie o nienależytej reprezentacji z niewłaściwym postępowaniem swoich pełnomocników. Nienależyte reprezentowanie, o którym mowa w art. 271 pkt 2 p.p.s.a., nie dotyczy jednak sytuacji, gdy za stronę działa prawidłowo ustanowiony pełnomocnik, który jednakże swoje obowiązki wykonuje w sposób, który prowadzi do negatywnych dla reprezentowanej strony skutków. Tak przyjmuje się powszechnie w orzecznictwie sądowym i to nie tylko sądów administracyjnych, ale także Sądu Najwyższego i sądów powszechnych, które ukształtowało się w oparciu o podobnie sformułowane przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (np. postanowienia NSA z dnia 11 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1160/04 oraz z dnia 15 lutego 2012 r. sygn. akt I GSK 155/12, a także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 marca 2015 r., sygn. akt II CZ 108/14). Zasadnie zatem Sąd pierwszej instancji uznał, że złożona w tej sprawie skarga o wznowienie postępowania podlegała odrzuceniu, gdyż nie opierała się na ustawowej podstawie wznowienia. Stosując przepis art. 280 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie oraz czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia i odrzuca tę skargę, gdy stwierdzi brak jednego z tych warunków, Sąd pierwszej instancji słusznie przyjął, że samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka skarga nie jest oparta na ustawowej podstawie wznowienia i z tego powodu podlegała odrzuceniu na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. Niezależnie od tego należy zauważyć, że skarga o wznowienie postępowania została wniesiona z przekroczeniem ustawowego terminu, o którym mowa w art. 277 p.p.s.a. Nie została ona bowiem złożona w ciągu trzech miesięcy od dnia, w którym strona dowiedziała się o orzeczeniu. W tej sprawie termin dla wniesienia skargi o wznowienie postępowania, opartej na podstawie braku należytej reprezentacji, powinien być liczony od dnia 14 lutego 2014 r., kiedy to skarżący, przeglądając w Naczelnym Sądzie Administracyjnym akta sprawy, dowiedział się o wydaniu postanowienia z 12 lutego 2014 r., sygnatura akt II OZ 134/14, oddalającego zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie z 25 listopada 2013 r., odrzucające skargę kasacyjną skarżącego, mocą którego prawomocnie zakończyło się postępowanie, którego wznowienia domagał się skarżący. Zatem, wniesienie skargi o wznowienie w dniu 22 lipca 2014 r. nastąpiło z uchybieniem terminu. Mając to na uwadze NSA uznał, że skarga kasacyjna jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw i z tego powodu, na podstawie art. 184 i art. 182 § 1 p.p.s.a., oddalił ją. Odnośnie do zawartego w skardze kasacyjnej wniosku o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu NSA wyjaśnia, że nie było podstaw do orzeczenia o tym żądaniu, gdyż wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy, należne od Skarbu Państwa, przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.